Zaragoza.- O Ministerio de Industria e Turismo, a través da Secretaría de Estado de Turismo, declarou as Festas de San Roque de Calatayud, en Zaragoza, como Festa de Interese Turístico Nacional, en recoñecemento á singularidade dunha celebración que combina tradición, devoción e participación popular e que constitúe unha das principais manifestacións da identidade cultural da localidade.
A secretaria de Estado, Rosario Sánchez, destacou que as festas “conseguiron manter unha tradición profundamente arraigada en Calatayud e, ao mesmo tempo, converter a participación dos seus veciños e veciñas nun dos seus principais elementos de identidade”. Sánchez sinalou ademais que “a implicación das penas e de toda a cidade fixo de San Roque unha celebración cunha importante capacidade para proxectar Calatayud e Aragón”.
Con esta declaración, as festas de San Roque convértense na duodécima Festa de Interese Turístico Nacional de Aragón e a 165ª no país.
As festas celébranse anualmente a mediados de agosto e teñen como xornadas centrais os días 15 e 16. Aínda que a súa configuración actual remóntase aos anos cincuenta do século XX, existen referencias documentais á celebración de actos populares en honra a San Roque desde o século XIX.
Un dos momentos centrais ten lugar na madrugada do 15 ao 16 de agosto, cando os peñistas realizan a tradicional romaría ata a ermida de San Roque, situada no cerro de Armantes, onde se entoan os tradicionais Gozos ao santo. O programa festivo reúne así mesmo diversas tradicións vinculadas ás penas, entre as que destacan a pedida de vaquillas e o concurso de bonecos de capea, que se celebra desde 1954.
O protagonismo das dez penas sanroqueras, unha delas destinada a menores de 16 anos, constitúe un dos trazos distintivos destas festas. As penas modernas comezaron a configurarse nos anos cincuenta, coa creación de Euqor en 1958 e Rouna en 1959, mentres que en 1978 constituíuse a Comisión de Interpeñas para organizar os actos comúns. A celebración seguiu crecendo ata alcanzar en 2025 unha marca de 6.024 peñistas.
Xunto ás penas, a Confraría de San Roque mantén un papel fundamental na celebración e na conservación das tradicións vinculadas ao santo. Entre elas destacan o traslado da imaxe do preboste, a romaría, a misa e a tradicional chocolatada que a Confraría prepara e reparte entre veciños e visitantes.
As Festas de San Roque contribúen a reforzar a proxección turística de Calatayud, localidade que conta cun destacado patrimonio histórico e artístico e unha oferta gastronómica vinculada aos produtos e viños do seu territorio.
Con esta declaración, a Secretaría de Estado de Turismo recoñece o valor dunha festa que mantivo a súa identidade ao longo das xeracións e que, a través das súas penas, a súa Confraría e a participación de toda a cidade, converteu a celebración de San Roque en ou non dos principais acontecementos festivos de Calatayud.