- Entre 1941 e 1955, ao redor de 6.000 presos republicanos habían redimido as súas penas na construción desta liña ferroviaria, traballando en condicións de semiesclavitud
- Fernando Martínez: “Estes espazos e o que aquí ocorreu son de singular relevancia histórica e han de ter repercusión na memoria colectiva.
O Goberno de España declarará Lugares de Memoria Democrática os destacamentos penais que construíron o tren directo de Madrid a Burgos, durante a ditadura. Así o anunciou hoxe, en Lozoyuela (Madrid), o secretario de Estado de Memoria Democrática, Fernando Martínez, nun acto no que se homenaxeou aos presos republicanos que traballaron en condicións de semiesclavitud nesta infraestrutura viaria.
Entre os anos 1941 e 1955, ao redor de 6.000 presos habían redimido as súas penas na construción desta liña ferroviaria. “O que aquí ocorreu é de singular relevancia histórica e debe ter repercusión na memoria colectiva”, sinalou Martínez, que estivo acompañado polo delegado do Goberno en Madrid, Francisco Martín; polas familias das vítimas e por representantes das asociacións memorialistas.
El tren directo a Burgos, un proyecto estatal concebido en los años veinte del siglo pasado, con la intención de reducir la distancia y los tiempos entre la capital y las provincias del norte de España, fue uno de los tantos proyectos en todo el país que utilizaron mano de obra penada durante el franquismo.
Neste caso, foron 11 destacamentos que construíron, con traballos forzados e “rodeados de miseria, fame e chinches”, as chairas, túneles, viadutos, estacións, apeadeiros, peiraos de mercadorías e estradas de ligazón desta vía, en virtude do sistema de Redención de Penas polo Traballo do Padroado da Mercé.
Gran parte destes traballadores foran detidos e sentenciados por consellos de guerra a penas de morte por adhesión á rebelión, conmutadas posteriormente a 30 anos e 1 día de reclusión, ou a penas menores se o delito era auxilio á rebelión.
Exilio interior das familias
Moitas mulleres, xunto aos seus fillos e fillas, trasladáronse ata estes destacamentos para poder estar preto dos seus maridos, nun fenómeno de exilio interior que afectou a non pouco familias españolas.
El secretario de Estado ha agradecido su presencia a las asociaciones memorialistas, a las familias, a la Joven Orquesta Sierra de Madrid, y a los alumnos y alumnas del IES La Cabrera, y ha resaltado la voluntad del Gobierno de España de seguir sacando a la luz acontecimientos como los que se vivieron en Lozoyuela. En este sentido, resaltó la importancia de la declaración como Lugares de Memoria de estos destacamentos, cuya incoación del expediente ha sido publicada hoy mismo en el BOE.