7 de setembro de 2023.- A Confederación Hidrográfica do Douro, organismo autónomo adscrito ao Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico, investirá ao longo de 2023 un total de 3,9 millóns de euros en mantemento e conservación de presas na bacía do Douro. Así o anunciou hoxe a presidenta do CHD, María Jesús Lafuente, durante o acto de celebración dos 100 anos de servizo da presa de Cervera.
Para conmemorar este centenario, Lafuente visitou hoxe a exposición ‘Presa de Cervera. Un século de historia’ na Casa dos Leóns de Cervera de Pisuerga acompañada polo director xeral da Auga, Teodoro Estrela, e a delegada do Goberno en Castela e León, Virginia Barcones.
Barcones destacou na súa intervención a importancia desta presa na historia da Montaña Palentina posto que, “xunto con os encoros de Aguilar e o de Requejada, que conforman o sistema Pisuerga–Baixo Douro, foi determinante para o abastecemento, para a rega, para o uso industrial, para a fauna e tamén para atraer ao turismo”. Neste sentido, lembrou que a Montaña Palentina multiplica por cincuenta o número de habitantes durante o verán.
A delegada lembrou tamén que a auga é un ben aínda máis escaso a medida que o cambio climático vai radicalizando os fenómenos atmosféricos. “Por iso -dixo- da xestión da auga depende gran parte do noso futuro. E en Castela e León, en Palencia, onde o sector primario, a agricultura e a gandaría, suxeitan a duras penas a poboación nos nosos pobos, este coidado debe ser aínda maior”.
Barcones defendeu que o Goberno ao que representa en Castela e León “ten un enfoque integral sobre a xestión da auga cuxo punto de partida sexa saber cal é a dispoñibilidade deste recurso e a capacidade de achegas adicionais para que os usuarios teñan algunhas certezas sobre o abastecemento e para poder establecer prioridades.
Segundo os datos que ofreceu, “en España vanse a investir preto de 23.000 millóns de euros nos próximos catro anos en materia de auga. Case a metade desta cantidade será executada directamente polo Goberno de España. Entre estas actuacións destacan as destinadas a preservar as nosas infraestruturas hidráulicas e a mellorar a súa seguridade”.
Pola súa banda, o director xeral da Auga, Teodoro Estrela, celebrou a conmemoración da presa de Cervera de Pisuerga, a primeira de titularidade estatal na bacía do Douro, e destacou o recente desenvolvemento das "Liñas de Actuación para a Mellora da Seguridade das Presas e Encoros en España", recentemente publicado. Este documento, ademais de avaliar o estado deste tipo de infraestruturas, recolle un gran número de medidas e accións a executar ata o ano 2033 para garantir o mantemento e a sustentabilidade destas estruturas esenciais no noso país, cun investimento duns 4.000 millóns de euros.
A presidenta do Organismo mostrou a súa satisfacción polos 100 anos de servizo da presa de Cervera, que “é unha infraestrutura de importancia vital para a comarca da montaña palentina, para a provincia e para a bacía do Douro”. Lafuente engadiu o papel fundamental que desenvolven as presas “no noso país e na nosa bacía nun contexto de cambio climático, que fai que as necesidades que satisfán as presas sigan en aumento e, por iso, desde o CHD debemos garantir a esta infraestrutura unha longa vida”. “Para iso debemos investir na súa correcta conservación e atención, de modo que poida seguir prestando todos os seus servizos durante moitos máis anos”, sinalou.
Neste sentido, a presidenta do CHD anunciou que o Organismo ten previsto investir este ano 3,9 millóns de euros en labores de mantemento e conservación das presas da bacía do Douro, de forma que se consiga alongar a súa vida útil e aproveitar ao máximo todos os beneficios que reportan. Do total, as presas de Palencia percibirán uns 740.000 euros.
Máis de 4 millóns investidos nos dous últimos anos
Os 3,9 millóns previstos para 2023, súmanse aos 4,2 millóns de euros investidos pola Confederación no mantemento e conservación das presas da bacía durante os dous últimos anos. En concreto, en 2021 o Organismo destinou 1,5 millóns ao sostemento das presas do Douro e en 2022, 2,7 millóns a actuacións de mantemento correctivo e melloras tanto en obra civil como en instalacións electromecánicas e eléctricas e equipos de auscultación, equipamentos informáticos, de comunicación, de seguridade, etc.
Lafuente lembrou que “o investimento en mantemento e seguridade das presas e encoros presenta numerosos beneficios a futuro, xa que o feito de que estas infraestruturas se atopen en mellor estado, permite unha maior capacidade de encoro, unha mellor xestión do volume almacenado e, polo tanto, un maior aproveitamento do recurso”.
“Os encoros son vitais para garantir a subministración hídrica, tanto para o abastecemento como para o regadío, por iso o correcto mantemento das presas é fundamental”, engadiu. Neste sentido, cabe destacar que as presas do Estado na bacía xestionadas polo CHD garanten o abastecemento a máis dun millón e medio de habitantes, e a rega a máis de 300.000 hectáreas.
A idade media das presas do Estado na bacía do Douro é de 54 anos, pero grazas ao traballo continuado do persoal de explotación do Organismo contan cuns bos niveis de mantemento e conservación. En canto ao sistema Pisuerga, ademais da presa de Cervera cos seus 100 anos, a presa de Requejada conta con 81 anos de servizo e a de Aguilar, con 59.
Un século de funcionamento
A presa de Cervera comezou a construírse en 1914 e foi en 1923 cando se iniciou a súa explotación, co fin de garantir a subministración para o regadío a dispor pola Canle de Castela. Deste xeito, converteuse na primeira presa de titularidade estatal en aparecer na bacía do Douro, e facer mesmo antes que a propia Confederación Hidrográfica do Douro, que é quen xestiona agora a infraestrutura.
No conxunto do sistema do que forma parte, os encoros de Aguilar, Requejada e Cervera permiten o abastecemento duns 120.000 habitantes, a rega de máis de 52.000 hectáreas no sistema Pisuerga e no sistema Baixo Douro ou o uso industrial. Ademais, evitan inundacións de forma habitual, ao laminar as avenidas das canles nos que se atopan, e permiten a regulación para outros usos, como o hidroeléctrico ou o recreativo. Todo isto garantindo o réxime de caudais ecolóxicos a pé de cada presa.
A historia desta infraestrutura quedou patente na exposición ‘Presa de Cervera. Un século de historia’, organizada pola Confederación Hidrográfica do Douro e o Colexio de Enxeñeiros de Camiños, Canles e Portos de Castela e León, coa colaboración do Concello de Cervera de Pisuerga e da Fundación Piedade Illa & Juan Torres. Con esta mostra quíxose pór en valor esta infraestrutura e facer un percorrido pola súa historia ao longo dos seus 100 anos de actividade.