- A declaración BIC deste edificio supón o máximo nivel de protección que contempla a Lei de Patrimonio Histórico Español 16/1985
- O céntrico palacio, xunto á madrileña praza de Cibeles, comezouse a construír a finais do XVIII como residencia da duquesa de Alba e desde 1982 funciona como Cuartel Xeral do Exército de Terra
O Consello de Ministros, por proposta do ministro de Cultura, Ernest Urtasun, aprobou esta mañá a declaración de Ben de Interese Cultural (BIC) do Palacio de Buenavista, en Madrid, na categoría de monumento. O Ministerio de Cultura iniciou en outubro de 2024 o trámite do expediente para esta declaración, que supón a aplicación desta categoría de protección, a máxima que establece a Lei 16/1985, do 25 de xuño, de Patrimonio Histórico Español.
O edificio, sede do Estado Maior do Exército de Terra do Ministerio de Defensa, atópase no arranque do paseo de Recoletos e ocupa un dos chaflanes da praza dA Cibeles, onde comparte espazo con edificios emblemáticos como o do Banco de España e o Palacio de Telecomunicacións, actual sede do Concello de Madrid, e co Palacio de Linares.
A súa construción iniciouse a finais do século XVIII cun esquema aliñado cos grandes palacios da época e seguindo unha estética sobria e rigorosa que, se ben é propia do estilo neoclásico, enmascara un proxecto barroco. A declaración BIC tamén supón a protección da denominada ‘zona nobre’ do palacio e do enreixado de ferro que separa os xardíns da rúa e que foi terminada a finais de 1873.
Un palacio para ser admirado
As obras iniciáronse baixo a dirección do arquitecto de orixe francesa Juan Pedro Arnal, quen á súa vez puido inspirarse nun proxecto anterior de Ventura Rodríguez, do que aínda se conserva a maqueta. Como emprazamento escolleuse un altozano nun dos lugares máis despexados da Corte, para facilitar a contemplación do monumento. Ao mesmo tempo, a panorámica que se abarcaba desde o palacio foi a que orixinou a súa denominación de Buenavista.
O edificio proxectouse xunto a un xardín e varias fontes para servir de residencia a dona María do Alicerce Teresa de Silva, duquesa de Alba, se ben esta xamais chegou a habitalo por culpa de dous grandes incendios. A pesar das sucesivas transformacións e remodelacións, sempre se respectou a estrutura orixinal.
Posteriormente, o palacio foi adquirido pola Corporación Municipal para ofrecerllo a Manuel Godoy. Con todo, o valido de Carlos IV tampouco puido instalarse nel porque a raíz do motín de Aranxuez de 1808 fóronlle confiscados os seus bens. Durante o reinado de José Bonaparte, por decreto volveu ser intervido para ser transformado en Museo de Pinturas.
A mediados do século XIX reformouse segundo proxecto de José María Aparici e como parte dos plans de ampliación, para incorporar a horta do corrixidor Juan Fernández, derrubáronse os muros que pechaban o solar e instalouse o enreixado que aínda hoxe marca os límites do xardín. Sobre a súa porta principal aínda pode verse a figura fundida co bronce dun dos canóns da guerra de África, realizada en 1873 por Eugenio Duque e Duque.
En 1870 incorporouse unha nova crujía, formándose un segundo patio, seguindo o estilo e as proporcións do xa edificado. No interior do palacio distribúense unha serie de salas e salóns, adornados segundo o uso que se lles deu historicamente, e cunha ampla colección de tapices, pinturas, esculturas e outros bens.
O palacio estivo vinculado ao Exército desde 1816, en principio como Museo Militar. Pasou a ser Ministerio da Guerra en 1847, do Exército en 1939 e de Defensa desde 1977 ata 1981. En 1982, co traslado do Ministerio de Defensa á súa localización actual, no paseo dA Castelá, transformouse en Cuartel Xeral do Exército de Terra, función que conserva na actualidade.