O Goberno declarou nove Lugares de Memoria Democrática do período liberal, e así o recolle o BOE, como homenaxe e recoñecemento ás figuras de Rafael de Riego, Mariana Pineda, José Torrijos e cásaa palacio de Baldomero Espartero, ademais dos lugares máis importantes das Cortes e a Constitución de Cádiz (1812) e o Trienio Liberal (1820-1823).
O Ministerio de Política Territorial e Memoria Democrática rende homenaxe con esta declaración aos valores liberais que defenderon figuras do século XIX, na súa loita contra o absolutismo e en defensa da Constitución de Cádiz.
Nove Lugares de Memoria liberais
Nóveos Lugares de Memoria son a Casa Palacio de Espartero, en Logroño; a casa natal, busto do xeneral Rafael de Riego e a localidade de Tuña, como pobo exemplar; a Praza dos Mártirs do Pobo e o monumento a Rafael Riego, e a praza da Constitución e a escultura a Rafael Riego, nas Cabezas de Santo Juan (Sevilla); o antigo convento de Santo Hermenegildo (Sevilla); o monumento a Mariana Pineda, en Granada; o monumento á Constitución de 1812, en Cádiz; o Teatro Real das Cortes de San Fernando; e dous lugares de Memoria máis, a cruz de Torrijos e tamén o monumento a Torrijos en Málaga.
Estes Lugares de Memoria enmárcanse na tradición liberal decimonónica española e na defensa da Constitución de Cádiz de 1812, e reflicten a loita pola conquista dos dereitos, as liberdades e a democracia, xurdida coas Cortes de Cádiz e a Constitución de 1812 e, de acordo con a Lei de Memoria Democrática, representan a moitos españois e españolas que loitaron e deron a súa vida pola implantación dun sistema democrático no noso país, como estaba a ocorrer nos países da nosa contorna.
A declaración da Casa Palacio de Espartero (1793-1879), en Logroño, enxalza á principal figura liberal do século XIX. Militar, rexente e presidente do Consello de Ministros, foi coñecido como “pacificador de España” ao poñer fin á primeira guerra carlista. O seu prestixio foi máis aló da súa condición de militar e na súa casa reuníanse as figuras máis relevantes da política de mediados do século XIX.
Hai dúas declaracións dedicadas ao xeneral Rafael de Riego (1784-1823), a súa casa natal e o seu busto en Tuña (Asturias) e a praza dos Mártirs do Pobo e o monumento levantado na súa honra en Cabezas de Santo Juan (Sevilla). Impulsou o pronunciamento militar en 1820 que restableceu a Constitución de 1812, abolida por Fernando VII, e deu paso ao Trienio Liberal (1820-1823). Presidente das Cortes, foi aforcado en 1823, coa entrada do exército francés, coñecido como os “Cen mil fillos de San Luís”, que axudou ao restablecemento do absolutismo.
Outra figura importante na loita polo restablecemento da Constitución de 1812 e contra o absolutismo de Fernando VII, foi José Torrijos (1791-1831). Combatente na Guerra da Independencia e defensor do texto gaditano, marchou ao exilio tras o fin do Trienio Liberal, establecendo desde alí contactos e estratexias para devolver a Constitución e a liberdade ao país. Foi fusilado finalmente na praia de Santo Andrés de Málaga. O BOE recoñece a Cruz de Torrijos e o Monumento a Torrijos como Lugares de Memoria.
Homenaxeada tamén é Mariana Pineda (1804-1831), defensora dos valores constitucionais, que acolleu na súa casa a liberais que escapaban da represión de Fernando VII. Foi detida e ajusticiada a matar por garrote vil. Declárase Lugar de Memoria o monumento levantado no seu recordo de Granada.
O BOE publica dous Lugares de Memoria vinculados ás Cortes de Cádiz, o monumento á Constitución de 1812 na capital gaditana e o Teatro Real das Cortes en San Fernando (Cádiz), que acolleu máis de trecientas sesións das Cortes Xerais en 1811. Declárase finalmente Lugar de Memoria o antigo convento de Santo Hermenegildo de Sevilla, sede das Cortes en 1823, tras fuxir os parlamentarios de Madrid ante a invasión dos cen mil fillos de San Luís.
Estes nove lugares de Memoria, xunto ao dos Mártirs da Liberdade “os coloreádevos” (Almería), declarado Lugar de Memoria antes, enxalzan a defensa do constitucionalismo liberal e, con eles, réndese homenaxe e presérvase a memoria de quen formaron parte do primeiro liberalismo español e deron a súa vida en defensa da liberdade e a Constitución de 1812.