Castela e León recibirá máis de 4,5 millóns para programas de loita contra a violencia de xénero

• A Secretaría de Estado de Igualdade e Contra a Violencia de Xénero distribúe unhas axudas que contan cun orzamento de 40 millóns • Na repartición hai unha parte fixa para todos os municipios e ademais tense en conta o número de habitantes, a incorporación Sistema Viogen ou o número de usuarias do sistema ATENPRO • O prazo para o desenvolvemento dos programas finaliza o 30 de xuño do próximo ano

21 de xullo de 2023.- O Boletín Oficial do Estado publicou a resolución da Secretaría de Estado de Igualdade e contra a Violencia de Xénero dependente do Ministerio de Igualdade pola que, de acordo con o Pacto de Estado en materia de violencia de xénero, repártense fondos entre entidades locais destinados ao financiamento de programas de loita contra ese tipo de violencia. En total, Castela e León recibirá 4.587.821 millóns de euros a repartir entre os 2.248 municipios repartidos entre as nove provincias.

O orzamento deste programa ascende a 40 millóns de euros dos que, unha vez realizada a avaliación do remanente das achegas de 2021, repártense 36.228.578 millóns. Tal e como se indica no Real Decreto 1023/2020, o 30% dos fondos repártense, a partes iguais, entre todos os municipios constituídos segundo os datos do Rexistro de Entidades Locais. Outro 20% dos fondos repártese entre os municipios de maneira proporcional ao número de habitantes a data do 1 de xaneiro de 2022.

Outro 15% distribúese a partes iguais entre todos os municipios incorporados ao Sistema de Seguimento Integral nos casos de Violencia de Genero (Sistema VioGén) do Ministerio do Interior. O outro 35 restante, distribúese en función do número de mulleres usuarias do Servizo Telefónico de Atención e Protección para vítimas da violencia de xénero (ATENPRO) empadroadas en cada municipio antes de que se adopte a resolución de transferencias para a asignación de fondos anual.

Os municipios deberán destinar estes fondos á execución de programas dirixidos á erradicación da violencia de xénero que desenvolvan as novas ou ampliadas competencias reservadas ás entidades locais no Pacto de Estado en materia de Violencia de Xénero.

Castela e León ten asignados algo máis de 5,2 millóns de euros se ben, durante o proceso de revisión de xustificacións de axudas anteriores, tívose en conta o remanente existente polo que o importe a transferir será finalmente lixeiramente superior aos 4,5 millóns de euros. Por provincias, os concellos de Salamanca recibirán 734.869 euros mentres que Soria é a provincia que menos cantidade recibe, en concreto 295.363 euros.

Distribución de fondos a Concellos de Castela e León 2023

Provincia	Importe total concedido en 2023(1) –  Euros	Remanente total de 2021 – Euros	Remanente de 2021 Compensable en 2023(2) – Euros	Importe a transferir en 2023 (1)  –  (2) – Euros
ÁVILA	547.539,93	81.628,09	73.474,54	474.065,39
BURGOS	839.866,11	142.736,14	141.956,41	697.909,70
LEÓN	571.322,51	67.357,30	57.819,35	513.503,16
PALENCIA	435.515,06	63.650,08	55.157,80	380.357,26
SALAMANCA	790.237,88	62.864,76	55.268,61	734.969,27
SEGOVIA	462.607,97	46.767,57	36.944,25	425.663,72
SORIA	371.700,68	77.273,55	76.337,37	295.363,31
VALLADOLID	669.192,34	89.941,07	74.168,35	595.023,99
ZAMORA	523.944,10	67.612,66	52.878,42	471.065,68
TOTAL CASTELA E LEÓN	5.211.926,58	699.831,22	624.005,10	4.587.921,48

Os programas financiados con cargo a estes fondos abarcarán o período de execución comprendido entre o 1 de xullo de 2023 e o 30 de xuño de 2024. No caso de que os fondos se executen por mancomunidades de municipios ou comarcas, estas deberán achegar por rexistro electrónico, no prazo de cinco días hábiles a partir da publicación desta resolución no Boletín Oficial do Estado, o acordo ou instrumento xurídico que as habilite para executar actuacións destinadas á promoción da igualdade entre homes e mulleres ou contra a violencia de xénero.

Unha vez finalizado o período de execución, as entidades que recibiron a axuda terán como data límite de presentación de documentación para xustificar a axuda o día 30 de setembro de 2024.

Na repartición de fondos determinouse a contía dos remanentes de 2021. Desta maneira, o resultado de restar o importe total concedido para este exercicio menos o importe dos remanentes de hai dous anos compensables no presente será o importe a transferir a cada entidade local en 2023.

CAMPAÑA “SER LIBRE.ESTAR VIVA”

Por outra banda, durante esta semana, a delegada do Goberno en Castela e León, Virginia Barcones, presentaba en Aranda de Douro a campaña de verán contra as agresións machistas ‘Ser Libre. Estar Viva’ aproveitando unha reunión preparatoria para a Xunta Local de Seguridade que se celebra hoxe venres con motivo do Sonoriza Ribeira 2023 para que o festival máis multitudinario de todos os que se celebran en Castela e León desenvólvase “con normalidade e sen incidentes”.

Trátase dunha campaña xenérica que “non se centra só na violencia sexual. Buscamos chegar fundamentalmente, ao tratarse do verán, a núcleos de lecer onde hai unha presenza maioritaria de mozas”, sinalou a delegada do Goberno en Castela e León. Esta campaña circunscríbese en tres escenarios: os grandes festivais, as festas de pobos e cidades e os lugares de lecer nocturno privado. 

Os datos avalan a necesidade deste tipo de campañas. No último ano producíronse en Castela e León 619 delitos contra a liberdade sexual dos que 72 foron agresións sexuais con penetración. Os delitos contra a liberdade sexual aumentaron un 18% con respecto a 2021, o cal, para a delegada do Goberno, “ten unha interpretación non necesariamente negativa porque a porcentaxe de mulleres que sufriron violencia sexual fose da parella e que denunciaron suceder na Policía, a Garda Civil ou no Xulgado non chegaba ao 10 por cento, segundo o macro enquisa de violencia contra a muller de 2019”.

Para Virginia Barcones, este incremento no número de denuncias “débese ás activas políticas de concienciación e de redución da tolerancia social fronte a este tipo de delitos, o que se traduce nunha maior disposición das vítimas a denunciar e nunha redución dos altos niveis de infra denuncia que se dan na violencia sexual”.

A campaña terá en Castela e León especial incidencia durante os meses de agosto e setembro. Para a delegada “é fundamental informar os recursos existentes para atender ás vítimas de toda forma de violencia machista na nosa comunidade autónoma. Estes recursos, caracterizados pola súa capacidade de atención integral e especialización, teñen que ser postos en marcha por todas as institucións competentes. É necesaria a cooperación institucional de todas as administracións públicas”.

Vaise a pór en valor o 016, o Alertcops, a asistencia xurídica gratuíta, a atención psicolóxica, o traballo das Forzas e Corpos de Seguridade do Estado ou a importancia das redes de mulleres. “E non podemos deixar de pór o acento en todas as políticas de prevención e acompañamento ás vítimas de toda forma de violencia machista”, indicou.

PUNTOS VIOLETA

Os puntos violeta forman parte do catálogo de medidas urxentes do Plan de Mellora e Modernización impulsado por distintos ministerios do Goberno de España e supoñen un cambio de enfoque nas políticas públicas de atención ás vítimas, situando a violencia machista como un problema estrutural que require da implicación do conxunto da sociedade para acabar con ela.

Con estes puntos violeta téntase implicar a toda a sociedade na loita contra a violencia machista. Achegar os servizos integrais ás vítimas a través da súa contorna. E facilitar información sobre como actuar ante un caso de violencia machista a establecementos, entidades, empresas e organismos públicos.

Ofrécese ferramentas para iso. Como unha guía con información sobre como actuar ante un caso de violencia machista na contorna, así como con recursos para as propias vítimas. Tamén inclúe información sobre que é a violencia machista, as súas diferentes manifestacións, e como detectala.

Igualmente, diversos materiais como carteis e adhesivos que teñen como obxectivo sinalar que ese espazo é un lugar seguro para as vítimas, onde poden recibir información e acompañamento se o necesitan. E, ademais, distintivos para identificar a persoas implicadas na loita contra a violencia machista: calquera persoa que o utilice representará unha porta de acceso para as mulleres vítimas aos recursos que estas necesiten.

CONCELLOS E PACTO DE ESTADO

Os puntos violeta foron visibles durante as festas que xa se celebraron e seguir sendo para o resto. Os concellos contan desde hai cinco anos con fondos do Pacto de Estado contra a Violencia de Xénero.

En Castela e León, recibiron 17,5 millóns de euros desde 2018. Segundo Barcones, “xa hai camiño andado na sensibilización da poboación ante un problema de primeirísima magnitude para previr que ocorra”.

Os criterios de actuación que se marcan ante unha agresión sexual en festas son protexer á persoa agredida, respectar a súa opinión e os seus desexos, cortar de raíz os rumores e preservar a súa identidade, coordinar a todas as institucións que teñen que atender a esta persoa e, por último, identificar o agresor para que as FCSE poida polo a disposición xudicial.

Para todo iso, a colaboración cidadá é imprescindible. Pero tamén é necesario que todos os servizos con competencias nestas actuacións estean alerta.

Por suposto, Garda Civil e Policía Nacional, pero tamén o 112, os servizos sanitarios, psicólogos, os servizos de atención xurídica á muller, etc. Neste punto, Barcones lembrou que a comunidade autónoma de Castela e León recibiu este ano 14 M€ do Goberno de España para combater a violencia contra a muller.

As medidas para atallar a violencia sexual no marco do lecer relacionado coas festas dos nosos pobos e cidades pasan pola sensibilización (con materiais adecuados), pola coordinación entre todas as institucións que participan na protección das mulleres, pola colaboración cidadá e tamén pola presenza policial nun dobre plano: uniformada e situada en lugares estratéxicos, como medida disuasoria, pero tamén de forma discreta para detectar prácticas moi preocupantes.

Neste punto, a delegada lembrou o medo que invadiu todo o país o ano pasado por culpa das picadas e a submisión química: “e se se xera ese medo, mesmo se logo non se pode sustanciar ou demostrar que está a ocorrer realmente, xa só a sensación subxectiva de desconfianza atenta contra a muller e é un freo á súa liberdade. Así que imos facer todo o que estea na nosa man para que esta situación non volva producirse, para que todas as mulleres sintan protexidas ademais de estar”.

LECER NOCTURNO PRIVADO

A campaña chegará tamén aos espazos de lecer nocturno privado. As discotecas, salas de concerto, bares, bares musicais, etc., son espazos de encontro e relación que, como moitos outros, ás veces convértense no escenario de comportamentos que impiden que todo o mundo poida gozalos igual.

A violencia sexual ou a ameaza de sufrila é unha das formas prioritarias de limitación de acceso aos espazos públicos en clave de igualdade para as mulleres. “Imos promover desde as unidades de violencia contra a muller”, explicou Barcones onte mércores, “reunións cos responsables destes espazos de lecer para explicarlles en que consiste a nosa campaña e para solicitarlles a súa colaboración”.

Insistirase no fomento da denuncia como punto de partida para afrontar o problema. Tamén se difundirá o uso da aplicación Alercops, ademais de buscar un aumento das medidas de seguridade nestes establecementos. Váiselles a ofrecer a eles e aos traballadores deses lugares de lecer, incluídos camareiros ou vixiantes de seguridade, charlas para marcar estratexias de colaboración. “Gustaríanos conseguir que o sector empresarial actuase de maneira conxunta e acordada para establecer formas de prevención e de actuación que sexan efectivas e útiles”, apuntou a delegada do Goberno.

E se, por desgraza chega a darse o caso de que a agresión sexual prodúcese, tamén teñen que recibir pautas de como actuar, de como derivar eses casos a través dun circuíto óptimo para a atención inmediata da vítima e para que o agresor poida ser posto a disposición xudicial.