Esta exposición ten como obxectivo conmemorar o 85 aniversario do gran éxodo de poboación civil pola estrada de Málaga a Almería como consecuencia do temor a unha persecución implacable por parte do exército sublevado. De carácter eminentemente pedagóxico pretende crear conciencia sobre as consecuencias do uso da violencia e a destrución estéril que causan as guerras sobre a poboación civil e o repudio do golpe de estado do exército de Franco en 1936.
A exposición é resultado do compromiso decidido por enriquecer e consolidar o conxunto de accións memorialistas que veñen emerxendo, especialmente nos últimos anos, en torno á Desbandá. O interese partiu tanto desde a sociedade civil como desde as institucións académicas, cuxos investigadores e investigadoras mostraron un gran interese no estudo deste dramático desprazamento de masas de febreiro de 1937.
Así, a exposición é froito da colaboración entre a Universidade de Málaga, a Fundación Unicaja e a Secretaría de Estado axuntando o esforzo institucional, académico e cultural nun momento no que por desgraza, volvemos ter unha guerra nas fronteiras de Europa, con enormes movementos de poboación, ataques e sitios a núcleos de poboación .
No acto de inauguración tamén estiveron presentes Alberto Garzón Espinosa, Ministro de Consumo, Francisco da Torre Prados, Alcalde de Málaga, Emilia Garrido Oliver, responsables de Artes Plásticas e Espazos Museísticos, Fernando Martínez López, Secretario de Estado de Memoria Democrática e Diego Blázquez Martín, Director Xeral de Memoria Democrática.
A mostra, comisariada por Encarnación Barranquero, Lucía Prieto Borrego e co apoio dun comité científico composto por profesores das Universidades de Málaga, Granada e Almería, trata de mostrar á cidadanía, a partir dun amplo conxunto documental, fotográfico e testemuñal, a magnitude e a transcendencia do este acontecemento histórico, sobre todo, enfocando os sufrimentos da poboación civil como consecuencia da guerra. Facer a través dun percorrido por cincos salas que pretende mostrar a situación de Málaga e da súa poboación antes de "a desbandá", durante a mesma e a extensión dese éxodo ata outras cidades afastadas, e mesmo o exilio.
Exhíbense máis de 250 pezas, que proceden de numerosas institucións e coleccións públicas e privadas, nacionais e internacionais entre as que se contan:. O Ministerio de Asuntos Exteriores e Cooperación, o Ministerio de Defensa, o Arquivo Xeral da Administración, o Arquivo Histórico Nacional, a Biblioteca Nacional, a Universidade de Málaga, o Arquivo municipal de Sevilla, o Archivio centrale dello Stato (Italia), a Axencia Magnum Photos París, a Fototeca municipal de Sevilla, o Institute of Social History de Ámsterdam, o Arquivo municipal de Almería, a Biblioteca de Catalunya, o Arquivo histórico municipal de Marbella e a Cruz Vermella Española.
A exposición estará aberta ao público desde o 9 de setembro ata o 31 de outubro de 2022.