Nesta reunión participaron representantes do Ministerio para a Transición Ecolóxica e Reto Demográfico, a Dirección Xeral de Protección Civil e Emerxencias do Ministerio do Interior e a Xunta de Estremadura; así como de Garda Civil, Policía Nacional, Unidade Militar de Emerxencias, Base Aérea de Talavera la Real, Deputacións de Badaxoz e de Cáceres, Confederacións Hidrográficas do Guadiana e do Texo, ADIF, Demarcación de Estradas do Estado, AEMET, FEMPEX, Cruz Vermella, Unidades de Protección Civil da Delegación do Goberno en Estremadura e a Subdelegación do Goberno en Cáceres; e contouse tamén coa participación da Autoridade Nacional de Emergência e Proteção Civil de Portugal.
Neste encontro, que ten lugar cada ano, establécense os protocolos de coordinación entre todas as administracións e organismos implicados na loita contra o lume en Estremadura, analízanse os medios dispoñibles para este labor e as previsións para a campaña que agora se inicia.
Campaña 2023
Durante o ano 2023 rexistráronse en Estremadura 328 conatos de incendios, que son aqueles menores a unha hectárea, mentres que os maiores dunha hectárea foron 141, en total, 469 sinistros, o que supón un descenso do 39% e rexistrouse 1 incendio con máis de 500 hectáreas queimadas, o gran incendio forestal de Pinofranqueado de mediados do mes de maio, que afectou a unha superficie de 10.470 Has. Para afrontar a emerxencia xerada por este gran incendio a Xunta de Estremadura activou a Situación Operativa 2 do Plan Especial de Protección Civil ante Incendios Forestais da Comunidade Autónoma de Estremadura (INFOCAEX) e o Nivel 2 do Plan INFOEX, coa intervención de máis de 600 efectivos, pertencentes á Xunta de Estremadura, as Deputacións de Badaxoz e Cáceres, concellos da zona, ao Goberno de España, e doutras Comunidades Autónomas, como Andalucía, Castela A Mancha e Castela-León, e do noso país veciño, Portugal.
A superficie forestal queimada en Estremadura durante o ano 2023 foi de 12.208 hectáreas, fronte ás 11.039 hectáreas do ano anterior (un 9,6% máis); o cinco por cento da superficie queimada foi de vexetación herbácea (pastos e devesas); e o outro 95% de vexetación leñosa (superficie arboredo e matogueira e monte baixo).
O delegado do Goberno indicou que “Estremadura conta cun sistema punteiro de prevención e extinción de incendios forestais; ao que hai que sumar o esforzo realizado pola Xunta de Estremadura durante todo o ano en materia de prevención e a colaboración da BRIF de Pinofranqueado do Ministerio de Transición Ecolóxica e Reto Demográfico”. Así mesmo, José Luís Quintana destacou a consolidación do sistema de predición de riscos de incendios por municipios; “un modelo único en España que foi deseñado pola delegación territorial da AEMET en Estremadura e que funcionou a pleno a rendemento nos cinco anos anteriores, na nosa rexión e o conxunto do país”.
Medios
O Ministerio de Transición Ecolóxica, representado na reunión, informou os medios que operarán como outros anos en Estremadura, cuxa relación se detalla a seguir:
● A Brigada de Reforzo en Incendios Forestais (BRIF-A) con base en Pinofranqueado, composta por unhas 60 persoas e dous helicópteros, que permiten transportar ás BRIF, e están provistos dun helibalde cunha capacidade mínima de 1.200 litros, que permite apoiar o traballo das estas brigadas con descargas de auga.
● Un Helicóptero de extinción “bombardeiro”, con helibalde que opera desde a base de Plasencia.
● Un Hidroavión tipo Canadair, modelo Cl-415 T, con depósito de 5.500 litros de auga e base en Talavera la Real.
● Unha Unidade móbil de Análise e Planificación (UMAP) con base en Cáceres (antes UMMT Unidades móbiles de meteoroloxía e Transmisións).
● Un Equipo de Prevención e análise de Incendios Forestais (EPAIF) con base en Cáceres (creados en 2022 como fusión de servizos EPRIF (equipos de prevención integral de incendios forestais) e as UMAP (unidades móbiles de análises e planificación)). Estes equipos teñen dous tipos de actividades fundamentais diferentes durante o ano: Ligados ou non ligado a vehículo UMAP.
● Un avión de coordinación y Observación (ACO) con base en Talavera la Real.
● Como novidade este ano/este ano, con base no aeródromo de Mirabel, o Ministerio de Transición Ecolóxica disporá dun avión anfibio (Fire Boss), que ten capacidade para descargar auga soa ou mesturada con aditivos (espumas ou retardantes), con capacidade mínima dos tanques de 2000 litros.
Ademais, cóntase con medios de apoio do Ministerio de Defensa a través da UME (Unidade Militar de Emerxencias); que se incorporará aos labores de extinción dos incendios nos casos nos que a Xunta de Estremadura, en aplicación dos protocolos existentes, solicite a súa colaboración.
Ano 2024
Na xornada celebrada esta mañá ofrecéronse así mesmo os datos relativos ao ano actual. Desde o 1 de xaneiro ata o 23 de xuño de 2024, a nivel nacional producíronse 1.801 conatos de incendios inferiores e 918 incendios superiores a unha hectárea.
O delegado do Goberno lembrou que, durante o ano 2023 aumentou nun 9,6% a área afectada polos incendios forestais respecto do ano anterior en Estremadura, e que as condicións meteorolóxicas existentes ata a data, se ben foron favorables ata agora para o menor desenvolvemento de incendios importantes, orixinaron a existencia de abundante material combustible, aumentando considerablemente o risco de incendio; por iso, hai que seguir traballando de maneira coordinada entre as distintas administracións na prevención e extinción de incendios, e advirte que é necesario concienciar á cidadanía para que tome medidas de precaución conducentes a evitar incendios, que informen, canto antes, ante a detección dun incendio e que presten a súa colaboración ás forzas de Seguridade do Estado na investigación dos incendios que tivesen unha orixe intencionada.
Por iso, de face á época de máximo risco na que estamos inmersos, é especialmente relevante manter as adecuadas medidas de prevención e preparación dos dispositivos de extinción, sobre todo no caso de que os incendios chegasen a afectar á poboación e os bens non forestais. Neste sentido, reunións como a de hoxe serven para pór a punto as medidas organizativas que garantan a coordinación das actuacións previstas no Plan Estatal de Emerxencia por Incendios Forestais e a súa coordinación cos Plans INFOCAEX e INFOEX da Comunidade Autónoma de Estremadura.
Precaucións e investigacións
Por último, el delegado del Gobierno ha pedido a todos los extremeños que sean conscientes de la absoluta necesidad de extremar las precauciones y evitar las imprudencias ya que “la mayor parte de los incendios tienen su origen en las negligencias humanas, y eso es algo que debemos remediar cuanto antes por el bien de todos”. También apeló a la importancia de la implicación de los ciudadanos es esta labor: “es fundamental –ha señalado- la colaboración ciudadana durante la investigación de los incendios que se han provocado intencionadamente. Por eso, cualquier dato o cualquier posible pista puede ser más que esencial para resolver una investigación de este tipo”. Durante 2023 la Guardia Civil imputó a 10 personas por provocar incendios o bien por desarrollar acciones imprudentes. En los meses que llevamos de 2024 ya se ha detenido a una persona e imputado a otras dos por provocar incendios.