As xornalistas de Castela e León remarcan a necesidade de romper co relato que banaliza e normaliza a violencia machista
A xornada cita a máis de 160 persoas de diferentes colectivos e membros das Forzas e Corpos de Seguridade do Estado
30 de novembro de 2023.- Conscientes de que a sociedade é a construción dos medios de comunicación, a Delegación do Goberno en Castela e León da man da Asociación de Xornalistas Feministas de Castela e León celebrou este xoves a quinta edición das xornadas de Violencia de Xénero e Medios de Comunicación.
Baixo o lema ‘Como combater o borrado da violencia de xénero desde o xornalismo’, a xornada permitiu incidir sobre a necesidade de cambiar o relato xornalístico en torno á violencia machista para evitar que se continúe banalizando e normalizando nunha “cuestión na que ás mulleres vainos a vida”.
Foi a mensaxe no que quixo incidir a xornalista Nuria Varela, que remarcou a necesidade de dar novos enfoques ás informacións sobre a violencia e xénero. “Só hai un xornalismo, o bo. E en cando se fala de violencia de xénero non facemos bo xornalista. Noutras cuestións buscamos as raíces, as mellores fontes, contextualizamos, buscamos responsables e solucións. Pero á hora de informacións sobre violencia de xénero non o facemos”.
Neste sentido, Varela lamentou que os medios de comunicación estean a contribuír ao borrado da violencia de xénero, converténdoa nun espectáculo, unha cuestión superficial. “Estamos a contribuír a que non só non diminúa, senón que aumente a violencia de xénero. Debemos profundar, entender que é a violencia de xénero e ver como evoluciona e, a partir de aí, atacala”.
Unha xornada que inaugurou o subdelegado do Goberno de Zamora, Anxo Branco, que remarcou a necesidade de que os medios de comunicación mostren de forma contundente o seu rexeitamento frontal e social fronte á violencia machista, nunha época na que se alzan voces que tentan enmascarar a realidade.
Neste sentido, lembrou o papel determinante que teñen os xornalistas coas súas mensaxes para contribuír a cambiar os patróns socioculturais que reproducen a violencia das mulleres. “O xornalismo debe pedagóxico, non debemos esquecer que a educación pode ser clave para paliar a desigualdade, os estereotipos sexistas e secuelas sociais como a violencia xénero”, sinalou.
AMARILLISMO
Pola súa banda, Ana Gaitero, presidenta de Apfcyl, destaca que co xurdimento de voces que pretenden no mellor dos casos invisibilizar a violencia de xénero e no peor, directamente negala, unha xornada destas características e con estas relatoras "tórnase imprescindible".
De forma independente ao respecto ás perspectivas e forma de exercer a profesión existen dinámicas no tratamento das noticias sobre violencia de xénero que son incontestables. "A ninguén se lle ocorrería pór en cuestión recorrer a unhas normas básicas á hora de facer unha noticia sobre política ou economía, pero nos/nos atopamos con determinados medios ou xornalistas que interpretan a demanda do rigor nestas informacións como unha inxerencia intolerable", lamenta.
Desta maneira, engade, "contemplamos con tristeza como o amarillismo segue campando ás súas anchas nestas noticias, do mesmo xeito que o regodeo en datos macabros que non achegan máis que falta de respecto a vítimas e á súa contorna; datos tan 'esclarecedores' como se o asasino saudaba no ascensor continúan configurando o día a día mediático".
"Resulta paradoxal presenciar como nalgúns informativos non se aforran nin un só cualificativo cara ao presunto autor desa violencia para acto seguido dar paso a unha noticia callada de erros, detalles macabros, estereotipos de vítima e victimario, confusión entre violencia de xénero e violencia doméstica ou primeiros planos de familiares sollozando no transcurso dun funeral, sen dúbida un feito sorprendente por inesperado", ironiza.
"Modificar estas rutinas está nas nosas mans e consideramos que nada mellor para conseguir que confeccionar unha xornada con mulleres que se enfrontan a diario con este reto", agrega. "O borrado da violencia de xénero é a forma en que esta se perpetuou polos séculos dos séculos", conclúe.
Unha xornada na que estivo presente a xefa da Unidade de Violencia sobre a Muller de Zamora, Marisa Manso, e que contou coa participación das xornalistas Laura Cornejo e Isabel Valdés, que protagonizaron un conservatorio para abordar o labor das redaccións fronte ao negacionismo.
A xornada completouse cunha mesa redonda na que se abordaron as redes de xornalistas e as novas ferramentas para abordar a información desde unha perspectiva de xénero, que contou coa participación das xornalistas Isabel Escribano, Susana Arizaga e Elena Martín.