- Marisol Garmendia confirma a cualificación do emblemático enclave fronteirizo durante a conmemoración do Día do Exilio Republicano Español
“A Ponte Avenida de Irun terá a consideración de lugar de memoria”. Así o sinalou a delegada do Goberno no País Vasco, Marisol Garmendia, durante a conmemoración do Día do Exilio Republicano no emblemático paso fronteirizo. Unha homenaxe na que ha tamén interveu a alcaldesa de Irun, Cristina Laborda. Este enclave será confirmado nos próximos meses como Lugar de Memoria para unirse a unha lista da que por agora forma parte Gernika-Lumo en Euskadi. En estudo hai outros enclaves como a igrexa de Santo Francisco de Asís de Vitoria onde se aloxará o futuro Memorial 3 de Marzo, e a praza de Unzaga e a Casa do concello de Eibar (onde se proclamou o II República). A declaración é unha das ferramentas que recolle a lei de Memoria Democrática para sinalar aqueles espazos de especial relevancia histórica vinculados a loita polas liberdades cunha función “conmemorativa, de homenaxe, didáctica e reparadora”.
“O ano pasado, o Concello de Irun solicitou ao Goberno de España a declaración da ponte como Lugar de Memoria. E hoxe podo anunciar que efectivamente así vai ser, aínda que para o anuncio oficial aínda quedan algúns meses, o tempo necesario para rematar todos os trámites administrativos. Pero a decisión xa está tomada por parte do Goberno español”, anunciou Marisol Garmendia no acto organizado pola Delegación do Goberno no País Vasco e o Concello de Irun. Entre as autoridades que acudiron ao acto figuran o viceconselleiro de Dereitos Humanos, Memoria e Cooperación do Goberno Vasco, José Antonio Rodríguez Ranz; o Ararteko Manuel
Lezertua; a directora do Instituto Gogora, Aintzane Ezenarro; o tenente de deputado e deputado de Sustentabilidade de Gipuzkoa, José Ignacio Asensio, e a deputada de Mobilidade, Turismo e Ordenación do Territorio de Gipuzkoa, Azahara Domínguez, así como representantes das asociacións memorialistas.
Marisol Garmendia lembrou que a homenaxe ás vítimas do exilio republicano español prodúcese na Ponte Avenida porque “o 4 de setembro de 1936, miles de iruneses cruzaron cos seus aveños esta ponte cara a Francia para escapar da Guerra Civil e logo da ditadura franquista. Neste mesmo paso sobre o río Bidasoa, a Gestapo entregou ás autoridades franquistas a Lluís Companys, presidente da Generalitat de Cataluña, posteriormente fusilado”.
Por su parte, la alcaldesa de Irun, Cristina Laborda, ha querido mostrar también su empatía con aquellos exiliados. “Hoy es día de recordar y sobre todo, de reivindicar la lucha de tantas personas que tuvieron que huir por defender valores como la libertad y la democracia. Nos encontramos en un lugar muy especial y muy adecuado precisamente para visibilizar la fortaleza de la unión. Por este puente huyeron cientos de personas creando una separación física y simbólica”.
El Puente Avenida ha cambiado con los años su razón de ser y hoy constituye un elemento de unión, como ha remarcado Laborda. “Este Puente Avenida es Un lugar especial, lleno de historia y de historias. Pero ha dejado de ser un elemento de separación y a través de él nos da la oportunidad conectar y unir nuestro territorio, y por supuesto, a las personas”.
La delegada del Gobierno, la alcaldesa de Irun y el resto de autoridades han realizado una ofrenda floral en la placa conmemorativa de las víctimas del exilio antes de visitar el centro de interpretación que se encuentra en las inmediaciones.
“O exilio sempre é algo terrible”, afirmou Marisol Garmendia durante a súa intervención. “Mentres estamos aquí, moitas persoas están neste momento abandonando á forza a súa patria para irse a outra parte fuxindo das
hambrunas, guerras y violencias. Y recordemos que eso fue, en algún momento, lo que les pasó a los españoles que fueron perseguidos y acosados por la Dictadura y la Guerra Civil, la página más negra de nuestra historia”, ha rememorado.
Leccións do pasado
A delegada do Goberno convidou aos asistentes a extraer leccións do pasado para construír un presente e un futuro máis solidarios. “Moitos dos exiliados foron acollidos con agarimo e solidariedade polos países aos que tiveron que emigrar. Outros, con todo, sufriron o desprezo e a falta de comprensión daqueles que os vían cos ollos do racismo, como meros intrusos que lles ían a arrebatar traballo e dereitos. Por iso é tan importante lembrar a importancia de axudar aos exiliados. E máis agora que vivimos tempos nos que renace a xenofobia e xorden brotes de insolidariedade sobre todo desde a dereita e a extrema dereita. O recordo daqueles exiliados debe reforzar en nós a empatía cos máis necesitados”, afirmou.
Garmendia ha defendido la necesidad de aclarar el pasado para construir el futuro. La delegada del Gobierno ha reivindicado la política desarrollada en este sentido por el Gobierno español. “El Gobierno que preside Pedro Sánchez quiere recuperar la memoria del exilio republicano para España. Y prueba de ello es la Ley de Memoria Democrática, la demostración de que el Estado rinde homenaje al exilio y hace todo lo posible para darlo a conocer entre los españoles con una visión reparadora, inclusiva y plural. La concordia merece estar basada en la memoria y no en el olvido”.
Esta estratexia, a do esquecemento, mereceu a censura de Marisol Garmendia ao lembrar as políticas aplicadas pola dereita e a extrema dereita. “Agora estamos a ver como algunhas comunidades gobernadas polo Partido Popular e por Vox invéntanse unha ‘lei de Concordia’ baseada nunha visión mistificadora da historia de España no período de 1931 a 1978. En realidade, é un intento de desvirtuar as políticas de memoria democrática actualmente vixentes, á vez que emborronar a República, que con todos os seus defectos e erros é a experiencia democrática máis importante que podemos contemplar ao mirar o noso pasado. Ata a ONU revolveuse contra estas ‘leis de concordia’ e alerta sobre o negacionismo”, criticou.
Para a delegada do Goberno, a liña a seguir é outra ben distinta. “Neste momento da historia temos a oportunidade e a responsabilidade de traballar para facer fronte aos intolerantes e comprometernos co Nunca Máis”, finalizou.