Transportes licita por 32,8 millóns de euros un programa para reutilizar e fabricar firmes sustentables para as estradas

• NA Rioxa investiranse 2,41 millóns de euros para renovar un tramo de 5,2 km da A-13 (coñecida como circunvalación este de Logroño; que vai desde o nó de La Estrella ata a estrada de Viana). • O programa Pavimentos Asfálticos Eficientes (Efficient Asphalt Pavements – EFAPAVES) ten como obxectivo reducir a pegada ambiental do sector do transporte, mellorar a seguridade viaria e garantir a durabilidade das infraestruturas. • Trátase dunha iniciativa nova para renovar, nesta primeira fase, o firme de 114 km da rede de estradas en Castela e León, Murcia, Galicia, Asturias, A Rioxa, Cantabria e Aragón con materiais reutilizados e sustentables. • O programa está financiado cos fondos europeos NextGenerationEU do Plan de Recuperación e enmárcase no compromiso do Ministerio de Transportes e Mobilidade Sustentable de descarbonizar e impulsar a sustentabilidade da Rede de Estradas do Estado.

Sustentabilidade e eficiencia enerxética en estradas

O Ministerio de Transportes e Mobilidade Sustentable licitou tres contratos por 32,8 millóns de euros (IVE incluído) para reutilizar e fabricar firmes sustentables cos que renovar os firmes da Rede de Estradas do Estado e así reforzar as condicións de circulación e a seguridade viaria, mentres se avanza no obxectivo de reducir a pegada ambiental. Esta iniciativa responde o obxectivo do Ministerio de descarbonizar e impulsar a sustentable da rede de estrada.

Trátase dunha iniciativa nova para renovar, nesta primeira fase, o firme de 114 km da rede de estradas en Castela e León, Murcia, Galicia, Asturias, A Rioxa, Aragón e Cantabria con materiais reutilizados e sustentables.

Os contratos forman parte do programa EFAPAVES, (Pavimentos Asfálticos Eficientes, polas súas siglas en inglés), un proxecto integral que busca mellorar a seguridade viaria, garantir a durabilidade das infraestruturas e reducir a pegada ambiental do sector do transporte en liña cos obxectivos de descarbonización e sustentabilidade impulsados polo Ministerio de Transportes e Mobilidade Sustentable.

Os contratos son mixtos, polo que inclúen a redacción do proxecto de construción e a execución da propia obra, e licitáronse por lotes a través de 3 subprogramas para levar a cabo ata 13 actuacións sobre un total de 114 quilómetros de diferentes estradas da Rede de Estradas do Estado, 93 dos cales corresponden con estrada convencional mentres que 21 quilómetros son tramos de autovía:

Contrato 1: 11,35 millóns de euros:

• Asturias: 4,32 millóns de euros para 16,3 km das N-625 e N-634
• Cantabria: 1,62 millones de euros para un tramo de 6 km de la N-634.
• A Rioxa: 2,41 millóns de euros para un tramo de 5,2 km da A-13.
• Pontevedra: 3 millóns de euros para un tramo de 8,6 km da N-640.

Contrato 2: 10,4 millóns de euros:

• Burgos: 3,07 millóns de euros para un tramo de 6,5 km da BU-30.
• Ourense: 2,24 millóns de euros para un tramo de 11,1 km da N-525.
• Murcia: 2,18 millóns de euros para un tramo de 7,12 km da N-345.
• Ávila: 2,9 millóns de euros para un tramo de 13 km da N-502.

Contrato 3: 11,05 millóns de euros:

• Zaragoza: 2,59 millóns de euros para un tramo de 7 km da A-23.
• Zamora: 2,75 millones de euros para un tramo de 8,5 km de la N-122.
• Valladolid: 2,99 millóns de euros para un tramo de 8,65 km da N-620.
• Murcia: 2,72 millóns de euros para un tramo de 15, 7 km da N-342.

Así, destínanse 11,71 millóns de euros á renovación sustentable de 36,6 km de firmes en Castela e León; 4,9 millóns de euros para a renovación sustentable de 22,8 km de firmes en Murcia, 5,24 millóns de euros para 19,7 km de firmes en Galicia, 4,32 millóns de euros en Asturias, 1,62 millóns de euros en Cantabria, 2,41 millóns de euros nA Rioxa e 2,59 millóns de euros en Aragón.

As actuacións fináncianse a través do Plan de Recuperación, Transformación e Resiliencia, dentro do apartado de “Sustentabilidade, eficiencia enerxética e acción contra o ruído”, e contribúe directamente aos obxectivos de descarbonización e modernización da rede viaria española, asegurando unha mobilidade máis segura e respectuosa co medio ambiente a longo prazo.

Características do programa

O programa contempla a reutilización de firmes utilizando tres técnicas diferentes:

• Reutilización de mesturas bituminosas en quente ou semicaliente. Trátase dunha técnica que permite alcanzar a combinación óptima entre temperatura de fabricación e cantidade de asfalto recuperado (RA), maximizando a redución da pegada de carbono sen perder prestacións nin comprometer a súa viabilidade técnica.
• Fabricación de mesturas bituminosas tépedas con emulsión ou betún espumado. Esta técnica facilita unha menor emisión de gases de efecto invernadoiro durante a produción das mesturas bituminosas que compoñen o firme.
• Reutilización de firmes in situ con emulsión ou betún espumado. Con esta técnica, minimízase a necesidade de novos materiais, reducindo así a pegada de carbono asociada ao transporte e fabricación de mesturas.

Trátase do primeiro programa de firmes sustentables impulsado desde a Dirección Xeral de Estradas do Ministerio de Transportes e Mobilidade Sustentable, e con el perséguense varios obxectivos relacionados coa descarbonización e sustentabilidade do transporte:

• Potenciar a economía circular reducindo o consumo de recursos naturais mediante a reutilización do asfalto recuperado (RA) e, presumiblemente, coa incorporación á mestura bituminosa de residuos procedentes doutras industrias.
• Mellorar a eficiencia enerxética dos procesos de fabricación mediante a redución de temperaturas, grazas ás mesturas semicalientes e tépedas en planta, ou en frío in situ.
• Reducir as necesidades de carrexo de materiais e o transporte a elas asociado mediante técnicas de reutilización in situ.

Modelo de contratación

Este programa enmárcase no Programa de Compra Pública de Innovación, levado a cabo pola Dirección Xeral de Estradas, que ten como propósito impulsar a investigación e a implementación de tecnoloxías innovadoras e sustentables no ámbito das infraestruturas.

Para o desenvolvemento deste proxecto, realizouse previamente unha consulta para a “construción de firmes baixo criterios de sustentabilidade, seguridade e eficiencia enerxética”, na que diferentes axentes e empresas do sector do transporte achegaron as súas propostas e solucións innovadoras. O Programa dá resposta así tanto a necesidades da Dirección Xeral de Estradas como á propostas innovación expostas polo sector.

Optouse pola vía de contratos mixtos de proxecto e obra como resposta á necesidade de explotar unha serie de técnicas innovadoras na reutilización de firmes, onde a definición inicial da solución é clave para potenciar os efectos pretendidos, sobre todo no caso de mesturas que se atopan mesmo fóra do marco normativo actual, como é o caso das mesturas tépedas. Por tanto, resulta imprescindible a participación do sector privado desde o momento inicial de deseño para alcanzar os obxectivos establecidos á vez que se garante a viabilidade de cada solución.

Un compromiso coa mobilidade sustentable

Este plan inscríbese na Estratexia de Mobilidade Segura, Sustentable e Conectada do Ministerio de Transportes e Mobilidade Sustentable, coa que se busca transformar a rede viaria española cara a un modelo máis eficiente, resiliente e respectuoso co medio ambiente. Con estas actuacións, o Ministerio contribúe non só a mellorar a calidade e seguridade das estradas, senón tamén a cumprir cos obxectivos de descarbonización e sustentabilidade acordados a nivel nacional e internacional.