A delegación do Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC) en Aragón celebrou hoxe o Día Internacional da Muller reunindo a seis das súas investigadoras máis destacadas que lideran proxectos incluídos no programa para impulsar a investigación científico-técnica e a súa transferencia, dentro do Plan Estatal de Investigación Científica, Técnica e de Innovación da convocatoria 2021-2023. En Aragón, o CSIC ha obtenido18 proxectos, cun orzamento total concedido que rolda os 4 millóns de euros e unha taxa de éxito superior ao 80%, o que demostra a excelencia dos investigadores e investigadoras do CSIC.
O delegado do Goberno en Aragón, Fernando Beltrán, mantivo unha reunión con estas científicas do CSIC no Instituto de Carboquímica (ICB) xunto á delegada o CSIC en Aragón, María Jesús Lázaro. Alí tamén falou coas súas traballadoras e visitar os laboratorios de Análises de Superficies e de Análises Textural, espazos onde se fan as análises de materiais avanzados, catalizadores e absorbentes.
En Aragón, o CSIC conta con máis de 550 traballadores, dos que o 46% son mulleres. Concretamente no ICB, o 41% do persoal son mulleres, porcentaxe que crece ata o 50% no persoal investigador postdoutoral, é dicir, a canteira da que se nutrirá o CSIC a curto e medio prazo. Así mesmo, este instituto foi pioneiro dentro da institución en analizar a actividade investigadora con perspectiva de xénero, se ben actualmente xa todos os centros contan con comités de igualdade que axudan a implementar o Plan de Igualdade do CSIC. Tradicionalmente mantivo un compromiso explícito en materia de igualdade de oportunidades entre mulleres e homes nas súas condicións de traballo e, desde 2011, conta cunha Comisión Delegada de Igualdade que se encarga de velar por estes dereitos entre todo o persoal da institución.
“O 46% do persoal do CSIC son mulleres e agora debemos traballar para que creza a porcentaxe de mulleres nos postos de máis responsabilidade no mundo da investigación. Afortunadamente, estamos a ver xa unha curva crecente. Necesitamos mulleres referentes e coñecer estes proxectos que lideran as nosas investigadoras é un paso cara á igualdade plena no sistema científico”, explicou o delegado do Goberno en Aragón, Fernando Beltrán, quen destacou, ademais, o impacto positivo que están a ter na I+D+i os fondos europeos Next Generation xestionados a través do Plan de Recuperación do Goberno de España.
Na mesma liña, a delegada do CSIC en Aragón, María Jesús Lázaro, apuntou: “Todas as investigadoras do CSIC en Aragón teñen proxectos e responsabilidade e confiamos en mellorar os números de mulleres en postos directivos. Este é un bo momento porque hai unha boa oferta de prazas de promoción que permitirán ás mulleres ascender e estabilizarse”. Así mesmo, lembrou que os 4 millóns de financiamento do Plan Estatal de Investigación que recibiron supón máis recursos materiais e humanos. “Os centros están a crecer moito. Incorporamos este ano 30 persoas novas á institución e máis do 50% eran mulleres. Isto supón un incremento do persoal dun 15%”, aseverou.
Entre as investigadoras presentes esta mañá atopábanse Pepa Martínez Pérez, do Instituto de Nanociencia e Materiais de Aragón (INMA), especialista en magnónica cuántica que desenvolve circuítos superconductores para estudar materiais magnéticos con aplicacións en tecnoloxías cuánticas, como a computación cuántica e o sensado; ou María Concepción Gimeno Floría, do Instituto de Síntese Química e Catálisis Homoxénea (ISCQH), cuxo proxecto ‘MultiMetTools’ enfócase no deseño de complexos metálicos de coordinación, especialmente de metais do grupo 11, utilizando ligandos para crear novas ferramentas científicas e tecnolóxicas.
En representación do ICB asistiron Ana Benito Morafasta e Teresa Mendiara Negredo. A primeira, a través do proxecto ‘PHOTOGRAPH2’, traballa na produción de hidróxeno verde usando tecnoloxía de escisión fotoelectroquímica de auga mediante luz solar, mentres que a segunda busca producir hidróxeno con captura de CO2 mediante a mellora por absorción do reformado de múltiples combustibles con transportadores de osíxeno (proxecto ‘HYSERLOOP’).
Por parte do Instituto Pirenaico de Ecoloxía (IPE), participou Ana Moreno Caballud. O seu proxecto ‘TEMPURA’ producirá reconstrucións de temperatura para transicións climáticas grandes (glaciar-interglaciar e durante a deglaciación) pero tamén máis pequenas (últimos dous mil anos) que servirán de referencia para comprobar ata que punto os modelos dispoñibles reproducen os cambios de temperatura e tamén os impactos asociados. Por último, Ana María Casas Cendoya, da Estación Experimental Aula Dei, está á fronte do proxecto ‘GENOBAR’, que trata sobre xenética e pangenómica de cebadas mediterráneas para a súa adaptación a tensións abióticas, pre-mellora e mellora.
Aínda que non puideron asistir á xornada, tamén lideran proxectos do programa estatal Graciela Gil-Romera (IPE), quen, co proxecto ‘CORREDORAS’ quere avaliar a resiliencia dos ecosistemas pirenaicos a cambios climáticos, alteracións do réxime de incendios e a diferentes graos de presión humana observando series temporais de indicadores ambientais para os últimos 11000 anos (período Holoceno); e María Carmen Mayoral Gastón (ICB), á fronte de ‘NewelronAge’, que ten como finalidade explorar as posibilidades que ten o ferro como vector enerxético mediante ciclos de almacenamento de enerxía, obtendo un combustible que non emite CO2 mediante o uso de hidróxeno verde. Esta última ten tamén unha gran dedicación á igualdade e ao xénero na investigación desde o seu cargo como vicepresidenta executiva da Comisión de Mulleres e Ciencia do CSIC.
Acerca do CSIC
A Axencia Estatal Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC) é a maior institución pública dedicada á investigación en España e unha das primeiras de Europa. Adscrita ao Ministerio de Ciencia, Innovación e Universidades, o seu obxectivo fundamental é desenvolver e promover investigacións en beneficio do progreso científico e tecnolóxico, para o que está aberta a colaboración con entidades españolas e estranxeiras. O motor da investigación fórmano os seus 123 centros e institucións, distribuídos por todas as comunidades autónomas, e as súas máis de 14.000 traballadores, dos cales preto de 3.000 son investigadores en persoal. O CSIC conta co 6% do persoal dedicado á investigación e o desenvolvemento en España, que xera aproximadamente o 20% da produción científica nacional. É responsable do 45% das patentes solicitadas polo sector público en España e desde 2004 creou máis de medio centenar de empresas de base tecnolóxica.
A delegación de CSIC en Aragón ostenta a representación institucional do CSIC na comunidade, sendo a delegada, María Jesús Lázaro Elorri, a interlocutora do CSIC coas institucións públicas e privadas de Aragón. En Aragón, o CSIC conta con cinco institutos e persoal do centro nacional IGME, Instituto Xeolóxico e Mineiro de España. Os cinco Institutos da nosa Comunidade son a Estación Experimental de Aula Dei, o Instituto Pirenaico de Ecoloxía e o Instituto de Carboquímica –propios do CSIC– e o Instituto de Nanociencia e Materiais de Aragón e o Instituto de Síntese Química e Catálisis Homoxénea –mixtos do CSIC e da Universidade de Zaragoza-, que contan con máis de 550 traballadores. En Zaragoza, o Instituto Xeolóxico e Mineiro de España ten unha sede.