O ministro de Política Territorial e Memoria Democrática, Anxo Víctor Torres, presidiu hoxe, na residencia do embaixador en México, o acto de conmemoración do 85º aniversario da chegada a Veracruz do ‘Sinaia’, primeiro barco do exilio español.
O país norteamericano acolleu a 25.000 republicanas e republicanos, que foron recibidos “cos brazos abertos” polo entón presidente Lázaro Cárdenas e polo pobo mexicano. “Sen México nin Lázaro Cárdenas, miles de españois terían un futuro incerto, no vórtice do II Guerra Mundial e a persecución iniciada en chan francés contra os republicanos, que pronto empezarían a coñecer o horror do nazismo, mentres España convertíase nun gran cárcere repleto de angustia, terror e represión”, sinalou o ministro, que estivo acompañado polo embaixador de España en México, Juan Duarte; o secretario de Estado de Memoria Democrática, Fernando Martínez; e a secretaria de Relacións Exteriores do Goberno de México, Alicia Bárcena.
Os primeiros exiliados chegaron, sobre todo, en tres expedicións masivas, a bordo do ‘Sinaia’, o ‘Ipanema’ e o ‘Mexique’, no verán de 1939. No primeiro, viaxaban ao redor de 1.600 republicanos. Eran “artistas, escritores e intelectuais xunto a agricultores, mecánicos, profesores e un longo etcétera de homes e mulleres que dá mostra da pluralidade do exilio republicano español”, destacou Torres. Os recentemente chegados integráronse pronto na sociedade mexicana. As mostras de afecto e solidariedade foron “o primeiro episodio dunha relación de amizade entre o pobo mexicano e os exiliados”, que frutificaron en espazos de encontro como os centros escolares como o Colexio Madrid, o Instituto Luís Vives ou o Ateneo Español, que celebra este ano 75 anos de vida difundindo a memoria do exilio español e que é, desde onte, o primeiro Lugar de Memoria recoñecido polo Goberno español no estranxeiro.
Durante o acto de agradecemento e homenaxe, fíxose entrega aos familiares das vítimas exiliadas en México dunha declaración de Recoñecemento e Reparación, incluíndo a Lázaro Cárdenas e a súa esposa Amalia Solórzano.
O ministro visitou, ademais, a tumba do poeta Luís Cernuda, e realizou unha ofrenda floral no Panteón Español ante as sepulturas de intelectuais, docentes, científicos e artistas españois do exilio como León Felipe, César García Lombardía, Ramón Xirau, Matilde da Torre, José Moreno Vila, José Giral Pereira, Max Aub, Cipriano Rivas, Manuel de Rivas, Rafael Altamira, Manuel Tagüeña e Carmen Parga.
