A delegada do Goberno en Cantabria, Eugenia Gómez de Diego, anunciou este martes a detención de trece persoas no marco de varias operacións desenvolvidas pola Garda Civil contra a ciberdelincuencia na rexión, unhas actuacións que permitiron, ademais, recuperar máis de 76.000 euros defraudados.
Nunha roda de prensa ofrecida xunto á coronela xefe da Garda Civil en Cantabria, Antonio Orantos; ao comandante e xefe da Policía Xudicial e Información, José Manuel Antón; ao sarxento primeiro do Equipo @ da Garda Civil, Carlos Saiz, a delegada felicitou expresamente ao equipo especializado en delitos telemáticos polo seu “esforzo, dedicación e eficacia”.
Entre as operacións destacadas, Gómez de Diego detallou a Operación FILIIDOLUM, que se saldou coa detención de oito persoas —cinco homes e tres mulleres— como presuntas autoras de estafas mediante o método do “falso fillo de WhatsApp”, unha fraude que consiste en suplantar a identidade dun fillo ou filla para solicitar diñeiro a través de mensaxes urxentes. As vítimas, oito en total, perderon case 20.000 euros.
Así mesmo, a delegada informou da neutralización dun intento de estafa empresarial mediante o procedemento coñecido como BEC (Business E-mail Compromise). Neste caso, unha empresa cántabra pagou 86.000 euros a unha conta bancaria modificada fraudulentamente nunha factura intervida por correo electrónico. Grazas á rápida actuación da Garda Civil, lográronse recuperar 76.000 euros.
Unha terceira operación concluíu con cinco detencións na Comunidade Valenciana —todos homes de entre 18 e 25 anos— pola súa implicación en diversas estafas cuxas vítimas residían en Cantabria. Entre os feitos, inclúese un caso de phishing bancario por valor de 10.000 euros e dúas fraudes na compra dun vehículo e un teléfono móbil, que suman máis de 4.000 euros estafados.
Gómez de Diego advertiu que a ciberdelincuencia é “o fenómeno criminal que máis crece en Cantabria”, cun aumento do 9% nas estafas informáticas en 2024 e un total de 560 infraccións penais máis que o ano anterior, o que contrasta co descenso doutros delitos como o roubo en vivendas, que sufriu un descenso do 14,6%. “Un de cada catro delitos cometidos en Cantabria xa é un ciberdelito”, subliñou.
Finalmente, a delegada apelou á necesidade de “redobrar esforzos” desde as administracións públicas, as forzas de seguridade e a cidadanía en xeral para previr este tipo de delitos e denunciar calquera intento de fraude. “As estafas dixitais afectan a todos: mozos, adultos, maiores, autónomos e empresarios. É fundamental extremar as precaucións e desconfiar de mensaxes sospeitosas”, concluíu.
Fraude do falso fillo
Na Operación FILIIDOLUM, os ciberdelincuentes, a través da aplicación de mensaxería instantánea WhatsApp, mandaron diferentes mensaxes ás vítimas, desde un número descoñecido para elas, se ben, indicaban que eran os seus fillos, que tiveran problemas co seu teléfono e que por iso contactaban desde outro número.
Os estafadores sinalan unha serie de necesidades urxentes e que precisan diñeiro canto antes para facer fronte a pagos inmediatos, facilitando un número de conta para o ingreso do diñeiro. Gañada a confianza da vítima, con diferentes escusas tentan novos ingresos de diñeiro. Nun dos casos investigados, a vítima realizou dous pagos.
As investigacións permitiron pescudar o destino do diñeiro, e o seguimento do mesmo, levou ata os agora detidos, fincados todos eles en Valencia.
Outros cinco detidos por varias ciberestafas
Tamén na Comunidade Valenciana (Valencia, Xátiva e Burriana) o Equipo @ Cantabria da Garda Civil ha practicado outras cinco detencións de homes entre os 18 e 25 anos de idade, por presuntas estafas, sendo as vítimas residentes en Cantabria, sufrindo unha perda económica superior aos 16.000 euros.
Nun dos casos, presumiblemente nunha páxina web simulado (phising) para a obtención de datos bancarios ou claves, subtraeron mediante transferencias bancarias 10.000 euros, pescudándose o destino de parte do diñeiro. Noutros dous casos, polo método do falso anuncio, pagouse un vehículo e un teléfono móbil, valorado todo eles en máis de 4.000 euros, non recibindo o adquirido e sen resposta por parte dos anunciantes ás reclamacións do diñeiro.
Dúas persoas de Cantabria que anunciaban en venda senllas motocicletas, acordaron o pago de sinais de 1.000 euros por cada vehículo. Estes pagos realizaríanse por bizum, realizando os presuntos compradores o bizum inverso, é dicir, no canto de pagar, solicitaron o pago aos vendedores, perdendo desta forma os 2.000 euros.
Consellos e recomendacións
Desde a Garda Civil lémbrase, que hai que desconfiar de mensaxes de números descoñecidos, que din ser fillos das vítimas, para solicitar diñeiro por causas de urxencias. Antes de realizar calquera transferencia, deben verificar se a persoa que se comunica é verdadeiramente o seu fillo, mediante chamada ao número real do seu fillo ou ao que contactou pola aplicación de mensaxería. Tamén poden realizar preguntas que só poida saber a resposta correcta o seu fillo. En todos os casos débese desconfiar de pedimentos de transferencias de diñeiro urxente.
Desde a Garda Civil lémbrase non introducir ou facilitar claves ou datos bancarios, antes de realizar calquera compra de efectos de segunda man, facer por canles seguras e podendo comprobar se os produtos verdadeiramente existen, e á hora de realizar transaccións de diñeiro, ler detidamente as mensaxes para comprobar se se recibe ou pola contra están a pedir o diñeiro.
É importante que cando unha empresa detecte un cambio de conta bancaria de pago de facturas habituais, confirmar de maneira fidedigna, como, por exemplo, mediante contacto telefónico. De igual forma, no momento que se detecta ser vítima da estafa debe ser denunciado para que a Garda Civil poida tentar bloquear o diñeiro.