- As Oficinas ofrecerán información, asesoría e acompañamento a cidadáns, empresas ou sector público
- Selecciónanse 79 proxectos, case dous terzos de concellos, comunidades autónomas e outras administracións públicas
- Un total de 58 iniciativas están en zonas de Reto Demográfico e/ou Transición Xusta
O Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico (MITECO), a través do Instituto para a Diversificación e Aforro da Enerxía (IDAE), resolveu de forma definitiva a primeira convocatoria do programa de axudas a Oficinas de Transformación Comunitaria (OTC) para a promoción e dinamización de Comunidades Enerxéticas (CE OFICINAS) coa adxudicación dos 20 millóns de euros previstos a un total de 79 proxectos repartidos por gran parte do territorio nacional.
O programa busca facilitar a creación de novas comunidades enerxéticas de toda índole (cidadás, empresariais, industriais, etc.) con medidas de difusión, asesoría e acompañamento, que achanden o camiño e estendan o coñecemento xeral sobre esta fórmula cooperativa de produción e consumo de enerxía renovable, así como promotora de medidas de eficiencia enerxética, xestión da demanda e mobilidade sustentable.
A resolución da convocatoria coa asignación íntegra dos 20 millóns habilitados –fondos NextGenEU canalizados a través do PRTR– reflicte a gran acollida desta liña de incentivos, con máis de 200 solicitudes que duplicaban o orzamento dispoñible. De igual modo, os proxectos seleccionados evidencian o interese social crecente pola xeración e consumo enerxético colectivo e polos instrumentos que, como as OTC, serven para potencialos.
ADMINISTRACIÓNS PÚBLICAS
As administracións locais, rexionais e outras protagonizaron esta convocatoria. Por volume de axudas, o 77% dos beneficiarios propostos son entidades públicas, fronte ao 23% correspondente ao ámbito privado. E tamén en termos numéricos, a maior parte dos 79 proxectos seleccionados (50) teñen natureza pública, ben sexa de concellos, entidades de carácter supramunicipal como agrupacións de municipios, deputacións, cabidos, ou mesmo fixan o seu radio de acción no conxunto dunha comunidade autónoma.
Pese a este predominio, también es notable la participación del sector privado y la sociedad civil, con un buen número de iniciativas promovidas por pymes, entidades sin ánimo de lucro, asociaciones y empresas de la economía social.
En cuanto a la distribución territorial, los expedientes beneficiarios de ayudas, elegidos en régimen de concurrencia competitiva, se reparten por todas las comunidades autónomas, a excepción de La Rioja y las ciudades autónomas de Ceuta y Melilla; en ninguna de las tres se presentó ninguna solicitud. Otro factor relevante es que un 73% de las oficinas subvencionadas (58) trabajarán en municipios de reto demográfico y/o transición justa.
IMPACTO SOCIAL E INCLUSIVO
A constitución das OTC terá un impacto directo no emprego, asociado aos profesionais que prestarán os servizos na oficina, pero tamén xerarán un efecto tractor da economía asociada aos servizos enerxéticos nas súas áreas de influencia, ao activar a constitución de comunidades enerxéticas. Ademais, as OTC contribuirán a unha transición ecolóxica máis inclusiva a través de tres liñas de actuación:
- Empoderamiento dos novos actores do sector enerxético, acompañándoos –entre outras cuestións– na activación e dinamización de comunidades enerxéticas de toda índole (cidadás, empresariais, industriais…)
- Asesoría experta nos proxectos de construción e funcionamento de comunidades enerxéticas: técnica, administrativa, financeira ou xurídica, pero tamén social, facilitando os procesos de debate e participación que caracterizan a estas fórmulas cooperativas de produción e consumo de enerxía renovable
- Formación e difusión sobre as comunidades enerxéticas, para estender o coñecemento sobre esta fórmula, maximizando as oportunidades que ofrece na democratización da xeración e consumo de enerxía.
COMUNIDADES ENERXÉTICAS, ACTORES CLAVE
O programa de impulso e formación das OTCs é sinérgico con outras convocatorias do PERCHE-EHRA e, de maneira moi particular, coas liñas CE Implementa, xestionadas tamén polo IDAE, cunha dotación de 80 millóns e que, polo momento, xa adxudicou 40 millóns, activando máis de 70 proxectos de comunidades enerxéticas en toda España.
As comunidades enerxéticas márcanse como unhas das prioridades e obxectivos do PNIEC tanto para lograr os obxectivos de redución de emisións e incremento da participación das enerxías renovables no sistema enerxético, como de eficiencia enerxética, e contan cunha medida específica no plan, da que forma parte esta liña de axudas, do mesmo xeito que o programa CE Implementa.
É igualmente fundamental para a consecución da medida “a cidadanía no centro”, incluída no plan. Igualmente, o PRTR contempla ás comunidades enerxéticas como actores crave na transición ecolóxica e prevé o seu impulso e desenvolvemento mediante unha reforma específica dentro da compoñente 7 «Despregamento e integración de enerxías renovables».
En concreto, refórmaa C7.R3 «Desenvolvemento das comunidades enerxéticas» desta compoñente impulsará un «Ecosistema de apoio ás comunidades enerxéticas» que ten como fin último a creación e consolidación das mesmas, a través dun enfoque de tres fases e mecanismos de apoio complementarios.
As dúas primeiras fases, Aprende e Planifica, buscan activar procesos participativos, informativos e divulgativos, así como a constitución legal destas figuras. A terceira, Implementa, incorpora ademais doutras actuacións, a promoción de proxectos de demostración con diversidade xeográfica, tecnolóxica e social para eliminar barreiras para entrar ao mercado e validar modelos de negocio e posibles innovacións a nivel técnico e/ou social. O desenvolvemento destas fases vese complementado a través da creación de Oficinas de Transformación Comunitaria.