El delegado do Goberno en Galicia, Pedro Blanco, chamou hoxe a “escavar na memoria” para render homenaxe ás persoas “que sacrificaron todo, mesmo a vida, para alcanzar as liberdades que hoxe gozamos no noso país”. Facer na presentación do primeiro dos Diálogos cos que a Delegación do Goberno súmase á conmemoración “España en Liberdade. 50 anos”, e que inaugurou o arqueólogo Alfredo González-Ruibal.
Pedro Blanco puso en valor el trabajo desarrollado por González-Ruibal sobre arqueología de la Guerra Civil para reivindicar la necesidad de recordar y homenajear a colectivos y personas que defendieron durante la dictadura a recuperación de los derechos y libertades y sufrieron la represión franquista por hacerlo.
Recordó que, na conmemoración dos 50 anos do inicio da Transición á Democracia, o Goberno está a impulsar esta homenaxe a través dunha programación intensa e extensa co obxectivo de “reivindicar a gran transformación lograda nos/nos últimos 50 anos e homenaxear a quen a fixo posible”. E sentenciou que “non hai mellor forma que esta de protexer as liberdades da nosa democracia”.
Alfredo González-Ruibal
Tras a presentación do delegado, o arqueólogo Alfredo González-Ruibal tomou a palabra para detallar as súas investigacións ao redor da arqueoloxía do conflito e arqueoloxía contemporáneo, na que ten un protagonismo especial a Guerra Civil Española. González-Ruibal é científico investigador no CSIC e está destinado no Instituto de Ciencias do Patrimonio (INCIPIT), localizado en Santiago de Compostela.
En o ano 2024 alcanzou o Premio Nacional de Ensaio dese ano pola súa obra Terra arrasada. Unha viaxe pola violencia do Paleolítico ao Século XXI, na que fai un percorrido pola violencia humana ao longo da historia da Humanidade. É autor de numerosos estudos e dirixiu campañas de investigación en España e noutros países de Europa e de África.
Nos últimos anos foi responsable das campañas de investigación das vivendas arrasadas ao comezo da Guerra Civil no barrio madrileño de Entreveías, nun ataque que foi inmortalizado polo fotoxornalista Robert Capa. Este proxecto foi financiado pola Secretaría de Estado de Memoria Democrática do Goberno.
Programa conmemorativo
O Goberno acordou impulsar este ano 2025 a conmemoración dos “50 anos de España en Liberdade” ao cumprirse o 50 aniversario da morte do ditador Francisco Franco e o inicio do proceso de transición democrática.
Para esta celebración, creouse un Comisionado do Goberno para esta celebración (dependente do Ministerio de Política Territorial e Memoria Democrática) e nomeouse á historiadora Carmina Gustrán como responsable deste organismo. No caso de Galicia, o programa contempla actos en torno á declaración da Illa de San Simón e o Pazo de Meirás como Lugares da Memoria Democrática, e un coloquio sobre patrimonio e memoria do franquismo na Universidade de Santiago.
Se trata dun programa aberto ao que se están incorporando novas actividades para trasladar á sociedade a relevancia desta conmemoración. Nestas actividades enmárcase o ciclo de Diálogos que hoxe se inaugurou na Delegación do Goberno.
Para a organización destas actividades, a Delegación conta co asesoramento dun grupo de traballo integrado por representantes de colectivos de memoria histórica na Comunidade.