Leciñena.- A Delegación do Goberno en Aragón conmemorou en Leciñena o ‘Día do recordo e homenaxe aos homes e mulleres que sufriron o exilio como consecuencia da Guerra e a Ditadura’, tal como establece a Lei 20/2022 de Memoria Democrática. El acto, presidido polo delegado do Goberno en Aragón, Fernando Beltrán, rendeu homenaxe, no 80º aniversario da liberación europea, aos once veciños da localidade monegrina deportados ao campo de concentración de Mauthausen.
A Lei de Memoria Democrática fixa o día 8 de maio para o recordo do exilio ao ser esta a data na que en 1945 produciuse a vitoria europea sobre o fascismo e o nazismo, un feito histórico ao que contribuíron de maneira decisiva os homes e mulleres do exilio español. Entre eles atópanse os once leciñenenses que foron deportados a Mauthausen: Francisco Bailo Mata, Francisco Franco Escanero, Carlos Maza Albero, Joaquín Maza Letosa, os irmáns Pascual e Juan Orús Murillo, Pedro Sancho Marcén, Félix Sieso Pisa, Antonio Solanas Franco e os irmáns Antonio e Pablo Solanas Escartín.
O acto contou cunha contextualización histórica de Alberto Sabio, catedrático de Historia Contemporánea da Universidade de Zaragoza, e cunha ofrenda floral na que participaron os subdelegados de Huesca, Carlos Campo; de Zaragoza, Noelia Herrero, e de Teruel, Enrique Gómez.
En a súa intervención, Beltrán agradeceu ao Concello de Leciñena “o seu firme compromiso coa memoria democrática, como demostra a recente colocación do monumento que lembra aos seus once veciños deportados, ademais nun lugar tan simbólico como a praza Europa”.
“Lembrar ás vítimas e facer conforme os feitos históricos comprobados, é ‘un imperativo ético fundamental’, tal como establece a Lei de Memoria Democrática”, afirmou o delegado do Goberno. Por iso, Beltrán situou a Leciñena “como un exemplo cívico fronte a quen se empeñan en negar a realidade histórica e os feitos comprobados, os mesmos que derrogan as leis que dan cobertura a unha reparación xusta e conforme aos dereitos humanos”.
Sobre a historia dos exiliados españois, Beltrán lembrou que “o totalitarismo obrigoulles a resistir, a fuxir, a sobrevivir… Algunos, os menos, entraron vitoriosos en París; para outros, por desgraza, a liberación chegou demasiado tarde, cando tras meses ou anos nos campos de concentración xa estaban mortos ou a súa saúde quedara minguada para sempre”. Con todo, “nin o franquismo nin o nazismo puideron erradicar a súa dignidade”, afirmou o delegado, para quen “a súa memoria hoxe prevennos fronte aos discursos de odio da extrema dereita”.
Por todo iso, Beltrán lamentou que “nuns momentos nos que Europa e o mundo afrontan o desafío do revisionismo histórico, asociado ao extremismo, Aragón non dispón, tras a súa incomprensible derrogación, dunha Lei de Memoria Democrática propia que dea un marco adecuado para unha resposta institucional firme fronte a estes discursos”.
Ante isto, Beltrán contrapuxo o compromiso do Goberno de España coa memoria histórica a través de iniciativas como a Cátedra María Domínguez de Memoria Democrática, en colaboración coa Universidade de Zaragoza, ou do programa ‘España en liberdade’, que celebra os importantes avances logrados nas últimas cinco décadas, homenaxea aos moitos colectivos sociais e institucións que os fixeron posibles e transmite o valor da democracia ás novas xeracións.