El Delegado del Gobierno en Extremadura, Francisco Alejandro Mendoza Sánchez, ha presidido esta mañana, junto a la consejera de Agricultura, Desarrollo Rural, Población y Territorio de la Junta de Extremadura en funciones, Begoña García Bernal, la reunión entre administraciones y organismos para coordinar las actuaciones frente a los incendios forestales. En esta reunión, que se ha realizado tanto presencial como telemáticamente, han participado representantes del Ministerio para la Transición Ecológica y Reto Demográfico, la Dirección General de Protección Civil y Emergencias del Ministerio del Interior y la Junta de Extremadura; así como de Guardia Civil, Policía Nacional, Unidad Militar de Emergencias, Base Aérea de Talavera la Real, Diputaciones de Badajoz y de Cáceres, Confederaciones Hidrográficas del Guadiana y del Tajo, ADIF, Demarcación de Carreteras del Estado, AEMET, FEMPEX, Cruz Roja, Unidades de Protección Civil de la Delegación del Gobierno en Extremadura y la Subdelegación del Gobierno en Cáceres; y se ha contado también con la participación de la Autoridade Nacional de Emergência e Proteção Civil de Portugal.
En este encuentro, que tiene lugar cada año, se establecen los protocolos de coordinación entre todas las administraciones y organismos implicados en la lucha contra el fuego en Extremadura, se analizan los medios disponibles para esta labor y las previsiones para la campaña que ahora se inicia.
Campaña 2022
Durante o ano 2022 rexistráronse en Estremadura 454 conatos de incendios, que son aqueles menores a unha hectárea, mentres que os maiores dunha hectárea foron 315, en total, 769 sinistros, o que supón un incremento do 3,9% e rexistráronse 2 incendios con máis de 500 hectáreas queimadas, no mes de xullo pasado, os incendios de Ladrillar(Cáceres)-Monsagro(Salamanca), onde se constituíu por primeira vez a nivel nacional, un Posto de Mando Unificado, ao afectar ao mesmo incendio a dous Comunidades Autónomas; e o de Casas de Miravete (Cáceres). A superficie forestal queimada foi de 11.039 hectáreas, fronte ás 5.931 hectáreas do ano anterior (un 46,3% máis); o vinte e tres por cento da superficie queimada foi de vexetación herbácea (pastos e devesas); e o outro 77% de vexetación leñosa (superficie arboredo e matogueira e monte baixo). A pesar dos esforzos realizados e medios empregados tanto polo Goberno de España como pola Xunta de Estremadura co fin de mellorar a política de coordinación e a adecuación dos recursos dispoñibles hai habido un incremento do 46% da superficie queimada polos incendios forestais.
O Delegado do Goberno indicou que “Estremadura conta cun sistema punteiro de prevención e extinción de incendios forestais; ao que hai que sumar o esforzo realizado pola Xunta de Estremadura durante todo o ano en materia de prevención e a colaboración da BRIF de Pinofranqueado do Ministerio de Transición Ecolóxica e Reto Demográfico”. Así mesmo, Francisco Mendoza destacou a consolidación do sistema de predición de riscos de incendios por municipios; “un modelo único en España que foi deseñado pola delegación territorial da AEMET en Estremadura e que funcionou a pleno a rendemento nos catro anos anteriores, na nosa rexión e o conxunto do país”.
Medios
O Ministerio de Transición Ecolóxica, representado na reunión, informou os medios que operarán como outros anos en Estremadura, cuxa relación se detalla a seguir:
● Dúas Brigadas de Reforzo en Incendios Forestais (BRIF) con base en Pinofranqueado.
● Un Helicóptero de extinción “bombardeiro” modelo Kamov Ka-32, con helibalde de capacidade de 4.500 litros que opera desde a base de Plasencia.
● Un Hidroavión tipo Canadair, modelo Cl-415 T, con depósito de 5.500 litros de auga e base en Talavera la Real.
● Unha Unidade móbil de Análise e Planificación (UMAP) con base en Cáceres (antes UMMT Unidades móbiles de meteoroloxía e Transmisións).
● Un avión de coordinación e Observación (ACO) con base en Talavera la Real. Ademais, cóntase con medios de apoio do Ministerio de Defensa a través da UME (Unidade Militar de Emerxencias); que se incorporará aos labores de extinción dos incendios nos casos nos que a Xunta de Estremadura, en aplicación dos protocolos existentes, solicite a súa colaboración.
Ano 2023
Na xornada celebrada esta mañá ofrecéronse así mesmo os datos relativos ao ano actual. Desde o 1 de xaneiro ata o 31 de maio de 2023 producíronse en Estremadura 159 conatos de incendios inferiores e 49 incendios superiores a unha hectárea. Falta incluír o gran incendio Forestal de Pinofranqueado ao non darse por extinguido a esa data e que se estima afectou a unha superficie superior ás de 11.000 Has. Para afrontar a emerxencia xerada por este gran incendio a Xunta de Estremadura activou a Situación Operativa 2 do Plan Especial de Protección Civil ante Incendios Forestais da Comunidade Autónoma de Estremadura (INFOCAEX) e o Nivel 2 do Plan INFOEX. A pesar dos factores climáticos, orográficos e de horario tan desfavorables, a adecuada coordinación dos medios intervenientes, con máis de 600 efectivos, pertencentes á Xunta de Estremadura, as Deputacións de Badaxoz e Cáceres, concellos da zona, ao Goberno de España, e doutras Comunidades Autónomas, como Andalucía, Castela A Mancha e Castela-León, e do noso país veciño, Portugal, conduciu a minimizar, na medida do posible, os efectos devastadores do incendio.
O Delegado do Goberno lembrou que, durante o ano 2022 aumentou nun 42% a área afectada polos incendios forestais respecto do ano anterior, e que as hectáreas queimadas no incendio deste mes de maio de Pinofranqueado igualan as queimadas durante o ano pasado, por iso, hai que seguir traballando de maneira coordinada entre as distintas administracións na prevención e extinción de incendios, e advirte que é necesario concienciar á cidadanía para que tome medidas de precaución conducentes a evitar incendios, que informen, canto antes, ante a detección dun incendio e que presten a súa colaboración ás forzas de Seguridade do Estado na investigación dos incendios que tivesen unha orixe intencionada.
Por iso, de face á época de máximo risco próxima a comezar, é especialmente relevante manter as adecuadas medidas de prevención e preparación dos dispositivos de extinción, sobre todo no caso de que os incendios chegasen a afectar á poboación e os bens non forestais. Neste sentido, reunións como a de hoxe serven para pór a punto as medidas organizativas que garantan a coordinación das actuacións previstas no Plan Estatal de Emerxencia por Incendios Forestais e a súa coordinación cos Plans INFOCAEX e INFOEX da Comunidade Autónoma de Estremadura.
Precaucións e investigacións
Por último, o Delegado do Goberno pediu a todos os estremeños que sexan conscientes da absoluta necesidade de extremar as precaucións e evitar as imprudencias xa que “a maior parte dos incendios teñen a súa orixe nas neglixencias humanas, e iso é algo que debemos remediar canto antes polo ben de todos”. Tamén apelou á importancia da implicación dos cidadáns é este labor: “é fundamental –sinalou- a colaboración cidadá durante a investigación dos incendios que se provocaron intencionadamente. Por iso, calquera dato ou calquera posible pista pode ser máis que esencial para resolver unha investigación deste tipo”. Durante 2022 a Garda Civil detivo ou investigou a 33 persoas por provocar incendios ou ben por desenvolver accións imprudentes. Nos meses que levamos de 2023 xa se detivo a unha persoa e imputado a outras dúas por provocar incendios.