"Hai máis de vinte anos, dous homes decidiron desafiar ao tempo, á lei e ao medo. Non o fixeron por protagonismo nin por facer historia, facer por amor, por dignidade, por xustiza. E facer por todos e todas". Con estas palabras, a delegada do Goberno de España en Cantabria, Eugenia Gómez de Diego, presidiu este xoves o acto conmemorativo do 20º aniversario da entrada en vigor da Lei de Matrimonio Igualitario, celebrado na sede da Delegación en Santander.
Gómez de Diego lembrou, visiblemente emocionada, que foi ela mesma quen oficiou en 2005 a primeira voda entre dous homes en Cantabria -a de Anxo García e Manuel Aparicio- cando exercía como concelleira do PSOE no Concello de Santander. "Grazas, Anxo, por esa valentía. Por loitar como unha fera polo amor. O voso amor, o de Manuel e o teu, era voso, pero nos/nolo legastes a todos", expresou antes de facerlle entrega dun ramo de flores en recoñecemento ao seu compromiso.
Durante a súa intervención, a delegada reivindicou o valor transformador da política útil e, en particular, daquela lei: "O matrimonio igualitario non só recoñeceu dereitos, fortaleceu a nosa democracia. Falamos de familias, de protección, de igualdade real".
Tamén fixo un chamamento á memoria e á defensa activa dos dereitos LGTBI+, lembrando que "houbo moitas persoas que viviron o seu amor en silencio, que foron humilladas, encerradas ou agredidas por ser quen eran". "Hoxe celebramos tamén por elas. Porque a liberdade non é un destino, é un compromiso diario. E a memoria é democracia", manifestou.
Lamentablemente, Gómez de Diego denunciou que hoxe, igual que entón, existen "minorías que gritan o seu medo ao cambio" e que tentan "borrar os avances conseguidos". Con todo, reafirmou o compromiso do Goberno central por continuar ampliando dereitos e citou algunhas iniciativas aprobadas en materia de igualdade. "Con Pedro Sánchez recuperamos o dereito á reprodución asistida para todas as mulleres, aprobamos a Lei Zerolo contra a discriminación, a Lei Trans, e puxemos en marcha o número 028, o teléfono Arcoíris. Cada paso foi unha conquista de liberdade", aseverou.
"A liberdade non son unhas canas. A liberdade é darlle cana a ampliar dereitos, ao respecto á diversidade e á loita pola igualdade de oportunidades. España hai 20 anos abriu a porta a un cambio histórico do que a gran maioría da sociedade española sente orgullo. Imos seguir traballando para que as portas, as xanelas e os armarios sigan abertos", salientou.
A delegada finalizou cunha mensaxe directa "a quen algunha vez vos dixeron que non erades suficientes: este país abrázavos, recoñécevos e celébravos. Aquí non se retrocede. Aquí vívese con orgullo. Orgullo de país e orgullo da súa xente".
"Amar sen medo"
Con profunda emoción, Anxo lembrou, a través da lectura dunha amiga, o día en que el e o seu marido, Manuel, déronse o "si, quero" no primeiro matrimonio entre dous homes celebrado en Cantabria. "Non foi só unha voda, foi unha vitoria colectiva, un acto de amor, de valentía e de afirmación", afirmou. Aquel 23 de setembro de 2005, apenas uns meses despois da entrada en vigor da Lei 13/2005, marcou un antes e un despois na vida de moitas persoas. "Lembro as flores, os sorrisos, as bágoas… e a certeza de que o que estabamos a facer era xusto e necesario".
Durante a súa intervención, tivo un recordo cargado de tenrura para Manuel, ausente fisicamente pero moi presente no acto: "A súa risa, a súa forma de mirar, o seu amor… seguen aquí. Porque o verdadeiramente revolucionario é amar sen medo". Así mesmo, recoñeceu a implicación de quen, desde as institucións, apoiaron a conquista de dereitos, en especial, dedicou unhas palabras a Eugenia Gómez de Diego ao sentirse naquel momento "moi acompañados".
"O mellor dos tempos"
No acto tamén interveu Regino Mateo, membro histórico de ALEGA e referente do activismo LGTBI+ en Cantabria, quen evocou o contexto social e político que rodeou a aprobación da Lei de Matrimonio Igualitario en 2005, utilizando as palabras de Dickens para enmarcar aquel momento como “o mellor dos tempos, e o peor dos tempos”. Lembrou os anos de desprezo, invisibilidade e discursos de odio, pero tamén subliñou a esperanza colectiva que impulsou ao movemento LGTBI a saír do armario -literal e simbólicamente- para reclamar o seu sitio na sociedade e na lei. "Puxémonos á tarefa, en todos os territorios, tamén en Cantabria, e facer co mesmo entusiasmo e os mesmos riscos que en calquera outro lugar", afirmou.
Mateo destacou que a conquista daquel dereito foi posible grazas ao compromiso de persoas, colectivos e institucións que souberon plantar cara, esixir e educar. "Non nos/nos bastaban xa as migallas, queriamos romper tamén os armarios do Código Civil", sentenciou. Con emoción, ha recorado o momento en que se aprobou a lei no Congreso, “cando choramos como nunca antes”, e celebrou que Cantabria tamén fose parte desa vitoria histórica. "Foi o mellor dos tempos, porque Manuel e Anxo puideron casarse, e non foron nin os únicos nin os últimos", concluíu, entre aplausos do público.
Tamén interveu o presidente de ALEGA, Víctor Pérez, quen enxalzou que a aprobación da Lei "non foi un agasallo, senón froito da loita colectiva, do traballo de asociacións e activistas, que decidiron dar a cara cando era máis seguro esconderse", á vez que instou a "mirar ao futuro, porque as conquistas non se herdan, deféndese". "O que se logrou con loita e organización só sostense con compromiso, con activismo e con visión política", remarcou.
O acto reuniu a representantes institucionais, asociacións sociais, activistas e cidadanía nunha xornada de homenaxe, memoria e reivindicación, na que Cantabria volveu a dicir “si” á igualdade, a liberdade e o amor.
Antes de comezar, os asistentes gardaron un minuto de silencio en sinal de repulsa á violencia machista, que xa se cobrou a vida de 22 mulleres no que levamos de ano, sete delas nos últimos días.