O Ministerio de Cultura e Deporte, a través do Instituto do Patrimonio Cultural de España (IPCE), finalizou as últimas obras de consolidación e restauración do castelo de Montearagón, situado en Quicena (Huesca), nas que tamén se interveu na igrexa ocupada ata 1835 por monxes agostiños de Loarre. As obras de consolidación e restauración, que se presentan hoxe, supuxeron un investimento de 1.726.520,81 euros e resultaron de gran complexidade, tanto pola entidade do castelo, como polas numerosas intervencións realizadas con anterioridade.
O acto de presentación das obras contou coa presenza de Silvia Salazar, subdelegada do goberno en Huesca; Marta Hernández, subdirectora xeral do IPCE; Rafael Blasco, alcalde de Quicena; Luís Felipe, alcalde de Huesca; Olga Roldán, arquitecta do IPCE; e os arquitectos responsables da redacción e execución das obras, adxudicadas a Damarin, S.L.; e os presidentes da Comarca da Hoya e da Asociación de Amigos de Montearagón. Tras a presentación, realizouse un percorrido pola fortaleza medieval que, despois de décadas de traballos dirixidos pola Subdirección Xeral do IPCE, xa se atopa lista para recibir visitas.
Desde 1972 e ata 2011, o Ministerio de Cultura e Deporte levou a cabo no castelo máis dunha ducia de intervencións para limpar, consolidar e restaurar muros, torres, fachadas e as murallas que rodean a esta fortaleza do século XI. Entre estas actuacións, destacan a restauración da fachada sur executada entre 2001 e 2003; o reforzo da mampostería dos muros desenvolvida entre 2006 e 2009; e a restauración, limpeza, consolidación e recuperación da contorna do muro sur realizada entre 2010 e 2011. En 2015 realizouse un estudo xeolóxico e arqueolóxico; e en 2017 encargouse o proxecto dos traballos que se presentan hoxe, executados entre 2021 e 2022, nos acometéronse novas obras de consolidación e restauración da fortaleza e a igrexa do castelo para garantir a estabilidade do edificio e preservar a integridade do conxunto.
Últimas intervencións e achados
As intervencións realizadas neste último lustro permitiron mellorar o coñecemento do castelo a través da analítica dos distintos materiais históricos empregados na súa construción, a datación cronolóxica das distintas partes que o conformaron e o estudo das características xeolóxicas do seu emprazamento.
Tras unha primeira fase de estudo e obtención de informes petrográficos e geotécnicos, emprendéronse intervencións estruturais de micropilotaje, recalces e cosido de muros co obxectivo de garantir a estabilidade das estruturas. A estas seguiron as intervencións no interior do castelo: escavación de recheos con control arqueolóxico, consolidación de vans e partes altas de muros, atado de gretas, enchido de fisuras e posta en marcha do sistema de drenaxe perimetral para evacuar a auga ao exterior do recinto reutilizando os trazados da rede de saneamento descubertos. No desenvolvemento das actuacións no interior da fortaleza fixéronse importantes achados como o pavimento orixinal enmorrillado de guijarros de pedra en pasos, cuadrillas do claustro e na Casa do Garda e outros cerámicos tamén orixinais cuxa intervención resultou especialmente complexa.
As obras desta última intervención no castelo oscense finalizaron en decembro do pasado ano co acondicionamento do seu interior e a sinalización dos desniveis que permiten garantir a seguridade dos visitantes na súa apertura ao público.