A Delegación do Goberno recoñeceu “o labor que para a prevención e erradicación da violencia de xénero na nosa cidade así como a favor da igualdade da ONG Fiet e do equipo de Médicos do Mundo en Melilla, coas figuras ‘Meninas’ 2024.
No acto institucional, celebrado esta mañá no IES ‘Virxe da Vitoria’, a Delegada do Goberno, Sabrina Moh, tivo palabras de gratitude para que recibiron o recoñecemento. “Sodes un exemplo de implicación, de liderado, de compromiso cívico nunha das causas máis nobres que afronta a humanidade”, sinalou.
A titular da Delegación do Goberno agradeceu o seu compromiso e puxo en valor a súa entrega “nesta batalla para erradicar dunha vez por todas este mal da nosa sociedade”, á vez que tamén trasladou a súa gratitude “a tantas persoas anónimas que, día tras día, combaten a violencia contra as mulleres. Persoas que, ante situacións como esta, achegan o mellor de si mesmas para poder construír un futuro onde as mulleres poidamos vivir libres de medo e violencia”.
Moh, que iniciou a súa alocución referíndose aos dous últimos asasinatos machistas que se produciron esta semana, -en Estepa e Alacante- recalcou que xa son 42 as mulleres asasinadas por violencia de xénero no que vai do ano 2024. “42 vidas arrincadas este ano/este ano e que nos/nos deben seguir lembrando que a loita contra esta secuela é unha tarefa de todos e de todas polo que actos como este cobran cada día máis importancia, tanto polo seu significado, como pola oportunidade de poder recoñecer e agradecer, publicamente, a quen hoxe recibides este galardón por facer precisamente iso, loitar contra esta violencia estrutural que é a violencia de xénero”, sinalou.
Na súa alocución, Moh sinalou o especial que é esta edición, dadas os 20 anos desde a entrada en vigor de Lei Orgánica 1/2004, do 28 de decembro, de medidas de protección Integral contra a Violencia de Xénero. “Dúas décadas desde aquel primeiro e importante paso co que España sacou unha realidade que levaba séculos ocultas e sufríndose en silencio”, recalou.
Unha lei, cuxo xerme, tal e como lembrou, estivo marcado por un terrible episodio como foi o asasinato de Ana Orantes, “algo que nos/nos fixo abrir os ollos como sociedade e reflexionar sobre o que estaba a ocorrer”. “O seu testemuño en televisión, só uns días antes de ser asasinada, espertou millóns de conciencias adormentadas e ensinounos algo moi importante e é que nin podemos mirar cara a outro lado, nin debemos ser indiferentes ante esta violencia que sofren miles de mulleres no noso país e millóns delas en todo o mundo”, indicou.
“Grazas a aquel testemuño soubemos que aquela violencia non era un problema privado, senón unha cuestión de toda a sociedade”, evocou e lembrou que, desde ese momento, “as institucións tiñan claro que había que tomar medidas concretas e froito diso aquela lei saíu adiante por unanimidade e ese espírito de consenso alentou tamén a aprobación, no ano 2017, do Pacto de Estado contra a violencia de xénero, un paso transcendental e coherente con esa lei para avanzar en prevención, protección e asistencia ás vítimas”.
20 años después, ha apostillado, “somos cocientes de que fue una ley pionera no solamente en España, sino que nos hizo ser una referencia mundial”. “Representó no solo la culminación de un largo camino de reivindicaciones del movimiento feminista en nuestro país, sino el punto de partida de la que hoy es una de las legislaciones más avanzadas del mundo”, ha subrayado.
Pero, sobre todo, resaltou que a aprobación desa lei “supuxo todo un cambio de paradigma, porque situaba no centro do debate unha violencia ata entón confinada no ámbito privado e recoñeceu o seu carácter estrutural e común a todos os estratos da nosa sociedade”.
“Esa norma puxo na diana eufemismos denigrantes como “crime pasional”, “violencia doméstica” ou “violencia intrafamiliar”. Palabras que novamente xorden entre os negacionistas e os que queren ocultar esta realidade baixo mensaxes de odio”, explicou.
Moh apuntou que foron moitos os avances durante estes 20 anos, pero tamén recoñeceu que “son bastantes os retos e desafíos aos que nos/nos enfrontamos”. Así, referiuse ás mensaxes negacionistas que fixeron que se rompa ese consenso xeneralizado sobre a violencia de xénero e que aflore a necesidade de impulsar e fortalecer as políticas de igualdade, “esas que cuestionan permanentemente para tratar de que se volva a impor o silencio, que as vítimas volvan á soidade e que esta violencia volva ao ámbito privado”.
“Somos moitas as persoas que habemos decido non estar nin caladas nin impasibles ante esta realidade e que estamos dispostas a combater este discurso con determinación e con máis convicción que nunca”, advertiu e fixo fincapé na importancia que teñen os nosos mozos “que estou convencida que continuarán avanzando de maneira maioritaria nesta conquista feminista”.
“Os pasos que estamos a dar permitiron protexer a miles de mulleres, salvar moitas vidas. Pero é evidente que queda moito camiño por percorrer ata erradicar unha violencia que segue enraizada na nosa sociedade e que seguiremos traballando de maneira coordinada entre as diferentes institucións, forzas e corpos de seguridade e todas as entidades do sector”, comentou.
“Esta lucha es y debe seguir siendo una prioridad absoluta para el conjunto de la sociedad y, por tanto, para el Gobierno de España, donde en un día como hoy queremos seguir mostrando nuestro firme compromiso con esta causa”, ha reiterado.
Moh ha terminado su intervención pidiendo por todas esas mujeres que ya no están porque han sido asesinadas y por todas las que han padecido y padecen estas violencias, “que hagamos hoy y todos los días del año que su dolor nunca más nos sea indiferente”. “Por todas ellas seguiremos en la lucha”, ha recalcado.
España, referente internacional
A Xefa da Unidade de Coordinación contra a Violencia sobre a Muller, Laura Segura, pola súa banda lamentou que a violencia de xénero non cesa e quixo deixar claro que a Delegación do Goberno en Melilla “declara a súa decidida dedicación a seguir combatendo a violencia contra as mulleres en todas as súas manifestacións e a súa condena máis rotunda cara ás actitudes e actos de violencia machista, así como, a nosa solidariedade coas vítimas”.
Así, ha recordado que la violencia de género es una de las manifestaciones más crueles de subordinación y de desequilibrio en las relaciones de poder entre hombres y mujeres. “Constituye una grave vulneración de derechos fundamentales y es una de las expresiones más terribles de la desigualdad que existen en nuestra sociedad”, ha indicado.
“A persistencia desta violencia estrutural é unha realidade que obriga aos poderes públicos e, con eles, ao conxunto da sociedade, a seguir dando pasos para alcanzar a plena igualdade entre mulleres e homes en todos os ámbitos. E para lograr, a erradicación da violencia contra a muller é unha condición necesaria”, subliñou.
Segura se ha congratulado de los avances que estamos realizando como país en cuestiones como la prevención, en la respuesta integral y la reparación frente a todas las manifestaciones de la violencia machista, poniendo siempre a las víctimas en el centro, para garantizar su seguridad, su protección, sus derechos, su bienestar, y sus necesidades. Pero, ha advertido que “debemos seguir avanzando porque la violencia contra las mujeres y sus hijos e hijas sigue asolando nuestra realidad”.
“Debemos seguir visibilizando y extendiendo el ámbito de actuación y de atención a todas las violencias que sufren las mujeres por ser mujeres, más allá de las violencias que se dan en el ámbito de la pareja o ex pareja -las violencias sexuales, la explotación sexual, la trata de mujeres y niñas, el matrimonio forzado, la mutilación genital femenina, la prostitución, la violencia online etc-”m ha reclamado.
E para iso, agregou, “é indispensable a implicación, coordinación e actuación de todas as institucións, administracións, entidades, organismos co compromiso único da construción dunha sociedade libre de violencia contra as mulleres. Sendo un dos principais desafíos, que como sociedade temos por diante”.
A Xefa da Unidade tamén se referiu ás dúas décadas desde a posta en marcha da Lei contra a Violencia de Xénero, e tamén tivo palabras para Ana Orantes. “Quero empezar lembrando aquel día 4 de decembro de 1997 cando Ana foi a un prato de televisión a contar a brutal violencia que sufrira durante 40 anos de matrimonio”, relatou e referiuse ao seu asasinato, a mans do seu ex parella 13 días despois daquel programa de televisión porque a sentenza xudicial sobre a ruptura matrimonial obrigáraa a seguir vivindo co seu agresor no mesmo domicilio.
“Ana sacou a violencia machista da vida privada, e converteuna nunha cuestión pública”, recoñeceu e sinalou que se iniciaba así unha nova etapa en canto á loita contra a violencia machista, “entendéndoa xa como unha prioridade social e política e non unha cuestión privada”. “E entendemos que a erradicación desta violencia estrutural pasaba por unha abordaxe integral. Un instrumento normativo que nos/nos puxo en vanguardia a nivel mundial na loita contra a violencia que sofren as mulleres polo mero feito de ser”, explicou.
Segura incidiu en que España é hoxe un referente internacional na loita para erradicar a violencia de xénero en calquera das súas formas, froito do intenso labor realizado nos últimos 20 anos. Pero recoñeceu que “non foi fácil, foi necesaria a creación dunha conciencia social para que puidésemos chegar ata hoxe”.
Así, se ben apuntou que son moitos os avances alcanzados, advertiu que a violencia machista “é estrutural e transfórmase e adáptase á realidade para seguir perpetuándose” e, por tanto, “require da constancia e inesgotable actuación de todas as institucións e de toda a sociedade para combatela, e negar a súa existencia non axuda”. “O negacionismo é a negación da violencia como forma de expresión de toda unha sociedade, é a tolerancia cómplice fronte a esta terrible realidade”, denunciou.
De hecho, la Jefa de la Unidad ha recalcado que la violencia de género “sigue estando oculta y ocultada, se lleva a cabo con total impunidad y a la gran mayoría de las mujeres que las sufren y a sus hijos e hijas no estamos llegando”.
“Tenemos un desafío clave que es la ruptura del silencio que perpetúa esta violencia y reducir la aceptabilidad social ante la violencia de género, y debemos hacerlo desde un posicionamiento claro y unánime contra las violencias machistas, qua suponga el fin de la impunidad de los que las ejercen”, ha observado.
É máis, manifestou que a vergoña “ten que cambiar de bando e ten que caer sobre os que agriden, tamén sobre quen miran a outro lado e non sobre as vítimas”, e apuntou que “debemos, como sociedade, sinalar aos agresores”.
Ademais, dixo que é necesario seguir impulsando avances e medidas que permitan previr a violencia contra as mulleres, fomentando a educación en valores de igualdade e respecto desde as etapas máis temperás, a coeducación das nenas e nenos en todas as etapas educativas, e indubidablemente, seguir mellorando os recursos de asistencia e protección ás vítimas.
“Contra a violencia de xénero todos os organismos e institucións teñen que camiñar xuntos e no mesmo sentido”, sinalou. “Necesitamos o compromiso da sociedade no seu conxunto, porque o compromiso ten que ser compartido, na loita común para erradicar a violencia contra as mulleres e nenas, na construción dunha sociedade máis xusta e libre de violencia de xénero, no acompañamento a todas as mulleres, nenas e nenos vítimas da violencia machista, e no recordo a quen xa non están, ás súas contornas familiares e sociais, e a todas as sobreviventes”, apostilou.
Y, en este sentido, se ha referido al hecho de que es clave visibilizar ante la sociedad “esta tremenda realidad para seguir avanzando en su erradicación, realidad ante las que no nos podemos permitir retrocesos”.
“Ocultar esta realidade, -advertiu- camuflándoa con outras formas de violencia supón devolver á muller ao silencio, á vergoña que nunca debeu sentir, ao illamento e á soidade”.
Supón, agregou, “dar as costas aos nenos e ás nenas que malviven xunto ás súas nais en contextos de violencia e permitir que se lles roube algo tan precioso como é a súa infancia, supón negar os feminicidios e os asasinatos de nenas e nenos coa finalidade de facer o maior dano á nai, supón negar a existencia de nenas e nenos orfos desta violencia, máis cruel e daniña que ningunha”.
Por todo iso fixo un chamamento a seguir avanzando e a buscar maneiras de incrementar o apoio ás vítimas, seguir aprendendo “da complexa realidade” e evolucionar. “Non nos/nos estanquemos, sumemos vontade, traballo e esforzo, só así poderemos avanzar e facer cun único obxectivo, que a desigualdade e esta violencia estrutural desapareza da nosa sociedade”, pediu.
Meninas e mencións honoríficas
A Delegada e a Xefa da Unidade foron as encargadas de facer entrega das dúas Meninas, como das mencións honoríficas, que foron entregadas ao Instituto de Educación Secundaria (IES) Rusadir e ao equipo de ACNUR en Melilla.
En concreto el reconocimiento Menina a Médicos del Mundo ha querido poner en valor los proyectos de prevención, detección, atención/derivación y sensibilización/denuncia de distintas formas de violencia de género que desarrollan y que están dirigidos a favorecer la prevención de situaciones de violencia de género en mujeres migrantes en riesgo o en situación de exclusión social y a mejorar el conocimiento de profesionales que entran en contacto con víctimas y posibles víctimas sobre las diferentes violencias de género desde una perspectiva de género y derechos humanos dirigidos a profesionales sociosanitarios, profesorado, organizaciones no gubernamentales, etc.
También han querido reconocer el compromiso del equipo, su labor en la ciudad para la prevención de todas las formas de violencia de género y la mejora de la situación y atención a mujeres en situación de riesgo o extrema vulnerabilidad, y el apoyo y colaboración con la Unidad de Coordinación Contra la Violencia sobre la Mujer en la respuesta que se ofrece a las mujeres víctimas y en la prevención y sensibilización.
En representación del Equipo de Médicos del Mundo en Melilla, ha sido Silvia Madejón la que ha recogido la Menina 2024 que le ha hecho entrega la Delegada del Gobierno.
En canto ao recoñecemento a FIET e o seu equipo en Melilla, que foi recollido por Ezequiel Escobar e Nerea Martín, destacouse o seu labor na atención, acompañamento e recuperación de vítimas de trata, mulleres en situación de risco ou extrema vulnerabilidade, en contextos de prostitución e explotación sexual, e a súa loita contra a violencia de xénero, na nosa cidade, a nivel nacional e internacional.
La Delegación ha resaltado el compromiso del equipo y la respuesta que se ofrece desde esta organización a las mujeres víctimas, con acompañamiento a mujeres víctimas en situaciones de trata, explotación sexual, contextos de prostitución, riesgo de explotación y especial vulnerabilidad. Pero también su contribución a la formación de profesionales que entran en contacto con posibles víctimas Y víctimas de distintas formas de violencia sobre la mujer, y en especial víctimas de trata y explotación sexual y en la prevención y sensibilización, así como el apoyo y colaboración con la Unidad de Coordinación Contra la Violencia sobre la Mujer.
En cuanto a las menciones honoríficas, el IES Rusadir se le ha reconocido por su labor en el fomento de la igualdad y la prevención de la violencia de género entre su alumnado, siempre desde la transversalidad, enfocando su trabajo a través del arte y con ArteRusadir, e implicando a la comunidad educativa y a otros agentes como ONGs, MUSe, etc.
E é que neste centro levan as súas actividades de sensibilización e concienciación máis aló das aulas e do centro, participando de forma activa, coas súas performances e teatralizaciones, en eventos e actos que se organizan na nosa cidade.
Por iso a Delegación quixo recoñecer o gran labor de concienciación e prevención de violencias machistas, así como o esforzo permanente do seu profesorado, e en especial do seu responsable de igualdade María León tanto co alumnado como coas súas familias, desenvolvendo actividades coeducativas na loita contra a violencia de xénero, non só con motivo de efemérides, senón ao longo de todo o curso académico.
“Con esta mención especial queremos poner en valor la importancia de la coeducación como herramienta eficaz para la prevención y erradicación de las violencias machistas y reconocer el trabajo contra la violencia de género que se viene realizando es en el IES Rusadir”, han explicado desde la institución organizadora.
La mención ha sido recogida por el Director del IES, Miguel Ángel López, su Jefa de Estudios, Luisa Abderramán, y su responsable de Igualdad María León.
Por último, a segunda mención entregouse ao equipo de ACNUR en Melilla, que foi recollida por Lorenzo Daniele e Laura Ribeira, polo seu compromiso e traballo para protexer da violencia de xénero ás mulleres polas que traballa, implementando programas de calidade para previr e responder os casos, mitigar os riscos relacionados e para salvagardar os seus dereitos e benestar.
La Delegación ha querido destacar su trabajo en el establecimiento de alianzas y la coordinación con los diferentes administraciones, instituciones, organizaciones y entidades que trabajan con mujeres y víctimas de violencia de género para poder dar lugar a soluciones duraderas de protección y asistencia para las personas de interés del ACNUR.
Así, han explicado que las mujeres solicitantes de asilo, refugiadas, apátridas, desplazadas internamente y retornadas corren el riesgo de sufrir violencia de género. Desde ACNUR no solo se ofrece respuesta a la violencia una vez que haya ocurrido, sino también se actúa para prevenirla abordando sus causas fundamentales e integrando la igualdad de género en todos los aspectos de su trabajo.
Por iso esta distinción recoñece o labor de coordinación para o seguimento e implementación do Protocolo de prevención e resposta ante as violencias contra as mulleres no marco do Programa de Atención Humanitaria, Proxecto Semente, así como o apoio e a colaboración coa Unidade de Coordinación Contra a Violencia sobre a Muller na resposta que se ofrece ás mulleres vítimas e na prevención da violencia de xénero.