- A declaración BIC deste inmoble supón o máximo nivel de protección que contempla a Lei de Patrimonio Histórico Español 16/1985
- O palacio, actual sede da Fiscalía Xeral do Estado, constitúe un dos exemplos máis destacados da arquitectura residencial promovida pola burguesía madrileña durante o período da Restauración borboaica
O Ministerio de Cultura inicia os trámites para declarar o Palacio de Fontalba como Ben de Interese Cultural
23/09/2026
O Ministerio de Cultura, a través da Dirección Xeral de Patrimonio Cultural e Belas Artes, iniciou os trámites para declarar Ben de Interese Cultural (BIC), na categoría de Monumento, o Palacio de Fontalba, situado no paseo da Castelá de Madrid.
O Boletín Oficial do Estado recolle hoxe a incoación do expediente, que supón a aplicación desta categoría de protección, a máxima prevista na Lei 16/1985, do 25 de xuño, de Patrimonio Histórico Español, e recoñece os valores históricos, arquitectónicos e artísticos deste inmoble.
Sobre o Palacio de Fontalba
Situado no número 17 do Paseo da Castelá (Madrid), o edificio foi concibido como residencia do II marqués de Cubas e Fontalba, Francisco de Cubas e Erice, e María Encarnación de Urquijo e Ussía.
Está situado nunha parcela duns 4.200 metros cadrados que formou parte do histórico predio coñecido como ‘Huerta de Loinaz’, denominada ‘Huerta das Anorias’ no século XVI e que foi propiedade de Felipe II. A mediados do século XIX, a parte sur do predio parcelouse e vendeu en diferentes lotes e crese que a familia Cubas adquiriu o correspondente á mazá delimitada polas actuais rúas Fernando o Santo, Fortuny, Zurbarán e o Paseo de laCastellana, para destinalo posteriormente á construción da residencia familiar.
Os arquitectos José María Mendoza e Ussía e José de Aragón e Pradera foron os encargados de realizar o proxecto inicial, que se desenvolveu entre 1911 e 1912, e a ampliación de 1931 na que se incorporou un novo corpo ao longo da rúa Fortuny destinado a vivendas de aluguer e locais comerciais na planta baixa cun acceso independente e escaleira central propia.
O Palacio de Fontalba é un dos exemplos máis destacados da arquitectura residencial promovida pola burguesía ennoblecida madrileña durante o período da Restauración borboaica, un novo grupo social que consolidou a súa posición económica e política entre finais do século XIX e comezos do XX.
O edificio responde o modelo de palacio de influencia italiana e destaca polo seu carácter monumental, a súa rica ornamentación exterior e unha organización espacial concibida para combinar representación social, confort e modernidade. En 1914 recibiu o premio do Concello de Madrid ás construcións que destacaban polo seu valor estético e pola incorporación de innovacións técnicas. Foi a primeira vivenda de Madrid en contar coa instalación dunha liña telefónica propia.
Francisco de Cubas e Erice faleceu en 1937 e, sete anos máis tarde, o Ministerio do Exército adquiriu o palacio aos seus herdeiros e estableceu nel a sede do Consello Supremo de Xustiza Militar. Desde 1991, o edificio alberga a sede da Fiscalía Xeral do Estado.