O Instituto de Nanociencia e Materiais de Aragón, INMA, (un instituto universitario mixto do Consello Superior de Investigacións Científicas, CSIC e a Universidade de Zaragoza) acaba de ser proposto para a acreditación de centro de excelencia Severo Ochoa na resolución provisional do 21 de marzo da Axencia Estatal de Investigación. Con esta acreditación, o Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades busca impulsar a investigación científico-técnica e a súa transferencia á sociedade, recoñecendo a aqueles centros de investigación en España que destacan como referentes no seu campo de especialización.
O director científico da proposta, Luís Martín-Moreno, profesor de investigación do CSIC, expresou a súa satisfacción por esta acreditación, que reflicte a excelencia do INMA, tanto na investigación como na súa xestión. O proxecto presentado ofrece un enfoque integrador que traslada a investigación en nanomateriales aos retos da sociedade actual. Baseado nas fortalezas do INMA en nanofabricación, caracterización avanzada, e, estudo de novos fenómenos na nanoescala, o proxecto científico aborda investigación de excelencia en: i) tecnoloxías de captura de CO2 e a súa revalorización, ii) uso de nanomateriales para o tratamento do cancro de páncreas e a prevención de enfermidades infecciosas multirresistentes, e iii) utilización de efectos cuánticos en materiais e dispositivos para o desenvolvemento de sensores e para o procesado de información.
O INMA é o primeiro instituto en Aragón que recibe esta acreditación. Este recoñecemento supón un financiamento de 4.500.000 euros e a dotación de 15 contratos predoutorais, dez dos cales foron obtidos na anterior convocatoria. Tal e como comentou o director do INMA, Conrado Rillo, este recoñecemento, “permite atraer talento e reforzar os resultados e o impacto da investigación que se desenvolve no INMA, ser máis visibles no ámbito internacional e proxectar Aragón ao exterior”.
O Instituto de Nanociencia e Materiais de Aragón (INMA) é un instituto Universitario de Investigación mixto creado en 2020 por un acordo entre o Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC) e a Universidade de Zaragoza. A misión do INMA é contribuír ao avance do coñecemento científico e técnico na área de nanociencia e tecnoloxía de materiais por medio da excelencia científica e da transferencia do noso coñecemento á sociedade. O INMA créase co obxectivo de obter a mención de excelencia e recibiu axudas do CSIC e da Universidade de Zaragoza nos últimos anos a través dos programas de fortalecemento de institutos de investigación que optan a ser centros de excelencia Severo Ochoa e de axudas propias.
Con alrededor de 300 miembros, la investigación desarrollada en el INMA se organiza en seis áreas de investigación: dos transversales y cuatro aplicadas. Las dos áreas transversales de investigación se han definido poniendo el foco en las herramientas para diseño, síntesis, fabricación y caracterización de materiales. Estas áreas son: “Síntesis, Procesado y Escalado de Materiales Funcionales Avanzados” y “Tecnologías Experimentales Singulares”.
As áreas de investigación aplicada do INMA establecéronse en base á funcionalidade dos materiais e aos fenómenos a nanoescala resultantes. Estas áreas son: Materiais para a Enerxía e o Medio, Materiais para Biomedicina, Materiais para as Tecnoloxías da Información e Novos Fenómenos na Nanoescala.
O delegado do Goberno en Aragón, Fernando Beltrán, lembrou que ningún proxecto se constrúe “da noite para a mañá” e sinalou que os apoios que o centro recibiu nos últimos anos foron “de todas as institucións”. Nese sentido celebrou o traballo “con luces longas” nun modelo que frutificou no actual selo de excelencia. Algo que será “unha panca para seguir ampliando as capacidades do INMA” nos próximos anos.
O INMA ten unha ampla experiencia na participación e xestión de proxectos de investigación nacionais e internacionais, con máis de 40 proxectos europeos en curso e unha media anual de 300 publicacións e sete millóns de euros obtidos en programas públicos competitivos. Non menos importante é a compoñente de transferencia do INMA. Ademais de crear numerosas empresas de base tecnolóxica, catro delas activas, ten 15 patentes vixentes, estando cinco delas licenciadas. O INMA traballa en estreita colaboración coa industria. Todo isto proporciona en torno a un millón de euros de ingresos anuais entre contratos e royalties.
O INMA recibiu preto de cinco millóns de euros a través dos Fondos Next Generation da Unión Europea do Plan de Recuperación, Transformación e Resilencia do Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades para realizar actuacións singulares no campo da transición Enerxética, das Tecnoloxías Cuánticas, de Arqueoloxía e Saúde e de proxectos estratéxicos do CSIC. Ademais, ten financiamento a través do Ministerio de Asuntos Exteriores e Transformación Dixital, a través da iniciativa Quantum Spain (95.000 €)
Pola súa banda, o Goberno de Aragón apoia economicamente ao INMA desde diferentes programas para consolidar a actividade de I+D+i que nel se desenvolve e mellorar os seus resultados científicos. Neste sentido, como Instituto Universitario de Investigación recibiu en 2023 dentro do contrato programa de institutos de investigación 253.000 euros como axuda aos grupos de investigación. Ademais, o INMA participa cunha dotación de 1.6 millóns de euros do chamado Plan Complementario de Materiais Avanzados e conta actualmente con seis investigadores ARAID e 23 predoutorais contratados grazas ao financiamento do Departamento de Educación, Ciencia e Universidades.
Po outro lado, no marco do contrato programa de grandes obras e infraestruturas do Goberno de Aragón coa Universidade de Zaragoza, hai prevista un investimento de 8,5 millóns ata 2026 para levantar un novo edificio de tres plantas xunto ao CEMINEM, no Campus Rio Ebro, que se destinase a laboratorios de investigación para os Institutos Universitarios de Investigación.