Secretaría de Estado de Memoria Democrática, A Moncloa, Madrid (España)
Tras o comezo das exhumaciones nas criptas do Val de Cuelgamuros o pasado 12 de xuño de 2023 para a procura de 133 persoas alí inhumadas e reclamadas polos seus familiares, o secretario de Estado de Memoria Democrática, Fernando Martinez López e o equipo técnico forense, reuníronse cos familiares nunha sesión informativa co fin de dar a coñecer os avances realizados nos traballos de procura e identificación dos restos depositados nas criptas da Capela do Santo Sepulcro.
Notificóuselles que o pasado 15 de xuño produciuse o achado no nivel 0 da esta capela dunha caixa, a 198, que contén os restos de doce civís asasinados por grupos falanxistas no verán de 1936 en Fuente el Saúz e Aldeaseca, procedentes respectivamente de Navalmoral da Serra e de Palleiras de Adaja, (Ávila). Entre eles o dunha muller, reclamada polos seus familiares.
Dada la máxima dificultad que tienen estos trabajos de exhumaciones, el hallazgo ha sido posible gracias al excelente trabajo del equipo técnico y la existencia de dos únicas fotos que tomó un fotógrafo de la agencia EFE dentro de las criptas el 23 de marzo de 1959. En este nivel hay un total de 1057 cajas con los restos de 4.266 personas.
Tras as análises antropolóxicas e xenéticas, o Instituto Nacional de Toxicoloxía e Ciencias Forenses (INTCF) avanzou oficialmente á Secretaría de Estado de Memoria Democrática a identificación xenética de catro das persoas: Valerico Canles Jorge, Emilio Caro García, Flora Labajos Labajos e Román González Enrique.
Felix Bolaños, ministro da Presidencia Relacións coas Cortes e Memoria Democrática comunicou telefonicamente a noticia aos familiares de quen foron identificados xeneticamente.
Ao longo do encontro, o equipo forense deu coñecer pormenorizadamente aos familiares todo o proceso técnico que se está levando a cabo e avanzou que os traballos xa alcanzaron o nivel 2, no que están inhumados os restos dos irmáns Lapeña e doutras vítimas procedentes de Zaragoza.
As exhumaciones, por tanto, continúan sen pausa, de acordo con a vontade decidida do Goberno de España de colocar ás vítimas da guerra e a ditadura no centro da acción do Executivo en materia de memoria co obxectivo de reparar canto antes a dor de quen levan décadas tentando recuperar os restos dos seus seres queridos para darlles unha digna sepultura.
No momento que se produza algunha outra novidade, o secretario de Estado de Memoria Democrática comprometeuse a seguir informando os familiares das victimas inhumadas en Cuelgamuros que foron reclamadas.