La UNESCO declara la trashumancia y la técnica del vidrio soplado Patrimonio Cultural Inmaterial de la Humanidad

España lideraba a candidatura internacional da transhumancia, da que agora forman parte 10 países europeos

A transhumancia e a técnica do vidro soprado en España son, desde hoxe, Patrimonio Cultural Inmaterial da Humanidade. Así o decidiu o comité da UNESCO reunido esta semana en Kasene (Botsuana).

A candidatura internacional da transhumancia, liderada por España, recoñece esta modalidade de pastoreo tamén en Albania, Andorra, Croacia, Francia, Luxemburgo e Romanía e súmase así, ao recoñecemento que xa gozaba en Austria, Grecia e Italia.

En concreto, España conta con 125.000 quilómetros de vías pecuarias que cobren todo o territorio peninsular e das illas, que pon de manifesto que a transhumancia é unha práctica estendida por todas as comunidades autónomas. Hoxe en día, o desprazamento estacional de rabaños segue sendo un patrimonio vivo que orixinou un rico patrimonio cultural e etnográfico, reflectido en festas e tradicións, na toponimia, a gastronomía e a arquitectura relacionada con esta actividade.

Tamén as manifestacións da tradición oral, a artesanía e as técnicas de pastoreo tradicional, así como a ordenación dos pastos no marco do dereito consuetudinario, son elementos que a cultura trashumante axudou a transmitir ao seu paso polos diferentes e distantes territorios peninsulares.

Por outra banda, a técnica do vidro soprado en España foi inscrita na Lista de Manifestacións Representativas do Patrimonio Cultural Inmaterial da UNESCO como parte da candidatura internacional compartida con Chequia, Finlandia, Francia, Alemaña e Hungría, que recoñece os coñecementos, técnicas artesanais e habilidades na fabricación de vidro.

En concreto, a técnica do vidro soprado é un saber vinculado á cultura española, con grandes centros de produción de máis de tres séculos de vixencia, como son o Centro Nacional do Vidro da Granxa en Segovia ou os Vidros Gordiola en Mallorca.

Ademais, preto de 140 talleres de artesáns e artistas por todo o territorio e, en ocasións, vinculados a museos, buscan revitalizar e dar visibilidade a producións características de centros xa extinguidos. Xérase así unha gran variedade de produción que conxuga o mantemento dos modelos históricos con novos deseños e unha ampla tipoloxía.

Os procesos da técnica do vidro soprado, os seus coñecementos, produtos, instrumental e maquinaria asociada, así como espazos arquitectónicos presenta un conxunto de valores históricos, inmateriais, tecnolóxicos e artísticos que merecen ser preservados.

21 manifestacións de patrimonio inmaterial

Con estas inscricións, España suma xa vinte e unha manifestacións culturais declaradas Patrimonio Cultural Inmaterial da Humanidade.

Ademais, conta con catro exemplos incluídos no Rexistro de Boas Prácticas de Salvaguardia do Patrimonio Cultural Inmaterial, un instrumento que recoñece as experiencias notables en programas, proxectos e actividades de salvagarda de patrimonio cultural inmaterial para poder transmitilas a outros países.

O próximo ano espérase que sexan avaliadas pola UNESCO a candidatura ‘Cultura Sidrera Asturiana’; así como a ampliación para as comunidades autónomas de Madrid, Canarias e Murcia de ‘A arte da pedra en seco’, declarada en 2018 Patrimonio Cultural Inmaterial.

España, candidata a membro do comité da UNESCO

Na próxima Asemblea Xeral de Estados Parte da UNESCO, que terá lugar a mediados do ano 2024, decidiranse os países que formarán parte do comité avaliador das candidaturas de Patrimonio Cultural Inmaterial da Humanidade. España aspira a formar parte deste comité, do que xa foi membro de 2009 a 2013, e ser parte activa na toma de decisións en materia de patrimonio cultural inmaterial, en cuxa xestión é un país referente.

Ademais do elevado número de manifestacións representativas que España rexistra inscritas na lista da UNESCO, é un país cunha forte implicación no coidado e conservación do seu patrimonio cultural inmaterial, non só a través da súa lexislación e plans estratéxicos (Lei de Patrimonio Cultural Inmaterial e Plan Nacional para Salvagárdaa do Patrimonio Cultural Inmaterial), senón tamén das súas actividades de difusión e apoio económico durante os vinte anos de vixencia da Convención para Salvagárdaa do Patrimonio Cultural Inmaterial da UNESCO.

Máis información sobre patrimonio cultural inmaterial en España: https://www.portalinmaterial.cultura.gob.es/portada.html