O Ministerio de Cultura e Deporte celebra en Palma, no marco da Presidencia española do Consello da Unión Europea, as ‘Xornadas Técnicas Europeas de Paisaxe Cultural’

O encontro céntrase nunha das liñas estratéxicas en materia cultural da Presidencia española, xa recollida na ‘Declaración de Cáceres’: a xestión sustentable do patrimonio cultural

O Ministerio de Cultura e Deporte segue profundando nunha das liñas de traballo do programa en materia cultural da Presidencia española do Consello da Unión Europea, que xa quedou plasmada na ‘Declaración de Cáceres’: a xestión sustentable do patrimonio cultural. Para iso, organizou en Palma (Illes Balears) as ‘Xornadas técnicas europeas da paisaxe cultural’, centradas no impuxo e desenvolvemento da categoría e concepto de ‘paisaxe cultural’, como exemplo de patrimonio cultural sustentable e resiliente que convive en equilibrio coa natureza.

O encontro, inaugurado esta mañá polo director xeral de Patrimonio Cultural e Belas Artes, Isaac Sastre, reúne no Colexio oficial de Arquitectos de Balears (COAIB), ata o 20 de outubro, a técnicos de diferentes administracións públicas nacionais, expertos de países europeos e americanos, representantes de organismos e institucións vinculados á paisaxe, así como docentes de universidades españolas, europeas e latinoamericanas.

Estas tres xornadas de traballo permitirán debater, reflexionar e analizar as cuestións máis sensibles e estratéxicas que afectan as paisaxes ‘ culturais’. O obxectivo é seguir divulgando, concienciando e pondo en valor esta categoría patrimonial crucial para o desenvolvemento sustentable dos territorios, que vai en liña cos compromisos adquiridos por España coa ratificación do Convenio Europeo da Paisaxe en 2007.

A xestión e protección xurídica das ‘paisaxes culturais’, a súa achega ao desenvolvemento local e a interacción con outros ámbitos como as industrias culturais ou o turismo; os efectos da crise climática e o impacto da implantación de enerxías renovables; o exemplo de resiliencia e boas prácticas, a súa difusión e concienciación; así como a necesidade de implicar á cidadanía na súa protección, son os temas que se debaterán a través das achegas dos expertos nacionais e internacionais.

A paisaxe cultural, conglomerado de patrimonios vivos, material e inmaterial, axunta saberes tradicionais, técnicas construtivas e oficios que souberon aproveitar os recursos naturais sen esgotalos, con séculos de experiencia que demostran a súa adaptación aos cambios. España achega exemplos centenarios de paisaxes culturais, que se estenden por todas as súas rexións. Nas xornadas presentaranse as experiencias nacionais como o Palmeral de Elxe, a Serra de Tramuntana ou Risco Caído e as Montañas Sacras de Gran Canaria. Tamén se porá o foco en enclaves internacionais como a Paisaxe Industrial de Frei Bentos (Uruguai), a Paisaxe Cultural Tabaqueiro de Viñales (Cuba), a Paisaxe Camiñante (Bolivia) ou a Paisaxe Cultural Sistema Viario Andino (Arxentina).

Libro Verde para a Xestión Sustentable do Patrimonio Cultural

Ademais dos traballos para o impulso da categoría de ‘paisaxe cultural’, e seguindo coa mesma liña de traballo de potenciar a sustentabilidade a través do patrimonio cultural, o Ministerio de Cultura e Deporte exporá nas xornadas o ‘Libro Verde para a Xestión Sustentable do Patrimonio Cultural’, unha publicación que xa compartiu coas 29 delegacións participantes na Reunión Informal de Ministros (RIM) de Cultura da Unión Europea celebrada en Cáceres o pasado 26 de setembro.

Trátase dunha guía para que os xestores culturais dispoñan de ferramentas, recursos e exemplos de boas prácticas que permitan aplicar criterios de sustentabilidade no ámbito ambiental, económico e social na xestión do patrimonio cultural. A publicación, dispoñible en castelán e as linguas cooficiais, así como inglés e francés, é de descarga gratuíta a través dunha web que amplía a información con distintos materiais.

Cultura como ben público esencial

As ‘Xornadas Técnicas Europeas de Paisaxe Cultural’ forman parte da axenda de encontros e reunións de traballo do programa en materia cultural da Presidencia española do Consello da Unión Europea (UE). O principal fito do este programa foi a ‘Declaración de Cáceres’, adoptada por unanimidade polos ministros de Cultura da UE na RIM presidida polo ministro Miquel Iceta na cidade estremeña. O documento plasma o compromiso dos 27 Estados membros para que “a cultura sexa, de agora en diante, considerada un ben público esencial e un ben público mundial ao máis alto nivel político”. Así, supón un paso adiante para que Europa asuma o liderado na consecución do 18º Obxectivo de Desenvolvemento Sustentable específico para a Cultura na Axenda posterior a 2030. Nesta liña, a RIM de Cáceres debateu sobre a necesidade de impulsar, a nivel europeo, a xestión sustentable do patrimonio cultural, o seu acceso universal e o seu papel vertebrador do territorio.