O Goberno de España declarará Lugares de Memoria Democrática os destacamentos penais que construíron o tren directo de Madrid a Burgos, durante a ditadura. Así o anunciou hoxe, en Lozoyuela (Madrid), o secretario de Estado de Memoria Democrática, Fernando Martínez, nun acto no que se homenaxeou aos presos republicanos que traballaron en condicións de semiesclavitud nesta infraestrutura viaria.
Entre os anos 1941 e 1955, ao redor de 6.000 presos habían redimido as súas penas na construción desta liña ferroviaria. “O que aquí ocorreu é de singular relevancia histórica e debe ter repercusión na memoria colectiva”, sinalou Martínez, que estivo acompañado polo delegado do Goberno en Madrid, Francisco Martín; polas familias das vítimas e por representantes das asociacións memorialistas.
O tren directo a Burgos, un proxecto estatal concibido nos anos vinte do século pasado, coa intención de reducir a distancia e os tempos entre a capital e as provincias do norte de España, foi un dos puntos proxectos en todo o país que utilizaron man de obra penada durante o franquismo.
Neste caso, foron 11 destacamentos que construíron, con traballos forzados e “rodeados de miseria, fame e chinches”, as chairas, túneles, viadutos, estacións, apeadeiros, peiraos de mercadorías e estradas de ligazón desta vía, en virtude do sistema de Redención de Penas polo Traballo do Padroado da Mercé.
Gran parte destes traballadores foran detidos e sentenciados por consellos de guerra a penas de morte por adhesión á rebelión, conmutadas posteriormente a 30 anos e 1 día de reclusión, ou a penas menores se o delito era auxilio á rebelión.
Exilio interior das familias
Moitas mulleres, xunto aos seus fillos e fillas, trasladáronse ata estes destacamentos para poder estar preto dos seus maridos, nun fenómeno de exilio interior que afectou a non pouco familias españolas.
O secretario de Estado agradeceu a súa presenza ás asociacións memorialistas, ás familias, á Nova Orquestra Sierra de Madrid, e aos alumnos e alumnas do IES La Cabrera, e resaltou a vontade do Goberno de España de seguir sacando á luz acontecementos como os que se viviron en Lozoyuela. Neste sentido, resaltou a importancia da declaración como Lugares de Memoria destes destacamentos, cuxa incoación do expediente foi publicada hoxe mesmo no BOE.