El ministro de Política Territorial e Memoria Democrática, Ángel Víctor Torres, presidiu hoxe, en Málaga, o acto de homenaxe a 30 xornalistas que defenderon a transición cara á democracia e o proceso autonómico de Andalucía.
O ministro, que estivo acompañado polo secretario de Estado de Memoria Democrática, Fernando Martínez, entregou as declaracións de Reconocimiento e Reparación a estes comunicadores, que, “coa súa profesionalidade sen tacha”, contribuíron a “construír a Andalucía e a España que agora somos”.
Torres quixo agradecer a estes homes e mulleres o seu compromiso coa democracia. “Forman parte desa loita que o cambiou todo, desa marea colectiva e valente conformada por sindicalistas, movementos veciñais, estudantes, traballadores e traballadoras, feministas; en definitiva, demócratas que se xogaron a vida, e que nos/nos levaron polo aire cara á liberdade”, dixo.
O ministro indicou que a democracia “tamén é de tinta e papel, viaxa polas ondas e atopa refuxio nunha imaxe que conta unha verdade insoslayable”. E é que os xornalistas que recibiron este recoñecemento, “apontoaron o proceso autonómico desta terra, contando o que non se podía contar; e reflectindo nas súas crónicas as ideas e o sacrificio de quen querían arrincala do semifeudalismo ao que fora sometida durante 40 anos”.
Torres considera que recoñecer o legado destes profesionais da comunicación “é un acto de xustiza que se demorou demasiado; pero, ademais, pór en valor o bo xornalismo é case unha urxencia moral”. Así mesmo, mostrou a súa preocupación polo predicamento das mensaxes totalitarios entre a mocidade. “A democracia, sempre o digo, é unha perla que hai que coidar” e puxo en valor a profesión xornalística como elemento “moi necesario” para o coñecemento da verdade e a defensa das liberdades.
En o acto, interviñeron, ademais, o delegado do Goberno en Andalucía, Pedro Fernández; as xornalistas Pilar do Río e Mercedes de Pablos; así como Antonio Morales, presidente da Plataforma Cívica Mediterránea.
BIOGRAFÍAS XORNALISTAS HOMENAXEADOS POLO GOBERNO DE ESPAÑA (MÁLAGA, 03/12/2025)
- Pablo Juliá. Fotógrafo. Responsable gráfico dO Socialista nos últimos anos do franquismo, autor de imaxes inéditas na loita pola autonomía, seguindo os pasos de Rafael Escuredo e Manuel Chaves.
- Pilar do Río. Periodista e tradutora. Profesional de vangarda na Transición desde Radio Mocidade de Sevilla. Comprometida coa liberdade, contra a ditadura e coa autonomía andaluza.
- Juan de Dios Mellado. Periodista e editor. Militante do FELIPE, Fronte de Liberación Popular (FELIPE). Detido en Madrid. Activo na loita contra o Sindicato Español Universitario (SEU) e contra a ditadura. Coordinador xeral de “Crónica dun soño” sobre a Transición en Andalucía e impulsor da “Enciclopedia Xeral de Andalucía”.
- Lola Cintado. Periodista. Xefa de prensa da Presidencia da Xunta durante a etapa preautonómica con Plácido Fernández. Destacou como correspondente en Andalucía de varios xornais cataláns onde envorcaría a loita dos andaluces pola autonomía.
- Juan José Téllez. Periodista e escritor. Redactor da serie de libros “Andalucía, Crónica dun soño” sobre a Transición e a autonomía andaluza. É documentalista de diversas series sobre a loita pola democracia, a liberdade e o reencontro coas esencias do pobo andaluz.
- Rafael Rodríguez. Periodista. Foi pioneiro en España en sacar á rúa unha unidade móbil de radio para narrar en directo o Día da Autonomía, o asedio á Deputación de Málaga e o asasinato de Manuel José García Caparrós.
- Rafael Camacho. Periodista. Fundador e director da revista “Andalucía Económica” desde onde defende a autonomía andaluza, como fixese sendo director xeral de RTVA. En Andalucía representa a unha xeración de xornalistas económicos que puxeron en valor a defensa das liberdades, a democracia e a autonomía.
- Eduardo Castro. Periodista y escritor. Como corresponsal de “Mundo Obrero” y de las revistas “Posible”, “Ciudadano”, “Cuadernos para el diálogo” y “La Calle”, defiende la autonomía andaluza y se destaca por sus críticas a la dictadura franquista.
- Antonio Checa. Periodista, ensayista y catedrático. Coordinador de “Las elecciones de 1977 en Andalucía”, “Andalucía después del 92”, “Crónica de un sueño. Memoria de la Transición democrática en Jaén” y “Crónica de un sueño de Huelva”.
- Enrique García. Periodista. Dirixe o primeiro informativo rexional andaluz da historia en Radio Sevilla onde, a pesar da censura, defende a democracia e a autonomía, pondo a súa voz ao informativo do Día de Andalucía o 4 de decembro de 1977.
- Inés Alba Cordero. Periodista. Colaboradora en “O País”, presidiu a Unión de Xornalistas e destacou polo seu defensa da democracia e da autonomía sendo xefa de Programas de Canle Sur Radio e de Informativos da SER en Andalucía.
- Rafael Terán. Referente histórico del periodismo en Huelva donde transcurrió gran parte de su vida profesional, destacó por su lucha a favor de la libertad de expresión, manifiesta en su actividad en los medios radiofónicos y televisivos en los que trabajó.
- Paco Lobatón. Periodista. En 1972 ingresa en la cárcel de Carabanchel como activista contra el régimen franquista. Permaneció tres años en el exilio, en Suiza. Trabajó en Canal Sur Televisión cuando se iniciaron las emisiones o de la dirección y presentación de los informativos.
- Mercedes de Pablos. Periodista. Convértese en pioneira radiofónica na conciencia para a liberación da muller. Directora de Canle Sur Radio. É coautora de “Crónica dun soño. Memoria da Transición Democrática en Sevilla” e “Vida dun topo comunista na Falanxe de Sevilla”.
- Manuel Gómez. Periodista. Pertence á xeración da Transición, a que protagoniza desde os medios a loita pola democratización do país nos anos setenta. O acoso da extrema dereita lévalle a Granada onde participa na fundación “Diario de Granada”. Director de “El Correo de Andalucía”.
- Elodia Rodríguez Campra. Recitadora. Realiza coa COPE diversos programas culturais de gran audiencia en Granada, entre os que destaca "Poesía 70" e leva a cabo colaboracións con Manolo Sanlúcar, Carmen Linares e Aute.
- Francisco Romacho. Periodista, redactor jefe de “Diario de Granada” ; director del periódico “Jaén”; subdirector de “El Correo de Andalucía” ; director de los Servicios de Informativos de Canal Sur Televisión, coautor de “Crónica de un sueño. Memoria de la transición democrática en Andalucía”.
- Santiago Sánchez. Periodista. O 29 de abril de 1982 funda Diario 16 Andalucía. Delegado do Grupo Zeta en Andalucía, director de Canle Sur Televisión, director de TVE en Andalucía entre 2004 e 2007. Coautor de “Crónica dun soño. Memoria da Transición Democrática en Andalucía”.
- Alejandro Víctor García. Periodista, escritor, dramaturgo e promotor cultural. A súa carreira caracterizouse polo seu compromiso social. Ha escrito ao redor de 5.000 artigos de opinión, publicou varios libros, foi comentarista de radio e autor de guións para televisión.
- Juan Holgado. Periodista. Detido xunto a Felipe González en outubro de 1974 con motivo da entrevista ao recentemente elixido secretario xeral do PSOE en Suresnes, “O Correo de Andalucía” é secuestrado por orde xudicial e a prensa europea faise eco diso. Procesado polo Tribunal de Orde Pública, por apoloxía do delito, tras a morte de Franco é amnistiado.
- José Manuel Fernández. Periodista. Desde a dirección de Informativos de SER Andalucía defende as liberdades democráticas, fundador da Unión de Xornalistas de Andalucía, o seu labor informativo na SER foi decisiva durante o proceso autonómico ata chegar ao referendo do 28 F.
- Ignacio Martínez. Periodista. En “Cadernos para o Diálogo” e en “A Ilustración Rexional” verte o pensamento autonómico andaluz, con apoio decidido ao mesmo, discurso que é notorio cando accede aos Informativos de Canle Sur e Televisión Española.
- Manuel Prados. Periodista. Dirixe a revista “Andalucía libre”. Traballa en Sevilla en Radio Nacional e Radiocadena. Director de Canle SER Televisión e correspondente en Bruxelas, onde é cronista dos avatares dos intereses andaluces.
NOTA:
Foi homenaxeados tamén Miguel Ángel Blanco, José Antonio Martínez Soler, Márquez Reviriego, Iñaki Gabilondo, María Esperanza Sánchez, Ton Martín Benítez e Pepe Aguilar, que non puideron asistir ao acto.