A delegada do Goberno en Cantabria, Ainoa Quiñones, fixo un chamamento á sociedade a levantarse para “parar o masacre das mulleres” que supón a violencia de xénero, unha secuela social que neste 2023 deixou un asasinato á semana no noso país.
Cunha media de 60 mulleres asasinadas ao ano en España desde 2003, Quiñones considerou que esta “realidade terrible” imponse como “unha tarefa pública urxente” na que hai que “dar maior visibilidade, loitar contra todo aquilo que quere equiparar violencias, facer comparativas e deslegitimar a loita feminista, mesturar todo para que non se saiba de que falamos”.
Quiñones así o sinalou este luns na presentación do balance da situación da violencia de xénero en Cantabria en 2022, na que detallou que a Comunidade pechou o pasado ano con 983 casos activos no Sistema de Seguimento Integral nos casos de Violencia de Xénero (VioGén) do Ministerio do Interior.
A xefa da Unidade de Coordinación de Violencia contra a Muller da Delegación, Diana Mirones; a xefa superior de Policía de Cantabria, Carmen Martínez; e a coronela xefe da Garda Civil de Cantabria, Antonio Orantos, acompañaron na roda de prensa á delegada, que lembrou que 2022 foi “un ano moi negro” en materia de violencia de xénero con 49 mulleres asasinadas e en 2023 xa se confirmaron outros 10 asasinatos.
“Todas esas mulleres foron asasinadas o noso lado”, salientou, e insistiu na importancia de denunciar chamando ao 016 porque é “un acto de responsabilidade e de defensa ante a menor sospeita” de que unha muller poida estar “a vivir en silencio ese horror”. Lembrou que o 016 é un teléfono que “non deixa rastro” e ao que o pasado ano realizáronse 1.238 chamadas pertinentes desde Cantabria fronte ás 883 de 2021, un 40% máis.
983 CASOS ACTIVOS AO PECHE DE 2022
Respecto dos datos de 2022, Quiñones detallou que o ano se pechou con 983 casos de violencia de xénero activos en VioGén, un 9,3% máis que en 2021 que se pechou con 899. Do total, 585 tiñan algunha orde de protección policial establecida polos xuíces. Ademais, destacou que, do total, en 20 casos as vítimas eran menores de idade, fronte ás 14 de 2021, o que supón un incremento do 70%.
Neste punto, a delegada do Goberno advertiu da “necesidade de implicarnos toda a sociedade en erradicar comportamentos entre os nosos mozos que acaban en violencia de xénero, moitos derivados do contido que consomen por redes sociais e que acaban normalizando”. A día de hoxe, en Cantabria hai activos 15 casos de vítimas menores de idade en VioGén e 9 delas contan con protección policial.
Ademais, do total de 983 casos activos ao peche de 2022, 27 tiñan asociados dispositivos electrónicos de seguimento instalados aos agresores (4 máis que en 2021) e 240 mulleres (11 máis que en 2021) eran usuarias do Servizo Telefónico de Atención e Protección para vítimas da violencia de xénero (ATENPRO), que ofrece ás vítimas atención inmediata ante as eventualidades que lles poidan sobrevir, as 24 horas do día, os 365 días do ano.
Neste punto, a delegada do Goberno detallou tamén os datos actualizados neste mes de marzo, indicando que hai nestes momentos 1.006 casos activos de violencia de xénero en Cantabria, dos que 15 son vítimas menores de idade, 160 contan co dispositivo ATENPRO e 30 con medios telemáticos.
“Todo o que se faga para acabar coa violencia de xénero é pouco e para lograr a colaboración entre as administracións e os diferentes organismos implicados é fundamental e, por iso, quero destacar o labor da Policía Nacional, a Garda Civil, as policías locais, o goberno autonómico, os concellos e ás asociacións que traballan para acabar con esta secuela”, enxalzou.
TRABALLO CONXUNTO DESDE ORGANISMOS DO ESTADO
Quiñones apuntou que desde o Estado trabállase a través das Unidades de Coordinación da Violencia contra a Muller das delegacións do Goberno xunto con o Ministerio de Igualdade e a Delegación do Goberno contra a Violencia de Xénero no seguimento dos casos e a coordinación dos recursos para a atención e axudas ás vítimas pero tamén colaborando con outros organismos e entidades para atender todas as necesidades de seguridade, apoio psicosocial ás vítimas e menores dependentes destas.
Pola súa banda, tanto a Policía Nacional como a Garda Civil, en colaboración coas policías locais, tramitan as denuncias de violencia de xénero e encárganse da seguridade das vítimas con orde de protección decretadas xudicialmente.
Neste punto, detallou que en Cantabria, en 2022, interpuxéronse 1.639 denuncias por violencia de xénero.
No caso da UFAM, a Unidade de Familia e Muller da Policía Nacional, tramitou en 2022 tramitou en 2022 482 denuncias no ámbito das súas competencias e delas 235 foron ateigados de violencia de xénero e 85 por violencia doméstica.
Cifras superiores ás de 2021 no ámbito específico da violencia de xénero (208) o que “volve mostrarnos a importancia de concienciar á cidadanía en denunciar”, dixo.
No caso do Equipo de Muller e Menores (EMUME) da Garda Civil, realizou en 2022 un total de 603 actuacións de asuntos relacionados con violencia de xénero, 330 delas por denuncias das propias vítimas.
MÁIS VISIBILIDADE PERO CASOS MÁIS COMPLICADOS
Pola súa banda, Mirones destacou que se está conseguindo “cada día visibilizar máis casos” a pesar de que, recoñeceu, “seguimos atopándonos con casos moi complicados, resistentes á intervención policial, posto que a violencia de xénero é unha violencia estruturalmente diferente doutro tipo de violencias, que adoita atravesar por diferentes fases ou ciclos, e no que se entrelazan variables psicolóxicas e emocionais moi complexas”.
Do mesmo xeito que a delegada o Goberno, Mirones fixo fincapé no “incremento significativo” dos casos en menores de idade, e que comeza “moitas veces por unha violencia psicolóxica exercida a través das redes sociais, que se están convertendo nunha poderosa ferramenta dos agresores para poder exercer o seu control”.
“Controlan os seus horarios, controlan os seus posicionamentos, controlan as súas relacións familiares e sociais, humíllanas, acósanas, ameázanas… todo coa finalidade de illalas para controlalas, dominalas e sometelas á súa vontade. Podemos dicir que hoxe en día a violencia machista escóndese nos móbiles das nosas novas”, sinalou.
Fronte a iso, indicou que a Unidade contra a Violencia de Xénero da Delegación do Goberno está a impulsar actividades sensibilización dirixida a este colectivo e aprendan a “identificar as liñas vermellas que nunca se deben exceder”.
Estas actividades enmárcanse no Plan Director para a seguridade nos centros educativos, que coordina a Delegación do Goberno e a través do cal a Policía e a Garda Civil imparten formación nos institutos aos máis novos sobre como facer un uso adecuado das redes sociais para evitar a violencia de xénero.
Doutra banda, Mirones detallou que desde a Unidade tamén se colabora na formación de profesionais das Forzas e Corpos de Seguridade para que “estean sensibilizados e especializados para poder dar unha resposta áxil e eficaz ás vítimas” e impúlsase a coordinación non só institucional senón tamén coas asociacións para traballar “en rede” porque é “esencial” ante esta secuela.
Respecto diso, destacou o impulso ás Mesas de Coordinación en Violencia de Xénero cos 28 concellos con convenio VioGén co Ministerio do Interior e nas que se coordinan todos os mecanismos e recursos policiais e asistenciais co fin de lograr unha resposta máis áxil e eficaz para as vítimas, tanto para as mulleres como os seus fillos”.