La delegada del Gobierno en Cantabria, Eugenia Gómez de Diego, ha participado este viernes en el acto conmemorativo del Día Internacional de la Resistencia Romaní, celebrado en la Biblioteca Central de Cantabria, donde ha subrayado el compromiso del Ejecutivo central con la memoria, la igualdad y la inclusión del pueblo gitano, especialmente de las mujeres gitanas, “pilares de su comunidad” y referentes “de lucha, cultura y liderazgo”.
O evento, organizado pola Asociación Mulleres Xitanas, incluíu unha charla sobre a historia do 16 de maio de 1944, día no que máis de 6.000 persoas romaníes subleváronse no campo de concentración nazi de Auschwitz-Birkenau ante a ameaza de exterminio. A intervención correu a cargo da presidenta da asociación Dikela Romí, Julia Hernández Lozano, quen reivindicou a memoria do ‘Porraimos’, o xenocidio xitano perpetrado durante a Segunda Guerra Mundial.
Durante o acto fíxose entrega dos Premios Aurora, que recoñecen o labor de entidades e persoas en favor da comunidade xitana. Nesta edición, o Premio Aurora pola Inclusión foi outorgado á Rede Equi-Sastipen-Rroma; o Premio Aurora pola Igualdade, á Federación Nacional de Mulleres Xitanas Kamira; e o Premio á Participación do Pobo Xitano ha recaído en Juan de Deus Ramírez Heredia.
Gómez de Diego expresou a súa “emoción e orgullo” por poder compartir este acto coas mulleres xitanas progresistas, ás que eloxiou pola súa “forza cotiá” e o seu papel na preservación da identidade cultural romaní. Tamén lembrou á figura de Aurora, activista xitana e referente na loita pola igualdade.
"Falar da muller xitana é falar de fortaleza, de loita cotiá, dunha identidade que se preservou con orgullo no medio da adversidade", manifestou a delegada, que sinalou ademais que a historia do pobo xitano "ha estado marcada pola inxustiza e a marxinación, por desafiar estereotipos marcados, pero tamén pola contribución cultural, social e lingüística ao noso país".
Ano do Pobo Xitano
Na súa intervención, destacou que o Goberno de España declarou 2025 como o Ano do Pobo Xitano, en conmemoración dos 600 anos de presenza na península ibérica. Unha iniciativa que, asegurou, "vai máis aló do simbolismo” e busca “recoñecer as inxustizas históricas e actuais, e garantir unha vida en igualdade e liberdade".
A representante do Executivo advertiu sobre o risco do esquecemento e a banalización do pasado. "O xenocidio romaní foi un dos capítulos máis silenciados do Holocausto, e aínda hoxe non recibe a atención que merece na memoria colectiva", sinalou, insistindo na necesidade de "verdade, xustiza e reparación" como alicerces da memoria democrática.
Gómez de Diego apelou á unidade fronte ao auxe da ultradereita e reafirmou o compromiso do Goberno na loita contra a discriminación, a intolerancia e a exclusión social. "Non podemos permitir que o talento xitano desperdíciese por falta de oportunidades", dixo, reclamando a necesidade de “educación intercultural, diálogo e empoderamiento”.
O acto concluíu coa interpretación de cancións flamencas a cargo da artista Verónica León, nun ambiente cargado de emoción, memoria e reivindicación.