O subdelegado do Goberno en Ourense, Eladio Santos, asistiu esta mañá aos actos en memoria das persoas encarceradas e fusiladas do cárcere de Celanova, organizados polo equipo do Plan de Memoria Democrática de Galicia, o Concello de Celanova e a Asociación de Memoria de Celanova.
La sala do antigo refectorio do Mosteiro, habilitado como cárcere en 1936, acolleu o visionado dun documental sobre a exhumación no cemiterio parroquial de San Breixo que tivo lugar no 2022. A seguir, os presentes trasladáronse ao cemiterio de San Breixo para a inauguración de dous monumentos homenaxe aos exhumados e a todos os presos mortos no cárcere-mosteiro, no que tamén participaron familiares dos mesmos.
Durante a súa intervención, o subdelegado do Goberno destacou claramente que “estamos aquí para honrar ás vítimas. E tamén para non esquecer que onde hai vítimas, hai verdugos. É o noso deber reparar a súa memoria e liberalas de calquera posible inculpación”.
Santos fixo fincapé nos principios recollidos na lei de Memoria Democrática de 2022, como son a verdade, a xustiza, a reparación e a garantía de non repetición. “Son o obxectivo desta lei e do Goberno de España, pero todas as administracións deben comprometerse. Non é cuestión de relato, é cuestión de ciencia ou negacionismo, e o Goberno de España está sempre coa ciencia”, sinalou.
En este contexto normativo, o Goberno aposta pola recuperación da memoria creando plans cuatrianuale e transferindo tamén cada ano financiamento ás comunidades. Así, Galicia recibiu 400.000 euros dentro do último plan e destináronse outros 200.000 euros con motivo da renovación anual de partidas e para o encargo do Estado ao Grupo Histagra da elaboración do censo de vítimas da Guerra e da ditadura.
Santos aproveitou para felicitar “ao Comité de Memoria Histórica da Comarca de Celanova e ao Grupo Histagra, polo seu empeño na recuperación e reparación da nosa memoria e felicidades tamén pola recente responsabilidade de elaborar o censo estatal de vítimas, un traballo que é un recoñecemento polo feito ata o de agora sobre o período máis negro da nosa historia recente”.
En o acto estiveron tamén presentes o alcalde de Celanova, Antonio Puga; o reitor magnífico da Universidade de Santiago de Compostela, Antonio López; o catedrático de Historia Contemporánea da USC e coordinador do Plan de Memoria Democrática de Galicia, Lourenzo Fernández; a presidenta do Comité de Memoria Histórica da Comarca de Celanova, Celia Inés Feijóo; o fiscal xeral do Estado, Álvaro García; o conselleiro de Ordenación de Territorio, Urbanismo, Vivenda e Dereitos Cidadáns do Principado de Asturias, Ovidio Zapico; o director xeral de Cultura da Xunta, Anxo Lorenzo; a directora xeral de Relacións Institucionais da Xunta, Sandra Vázquez; e representantes das familias.