O Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico (MITECO), a través do Instituto para a Diversificación e Aforro da Enerxía (IDAE), resolveu de forma definitiva a primeira convocatoria do programa de axudas a Oficinas de Transformación Comunitaria (OTC) para a promoción e dinamización de Comunidades Enerxéticas (CE OFICINAS) coa adxudicación dos 20 millóns de euros previstos a un total de 79 proxectos repartidos por gran parte do territorio nacional.
Do total do importe concedido, 1.333.028,01 euros corresponden a sete proxectos
en Castela-A Mancha, entre os que figuran: o Parque empresarial de Campollano (Albacete), a Federación para o Desenvolvemento da Serra e Mancha Conquense (Bacía), o Consorcio Provincial de Medio Ambiente da Deputación de Albacete (Albacete), o Concello de Cidade Real, a Asociación Mancha Júcar Centro (Albacete) e en Toledo o concello da capital e o municipio de Burguillos.
O programa busca facilitar a creación de novas comunidades enerxéticas de toda índole (cidadás, empresariais, industriais, etc.) con medidas de difusión, asesoría e acompañamento, que achanden o camiño e estendan o coñecemento xeral sobre esta fórmula cooperativa de produción e consumo de enerxía renovable, así como promotora de medidas de eficiencia enerxética, xestión da demanda e mobilidade sustentable.
A resolución da convocatoria coa asignación íntegra dos 20 millóns habilitados –fondos NextGenEU canalizados a través do PRTR– reflicte a gran acollida desta liña de incentivos, con máis de 200 solicitudes que duplicaban o orzamento dispoñible. De igual modo, os proxectos seleccionados evidencian o interese social crecente pola xeración e consumo enerxético colectivo e polos instrumentos que, como as OTC, serven para potencialos.
ADMINISTRACIÓNS PÚBLICAS
As administracións locais, rexionais e outras protagonizaron esta convocatoria. Por volume de axudas, o 77% dos beneficiarios propostos son entidades públicas, fronte ao 23% correspondente ao ámbito privado. E tamén en termos numéricos, a maior parte dos 79 proxectos seleccionados (50) teñen natureza pública, ben sexa de concellos, entidades de carácter supramunicipal como agrupacións de municipios, deputacións, cabidos, ou mesmo fixan o seu radio de acción no conxunto dunha comunidade autónoma.
A pesar deste predominio, tamén é notable a participación do sector privado e a sociedade civil, cun bo número de iniciativas promovidas por pemes, entidades sen ánimo de lucro, asociacións e empresas da economía social.
| CCAA | Solicitudes | Total proposta concesión de Axuda |
| Castela-A Mancha | 7 | 1.333.028,01 |
Outro factor relevante é que un 73% das oficinas subvencionadas (58) traballarán en municipios de reto demográfico e/ou transición xusta.
IMPACTO SOCIAL E INCLUSIVO
A constitución das OTC terá un impacto directo no emprego, asociado aos profesionais que prestarán os servizos na oficina, pero tamén xerarán un efecto tractor da economía asociada aos servizos enerxéticos nas súas áreas de influencia, ao activar a constitución de comunidades enerxéticas.
Ademais, as OTC contribuirán a unha transición ecolóxica máis inclusiva a través de tres liñas de actuación:
· Empoderamiento dos novos actores do sector enerxético, acompañándoos –entre outras cuestións– na activación e dinamización de comunidades enerxéticas de toda índole (cidadás, empresariais, industriais…)
· Asesoría experta nos proxectos de construción e funcionamento de comunidades enerxéticas: técnica, administrativa, financeira ou xurídica, pero tamén social, facilitando os procesos de debate e participación que caracterizan a estas fórmulas cooperativas de produción e consumo de enerxía renovable
· Formación e difusión sobre as comunidades enerxéticas, para estender o coñecemento sobre esta fórmula, maximizando as oportunidades que ofrece na democratización da xeración e consumo de enerxía.
COMUNIDADES ENERXÉTICAS, ACTORES CLAVE
O programa de impulso e formación das OTCs é sinérgico con outras convocatorias do PERCHE-EHRA e, de maneira moi particular, coas liñas CE Implementa, xestionadas tamén polo IDAE, cunha dotación de 80 millóns e que, polo momento, xa adxudicou 40 millóns, activando máis de 70 proxectos de comunidades enerxéticas en toda España.
As comunidades enerxéticas márcanse como unhas das prioridades e obxectivos do PNIEC tanto para lograr os obxectivos de redución de emisións e incremento da participación das enerxías renovables no sistema enerxético, como de eficiencia enerxética, e contan cunha medida específica no plan, da que forma parte esta liña de axudas, do mesmo xeito que o programa CE Implementa. É igualmente fundamental para a consecución da medida “a cidadanía no centro”, incluída no plan.
Igualmente, o PRTR contempla ás comunidades enerxéticas como actores crave na transición ecolóxica e prevé o seu impulso e desenvolvemento mediante unha reforma específica dentro da compoñente 7 «Despregamento e integración de enerxías renovables». En concreto, refórmaa C7.R3 «Desenvolvemento das comunidades enerxéticas» desta compoñente impulsará un «Ecosistema de apoio ás comunidades enerxéticas» que ten como fin último a creación e consolidación das mesmas, a través dun enfoque de tres fases e mecanismos de apoio complementarios.
As dúas primeiras fases, Aprende e Planifica, buscan activar procesos participativos, informativos e divulgativos, así como a constitución legal destas figuras. A terceira, Implementa, incorpora ademais doutras actuacións, a promoción de proxectos de demostración con diversidade xeográfica, tecnolóxica e social para eliminar barreiras para entrar ao mercado e validar modelos de negocio e posibles innovacións a nivel técnico e/ou social. O desenvolvemento destas fases vese complementado a través da creación de Oficinas de Transformación Comunitaria.