Entre os principais datos sobre a actividade realizada pola Inspección de Traballo e a Seguridade Social (ITSS) nA Rioxa durante 2022 destaca como dentro do Plan de Loita contra a fraude e o emprego irregular, logrouse regularizar a 1.000 rioxanos e rioxanas que salguen da economía mergullada.
A delegada do Goberno nA Rioxa, Beatriz Arraiz Nalda, e o conselleiro de Desenvolvemento Autonómico, José Ángel Lacalzada Esquivel, presentaron esta mañá o balance de actividade da Inspección de Traballo e Seguridade Social tras celebrarse o pasado mércores a Comisión operativa autonómica de ITSS dA Rioxa, da que forman parte membros da Administración autonómica e do Estado.
Arraiz Nalda puxo en valor “a utilidade da ITSS como servizo público ao centrarse no cumprimento das normas que rexen o emprego, aspecto aínda máis relevante tras a aprobación da reforma laboral porque a Inspección de Traballo convértese nunha peza crave para atallar a temporalidade”.
En canto ao emprego aflorado, Arraiz Nalda explicou que nun gran número de casos o tipo de fraude detectada non deriva dunha falta de alta pura, senón da suma de distintos fenómenos, como a fraude por falsos autónomos en cooperativas (aproximadamente o 40%) e polo desenvolvemento de xornadas superiores ás que figuran nos contratos.
Así mesmo, as actuacións en materia de estranxeiros centráronse, fundamentalmente, na comprobación de permisos de traballo e residencia e na explotación de traballadores estranxeiros non titulares de permiso de traballo en España. Das 49 actuacións que levou a cabo a ITSS, detectáronse 46 traballadores estranxeiros afectados, sendo a infracción maioritaria (37 persoas) a contratación de traballadores estranxeiros sen obter con carácter previo a correspondente autorización de residencia e traballo.
En canto aos incumprimentos en materia de economía irregular no sector agrario, as actuacións da ITSS centráronse na identificación dos traballadores que se atopaban prestando servizos, principalmente motivado polas seguintes causas: detección dun fenómeno de falsificación documental e suplantación de personalidade e a falta de alta en seguridade social de traballadores que prestan servizos en empresas de servizos agrícolas.
Contratos
Pola súa banda, o conselleiro de Desenvolvemento Autonómico, José Ángel Lacalzada, informou de que un total de 1.743 traballadores e traballadoras rioxanas viron regularizados os seus contratos en 2022, uns ao convertelos de temporais a indefinidos e outras ao transformalos de fixos descontinuos a fixos ordinarios.
En concreto, a Inspección de Traballo logrou converter o ano pasado 1.531 contratos de temporais a indefinidos, 709 deles (63,87%) dentro do Plan de Choque contra a fraude na contratación posto en marcha na comunidade autónoma e 822 como consecuencia das actuacións ordinarias. Do total de contratos que se transformaron de temporais a indefinidos en 2022, 742 corresponden a homes e 789 a mulleres.
Lacalzada explicou que os sectores con maior número de conversións foron a industria manufacturera, a construción, a educación, a hostalaría e o comercio.
Así mesmo, como consecuencia deste Plan de Choque, 212 contratos pasaron de fixos descontinuos a fixos ordinarios o ano pasado, 95 homes e 117 mulleres.
O conselleiro destacou e recoñeceu o “gran labor da Inspección de Traballo e Seguridade Social. Un organismo que en 2023 continuará co seu obxectivo de loitar contra a precariedade laboral. Un fin no que os Gobernos progresistas de Sánchez e Andreu traballamos conxuntamente destinando todos os recursos ao noso alcance para consolidar un mercado laboral estable, digno e de calidade”.
Lacalzada repasou as medidas, así como as innovadoras políticas activas de Emprego, postas en marcha polo Goberno de España e o Goberno dA Rioxa en consenso co Diálogo Social. “Porque o noso obxectivo conxunto é continuar cos bos índices de emprego que permite confirmar que co Goberno de Concha Andreu nA Rioxa actualmente hai máis xente traballando e os empregos son mellores debido á estabilidade. Con estas accións conseguimos que o desemprego nA Rioxa rexistre os mellores datos e a menor taxa de paro dun mes de xaneiro desde hai 15 anos. De feito, cabe destacar que actualmente, co Goberno de Concha Andreu nA Rioxa temos 1.000 desempregados menos e 4.000 afiliados máis á Seguridade Social”.
Tamén é importante destacar que 44 persoas con discapacidade nA Rioxa integráronse no mercado laboral en 2022 grazas á actuación inspectora. Este resultado foi como consecuencia da campaña levada a cabo por ITSS o ano pasado nas empresas da comunidade autónoma que empregan a 50 ou máis traballadores e que están obrigadas a que polo menos o 2% sexan persoas traballadoras con discapacidade.
Actuación da ITSS e infraccións
En 2022, a ITSS levou a cabo na Rioxa 2.666 visitas, practicou a 2.160 requirimentos e levantou 1.232 infraccións. O importe das infraccións propostas elévase a 5,1 millóns de euros.
A delegada do Goberno detallou que do total das infraccións, 288 corresponden á prevención de riscos laborais. Neste sentido, as máis comúns son as relacionadas coa seguridade das máquinas e equipos de traballo e a falta de formación e información aos traballadores, con 42 infraccións cada un destes apartados, e 37 as relacionadas cos medios de protección persoal dos traballadores.
No período do 1 de outubro de 2021 ao 30 de setembro de 2022, a ITSS investigou 5 accidentes laborais mortais, 36 con feridos graves e 75 con feridos leves. Dos accidentes con vítimas mortais, dúas producíronse por golpes de obxectos –caída de porta e caída dunha árbore en labores de talla-, un por accidente de tráfico in misión -modalidade específica de accidente de traballo que se produce durante o desprazamento do traballador a un lugar diferente do habitual para realizar unha actividade encomendada pola empresa-, un accidente in itinere e un infarto.
Respecto das infraccións na área de emprego e relacións laborais, a ITSS detectou 137, sendo as máis comúns as relacionadas co exceso do tempo de traballo (85), a transgresión normativa de contratos (15), as condicións inferiores de traballo (13) e falta de pagamento de salarios (9).
Arraiz Nalda comentou que o alto número de infraccións por tempo de traballo é un reflexo da actuación inspectora que pretende favorecer a diminución da precariedade no emprego. “A Rioxa caracterízase por ser unha comunidade autónoma na que a economía irregular reflíctese non tanto nas faltas de alta como na realización de xornadas de traballo superiores ás fixadas no contrato, fundamentalmente, nos que son a tempo parcial”, engadiu.
Especial mención merecen as actuacións inspectoras contra a falta de pagamento e atrasos no abono de salarios. No período outubro 2021 a setembro 2022, como consecuencia da actuación inspectora, conseguiuse que se aboen aos traballadores e traballadoras rioxanos en concepto de salarios, sen necesidade de acudir á vía xudicial, un total de 330.274,38 euros nA Rioxa, que son consecuencia das 178 actuacións levadas a cabo en materia laboral, 45 requirimentos e 10 infraccións.