O Ministerio de Política Territorial e Memoria Democrática presentou hoxe, no Congreso dos Deputados e dentro da programación da conmemoración ‘España en liberdade.50 anos’, o catálogo da exposición ‘A arte na loita pola liberdade. Celebrando a Constitución española 28.11.24-21.03.25’, organizada polo Congreso dos Deputados, e os ministerios de Presidencia, Xustiza e Relacións coas Cortes, e de Política Territorial e Memoria Democrática.
Como sinalou Anxo Víctor Torres, ministro de Política Territorial e Memoria Democrática, trátase dun “completo percorrido, en forma de obras pictóricas, esculturas, recortes de prensa e carteis, pola nosa Constitución; e tamén por aquela España que se desposuía do medo e miraba con esperanza ao futuro. Un futuro de esperanza que se labrou con enormes sacrificios, sobre todo, da cidadanía do noso país, verdadeiro motor do cambio”.
O ministro quixo subliñar, ademais, que “a arte, na súa clandestinidade e marxinalidade, converteuse nun vehículo de resistencia, nunha ferramenta de loita fronte ao réxime franquista”.
“Hoxe reivindicamos non só o texto da Constitución, senón o espírito democrático que aboou o seu nacemento e que se plasma en cada trazo das obras que compoñen esta mostra”, agregou Torres na presentación, na que tamén participaron Francina Armengol, presidenta do Congreso dos Deputados, e Isabel García, comisaria da exposición.
O catálogo presentado hoxe recolle unha reprodución das 38 obras expostas, que van desde o Mai 1968, de Joan Rabascall, creado en 1968, ata o Art for modern architecture, Coup d’état attempt by Tejero (24.02.1981), de Marine Hugonnier, creado en 2011. É, por tanto, e como a propia exposición, un percorrido por case 50 anos de arte contemporánea español. Segundo sinalaron os comisarios da mostra, a xa mencionada Isabel García e Javier Pérez, “só unha mirada como a artística podía ofrecer unha idea máis ou menos aproximada dese tempo da sociedade española”.
Desta maneira, ‘A arte na loita pola liberdade’ ten por obxectivo que o público faga súa esa mesma idea central de liberdade que emana da arte; dividindo a mostra en tres grandes bloques.
O primeiro, ‘Reivindicacións e consignas no final da ditadura’, iníciase coa inevitable sacudida e réplicas que o Maio do 68 francés produciu en chan español- con obras como a xa mencionada Mai 1968, de Joan Rabascall ou a imaxe 17 de maio de 1968, de Manuel Pérez Barriopedro- e continúa con obras como O Tribunal de Burgos (1971), de Equipo Crónica, A escapada (1971), de Rafael Canogar, Espectador de Espectadores (1972) do Equipo Crónica ou Liberdade (1974), de Agustín Ibarrola. O bloque termina cos xogos de texturas e cores plenas de tensión de Antoni Tàpies ou Joan Miró, obras explicitamente reivindicativas como Conciencia de clase (1977) de Alberto Corazón, ou imaxes icónicas de fotógrafas como Colita, Pilar Aymerich, Manel Armengol, ou as creacións para prensa de mitos das viñetas como Forges ou Peridis.
No segundo bloque, ‘Outras miradas en democracia’, abórdase desde a arte a violencia política presente naqueles anos con obras como Retablo para as vítimas da violencia (1976-1978), de Manuel Rivera ou o icónico O abrazo (1976), de Juan Genovés, tamén a crítica política como en Retratos serie 1977-1981 (Felipe González, Adolfo Suárez, Santiago Carrillo, Manuel Fraga Iribarne) 1981, de Alberto Schommer, ou a denuncia da violencia machista coA descarga, serie Violencia muller,1975-1976 de Marisa González.
Por último, “Novos retos, novas linguaxes visuais”, aborda desde as novas linguaxes da arte temas como o ecoloxismo, a crise de vivenda, o feminismo, a igualdade LGTBI, a crise do VIH, a inmigración ou a crítica dos medios de comunicación, con obras entre outros de Joan Fontcuberta, Carmen Calvo, Ignasi Aballí ou Pepe Espaliú
A mostra pode verse ata o 21 de marzo de 2025 en dependencias do Congreso dos Deputados, con cita previa