O Goberno aproba os Plans de Ordenación do Espazo Marítimo

Elaboráronse por primeira vez e no proceso participaron comunidades autónomas costeiras, ministerios e sectores implicados

O Consello de Ministros aprobou o Real Decreto cos Plans de Ordenación do Espazo Marítimo (POEM), relativos ás cinco demarcacións mariñas españolas: noratlántica, sudatlántica, do Estreito e Alborán, levantino-balear e canaria. Trátase dun instrumento estratéxico transversal que permite un aproveitamento óptimo do espazo marítimo, reducindo conflitos e potenciando coexistencias e sinerxias, que se realiza por primeira vez no noso país. Os POEM deben garantir a protección dos ecosistemas, hábitats e especies sensibles e vulnerables, incluídos os protexidos por normativa autonómica, nacional ou supranacional. Son un instrumento de planificación que se renova cada seis anos, polo que estarán vixentes ata o 31 de decembro de 2027.

A ordenación do espazo marítimo permite analizar e organizar as actividades humanas nas zonas mariñas. No contexto da Política Marítima Integrada da UE, xorde a Directiva 2014/89/UE do Parlamento Europeo e do Consello, do 23 de xullo de 2014, pola que se establece un marco para a ordenación do espazo marítimo. En España esta Directiva incorporouse ao noso ordenamento xurídico como un desenvolvemento regulamentario da Lei 41/2010, do 29 de decembro, de protección do medio mariño (o Real Decreto 363/2017, do 8 de abril, polo que se establece un marco para a ordenación do espazo marítimo).

Os POEM deben servir para garantir a sustentabilidade das actividades humanas no mar e, ao mesmo tempo, facilitar o desenvolvemento dos sectores marítimos e a consecución dos obxectivos que estes sectores se fixaron, con especial atención a aqueles establecidos para cumprir os compromisos do Pacto Verde Europeo, o Acordo de París, a Estratexia de adaptación ao cambio climático da UE e a Estratexia da UE sobre a biodiversidade a 2030, entre outros.

ZONAS DE USO PRIORITARIO E ZONAS DE ALTO POTENCIAL

No proceso de elaboración dos POEM identificáronse un conxunto de Zonas de Uso Prioritario (ZUP) para actividades de interese xeral e outras Zonas de Alto Potencial (ZAP) onde priman as actividades sectoriais que requiren ocupación específica e o seu potencial uso en tempos futuros.

As ZUP comprenden a protección da biodiversidade; os xacementos de áridos destinados á protección costeira ambientalmente avaliados; a protección do patrimonio cultural; a Investigación, Desenvolvemento e Innovación (I+D+i); a defensa nacional e a seguridade na navegación.

As ZAP, pola súa banda, refírense á conservación da biodiversidade; os xacementos de áridos que poderían destinarse á protección costeira; a I+D+i; a actividade portuaria; o desenvolvemento da enerxía eólica mariña e a acuicultura mariña.

En cada unha destas zonas establécense disposicións para facilitar a coexistencia do uso prioritario ou de alto potencial con outros usos e actividades. Esta ordenación realizouse a partir de criterios de coexistencia sustentable, criterios para a integración das interaccións terra-mar, e outros.

PROCESO DE ELABORACIÓN

No proceso de elaboración dos POEM usouse toda a información xerada polas estratexias mariñas de España e aplicouse un enfoque ecosistémico, mediante o cal non se compromete a consecución do bo estado ambiental do medio mariño.

O traballo baseouse na mellor evidencia científica dispoñible grazas ao traballo dos equipos do Instituto Español de Oceanografía (IEO-CSIC, do Ministerio de Ciencia e Innovación) e do Centro de Estudos e Experimentación de Obras Públicas (CEDEX, do Ministerio de Transportes, Mobilidade e Axenda Urbana).

A aprobación destes plans precisou un amplo proceso de coordinación interadministrativa, en colaboración con todos os ministerios, así como con outras administracións, en especial as comunidades autónomas. De igual modo, fomentouse a ampla participación dos axentes interesados e da sociedade civil, mediante procesos de participación e consultas públicas.

O sector pesqueiro ha estado presente en todo o proceso de elaboración dos plans. Mantivéronse reunións de alto nivel e técnicas e mesmo se asistiu a xornadas convocadas polo sector. Ademais, abriuse unha canle de comunicación continuo e a información recibida analizouse conxuntamente co MAPA e o IEO.

Os plans de ordenación do espazo marítimo sometéronse a avaliación ambiental estratéxica, conforme ao establecido na Lei 21/2013, do 9 de decembro, de avaliación ambiental. Esta avaliación concluíu mediante a Resolución do 2 de decembro de 2022, da Dirección Xeral de Calidade e Avaliación Ambiental, pola que se formula declaración ambiental estratéxica do proxecto dos plans de ordenación do espazo marítimo, publicada no Boletín Oficial do Estado do 16 de decembro de 2022.

SISTEMA DE INFORMACIÓN XEOGRÁFICA

A información xeográfica utilizada e xerada nos POEM pódese consultar, á escala e precisión adecuadas, no sistema de información INFOMAR, que ademais aglutina o conxunto de información xerada polas administracións públicas, no ámbito da aplicación das directivas europeas con incidencia no medio mariño: http://www.infomar.miteco.es/visor.html