Realizada polo proxecto 'Mapas de Memoria' da UNED, en colaboración coa Secretaría de Estado de Memoria Democrática, a mostra, que poderá visitarse ata o 14 de febreiro de 2026 en casa América, reúne obxectos, imaxes, cartas e testemuños que permaneceron ocultos durante décadas en armarios españois ou en casas do desterro.
O percorrido articúlase en seis espazos con propostas expositivas distintas. A primeira sala xoga coa idea da camuflaxe: documentos que entraron ou saíron de España disfrazados doutra cousa revelan, no seu reverso, as claves que permitiron a súa circulación. A seguir, un corredor formado por máis de 1500 cartas suspendidas recrea a correspondencia entre unha nai e o seu fillo exiliado, que cos anos evoluciona cara a gravacións en casete enviadas para manter viva a conversación.
Unha tenda de souvenirs convida a mirar a “cara B” das imaxes turísticas de España nos sesenta e setenta, contrapondo o seu relato idealizado con audiovisuais sobre o desterro, o encontro coas comunidades exiliadas e os regresos difíciles. A seguinte sala, aparentemente baleira, garda pequenos armarios que conteñen obxectos escondidos durante o franquismo: fotografías cosidas, cartas escritas en sabas ou medallas ocultas, fragmentos que preservaron recordos que non podían mostrarse.
Un espazo sonoro reúne seis voces de mulleres cuxas historias sosteñen boa parte da memoria do exilio, subliñando o seu papel esencial na transmisión de recordos. A exposición culmina nun faiado, metáfora do lugar onde o exiliado conserva todo o que o acompaña: o traído de España e o adquirido na terra de acollida. Un territorio simbólico feito de obxectos, cheiros e texturas que revela non só unha identidade, senón unha forma particular de habitar o mundo.
A exposición “O corpo errante. Exilio español 1939-1975” é froito da investigación de Jorge Moreno Andrés e Julián López García, comisarios da mostra, dentro do proxecto 'Mapas de Memoria' da UNED.
Do 17 de decembro do 2025 ao 14 de febreiro do 2026.
De luns a venres de 11.00 h. a 19.30 h. Sábados de 11.00 h. a 15.00 h. Domingos e festivos, pechado.
Casa de América. Acceso por C/ Marqués do Douro, 2. Madrid.
Entrada libre ata completar aforo.
