Congreo dos Deputados, Madrid
O Goberno destinará nos próximos Orzamentos Xerais do Estado 11,35 millóns de euros para actividades relacionadas coa Memoria Democrática. Unha dotación que case quintuplica a partida de 2012, o último ano no que se orzaron partidas para Memoria nas contas públicas.
Desde a aprobación da Lei 52/2007, coñecida como Lei de Memoria Histórica e ata o ano 2011, as partidas orzamentarias para as políticas de Memoria foron incrementándose ano tras ano, alcanzando un investimento total durante o mencionado período de 25,2 millóns de euros. Con todo, esta tendencia viuse truncada a partir de 2012 co Partido Popular no Goberno. Ese ano reduciuse a partida orzamentaria para Memoria nun 60%, ata os 2,5 millóns de euros, e desapareceu por completo nos orzamentos dos anos 2013 ao 2018.
O Goberno retoma para 2021 o financiamento vía orzamentos das actividades relacionadas coa Memoria. No referente ás principais partidas para acometer actuacións, o 28% irán destinadas a financiar accións directas da Secretaria de Estado de Memoria Democrática a través de estudos e traballos técnicos; un 9%, á celebración de reunións e conferencias e un 29% a actuacións a desenvolver coas Comunidades Autónomas. Ademais, un 11% terá como destinatarias ás entidades locais e outro 9% as entidades e institucións sen ánimo de lucro.
Este orzamento é un inequívoco compromiso e unha aposta firme coas políticas de Memoria Democrática e dá un sólido respaldo ás mesmas nun período de transición entre a aplicación dos obxectivos da vixente lei de Memoria Histórica e os retos que comporta a futura Lei de Memoria Democrática.
Un 60% destinado a exhumaciones
De acordo con o compromiso de investidura do presidente de Goberno de impulsar as exhumaciones das vítimas do franquismo que continúan en fosas comúns, xa en 2020 púxose en marcha un plan de choque de exhumaciones a través de subvencións a asociacións sen ánimo de lucro por un importe de 750.000 euros (cuxo 60% está destinado a exhumaciones) e outros 750.000 euros a través da FEMP, destinado na súa totalidade a exhumaciones.
Así mesmo, está a elaborarse cos CC.AA. e Entidades locais un plan cuatrienal de fosas, cuxa primeira anualidade corresponderá coas partidas que se recollen neste orzamento. Todo iso supón que se dedicará o 60% do orzamento de actividades, recollido no orzamento da Secretaria de Memoria Democrática, á primeira anualidade do plan cuatrienal de exhumación de fosas.
• Plan de exhumación de vítimas da Guerra Civil e a ditadura.
- Convenios cos CC.AA. e transferencias por valor de 3.000.000 de euros.
- Impulso á relación coas entidades locais, a través da FEMP, en cuestións relacionadas coa Memoria Democrática. O orzamento será de 1.000.000 de euros.
- Convocatoria anual da orde ministerial para a concesión de subvencións a entidades e asociacións sen ánimo de lucro para actividades relacionadas coa Memoria Democrática. O orzamento é de 895.000 euros, aos que hai que sumar unha partida finalista de 105.000 euros para a exhumación a fosa de Pico Reixa en Sevilla, nunha actuación na que colaboran todas as administracións públicas.
- Actuacións nas criptas do Val dos Caídos para exhumar, se tecnicamente é posible, os restos que foron demandados por familiares dos alí inhumados.
- Posta en marcha dun Banco Nacional de ADN.
- Elaboración dun censo nacional de vítimas.
Outras actuacións
• Elaboración do censo de edificacións realizadas con man de obra forzada.
• Promoción e declaración de lugares de Memoria.
• Elaboración do censo e retirada de simboloxía franquista.
• Creación do Consello Xeral de Memoria Democrática.
• Resignificación do Val dos Caídos.
• Accións para o coñecemento da verdade, divulgación e formación sobre a Memoria Democrática.