A Delegación do Goberno pon en marcha unha campaña de concienciación e freo da violencia machista
Campaña “Ser Libre. Estar Viva” para Castela e León e adaptada a evitar as agresións machistas en festas, festivais e lugares de lecer nocturno
19 de xullo de 2023.- A delegada do Goberno en Castela e León, Virginia Barcones, presentou esta mañá en Aranda de Douro a campaña de verán contra as agresións machistas “Ser Libre. Estar Viva” aproveitando unha reunión preparatoria para a Xunta Local de Seguridade que se celebrará o venres con motivo do Sonorama Ribeira 2023 para que o festival máis multitudinario de todos os que se celebran en Castela e León desenvólvase “con normalidade e sen incidentes”.
Trátase dunha campaña xenérica que “non se centra só na violencia sexual. Buscamos chegar fundamentalmente, ao tratarse do verán, a núcleos de lecer onde hai unha presenza maioritaria de mozas”, sinalou Barcones. Circunscríbese en tres escenarios: os grandes festivais, as festas de pobos e cidades e os lugares de lecer nocturno privado.
“Segue sendo fundamental -dixo-, concienciar contra as distintas formas de violencia contra as mulleres, identificar e denunciar toda forma de violencia machista e informar sobre os distintos servizos de atención integral que as vítimas teñen ao seu dispor. Diso vai a campaña ´’Ser Libre. Estar Viva’”.
Os datos avalan a necesidade deste tipo de campañas. No último ano producíronse en Castela e León 619 delitos contra a liberdade sexual dos que 72 foron agresións sexuais con penetración. Os delitos contra a liberdade sexual aumentaron un 18% con respecto a 2021, o cal, para a delegada do Goberno, “ten unha interpretación non necesariamente negativa porque a porcentaxe de mulleres que sufriron violencia sexual fose da parella e que denunciaron suceder na Policía, a Garda Civil ou no Xulgado non chegaba ao 10 por cento, segundo a macroencuesta de violencia contra a muller de 2019”.
Por iso, este incremento no número de denuncias “quero crer e creo que se debe ás activas políticas de concienciación e de redución da tolerancia social fronte a este tipo de delitos, o que se traduce nunha maior disposición das vítimas a denunciar e nunha redución dos altos niveis de infradenuncia que se dan na violencia sexual”, concluíu Barcones.
A campaña agosto terá en Castela e León especial incidencia durante os meses de agosto e septiembnre. Para a delegada “é fundamental informar os recursos existentes para atender ás vítimas de toda forma de violencia machista na nosa comunidade autónoma. Estes recursos, caracterizados pola súa capacidade de atención integral e especialización, teñen que ser postos en marcha por todas as institucións competentes. É necesaria a cooperación institucional de todas as administracións públicas”.
Vaise a pór en valor o 016, o Alercops, a asistencia xurídica gratuíta, a atención psicolóxica, o traballo das Forzas e Corpos de Seguridade do Estado ou a importancia das redes de mulleres. “E non podemos deixar de pór o acento en todas as políticas de prevención e acompañamento ás vítimas de toda forma de violencia machista”, indicou.
REUNIÓN
Na reunión que se celebrou participaron o xeneral xefe da duodécima zona da Garda Civil, Luís do Castelo; o xefe rexional de Operacións da Policía Nacional, Jesús do Amo; o subdelegado do Goberno en Burgos, Pedro da Fonte; a coordinadora das unidades contra a violencia sobre a muller das subdelegacións do Goberno, Jessica Martínez; o tenente coronela xefe do Comandancia da Garda Civil de Burgos, Alfonso Martín, e o inspector xefe da Comisaría de Aranda de Douro, Joaquín Gomá.
Nela falouse do lecer relacionado coas festas de cidades e pobos, con especial incidencia nestas últimas, que son as que se levan a cabo maioritariamente en agosto e setembro. Celebráronse xa algunhas festas relevantes en cidades de Castela e León con motivo das datas próximas a Santo Juan e San Pedro.
En todas elas tívose en conta o combater a violencia machista con campañas de sensibilización e a localización de puntos violeta que son un instrumento promovido polo Ministerio de Igualdade para implicar ao conxunto da sociedade na loita contra a violencia machista e estender, de forma masiva, a información necesaria para saber como actuar ante un caso de violencia contra as mulleres.
PUNTOS VIOLETA
Os puntos violeta forman parte do catálogo de medidas urxentes do Plan de Mellora e Modernización impulsado por distintos ministerios do Goberno de España e supoñen un cambio de enfoque nas políticas públicas de atención ás vítimas, situando a violencia machista como un problema estrutural que require da implicación do conxunto da sociedade para acabar con ela.
Con estes puntos violeta téntase implicar a toda a sociedade na loita contra a violencia machista. Achegar os servizos integrais ás vítimas a través da súa contorna. E facilitar información sobre como actuar ante un caso de violencia machista a establecementos, entidades, empresas e organismos públicos.
Ofrécese ferramentas para iso. Como unha guía con información sobre como actuar ante un caso de violencia machista na contorna, así como con recursos para as propias vítimas. Tamén inclúe información sobre que é a violencia machista, as súas diferentes manifestacións, e como detectala.
Igualmente, diversos materiais como carteis e adhesivos que teñen como obxectivo sinalar que ese espazo é un lugar seguro para as vítimas, onde poden recibir información e acompañamento se o necesitan.
E, ademais, distintivos para identificar a persoas implicadas na loita contra a violencia machista: calquera persoa que o utilice representará unha porta de acceso para as mulleres vítimas aos recursos que estas necesiten.
CONCELLOS E PACTO DE ESTADO
Os puntos violeta foron visibles durante as festas que xa se celebraron e seguir sendo para o resto. Os concellos contan desde hai cinco anos con fondos do Pacto de Estado contra a Violencia de Xénero e volverán ter máis fondos este ano/este ano.
En Castela e León, recibiron 17,5 millóns de euros desde 2018. Segundo Barcones, “xa hai camiño andado na sensibilización da poboación ante un problema de primeirísima magnitude para previr que ocorra”.
Os criterios de actuación que se marcan ante unha agresión sexual en festas son protexer á persoa agredida, respectar a súa opinión e os seus desexos, cortar de raíz os rumores e preservar a súa identidade, coordinar a todas as institucións que teñen que atender a esta persoa e, por último, identificar o agresor para que as FCSE poida polo a disposición xudicial.
“Para todo iso, a colaboración cidadá é imprescindible. Pero tamén é necesario que todos os servizos con competencias nestas actuacións estean alerta”, destacou a representante do Goberno de España en Castela e León.
Por suposto, Garda Civil e Policía Nacional, pero tamén o 112, os servizos sanitarios, psicólogos, os servizos de atención xurídica á muller, etc. Neste punto, Barcones lembrou que a comunidade autónoma de Castela e León recibiu este ano 14 M€ do Goberno de España para combater a violencia contra a muller.
As medidas para atallar a violencia sexual no marco do lecer relacionado coas festas dos nosos pobos e cidades pasan pola sensibilización (con materiais adecuados), pola coordinación entre todas as institucións que participan na protección das mulleres, pola colaboración cidadá e tamén pola presenza policial nun dobre plano: uniformada e situada en lugares estratéxicos, como medida disuasoria, pero tamén de forma discreta para detectar prácticas moi preocupantes.
Neste punto, a delegada lembrou o medo que invadiu todo o país o ano pasado por culpa das picadas e a submisión química: “e se se xera ese medo, mesmo se logo non se pode sustanciar ou demostrar que está a ocorrer realmente, xa só a sensación subxectiva de desconfianza atenta contra a muller e é un freo á súa liberdade. Así que imos facer todo o que estea na nosa man para que esta situación non volva producirse, para que todas as mulleres sintan protexidas ademais de estar”.
LECER NOCTURNO PRIVADO
A campaña chegará tamén aos espazos de lecer nocturno privado. As discotecas, salas de concerto, bares, bares musicais, etc., son espazos de encontro e relación que, como moitos outros, ás veces convértense no escenario de comportamentos que impiden que todo o mundo poida gozalos igual.
A violencia sexual ou a ameaza de sufrila é unha das formas prioritarias de limitación de acceso aos espazos públicos en clave de igualdade para as mulleres.
“Imos promover desde as unidades de violencia contra a muller -explicou Barcones-, reunións cos responsables destes espazos de lecer para explicarlles en que consiste a nosa campaña e para solicitarlles a súa colaboración”.
Se insistira no fomento da denuncia como punto de partida para afrontar o problema. Tamén se difundirá o uso da aplicación Alercops, ademais de buscar un aumento das medidas de seguridade nestes establecementos. Váiselles a ofrecer a eles e aos traballadores deses lugares de lecer, incluídos camareiros ou vixiantes de seguridade, charlas para marcar estratexias de colaboración. “Gustaríanos conseguir que o sector empresarial actuase de maneira conxunta e acordada para establecer formas de prevención e de actuación que sexan efectivas e útiles”, apuntou a delegada do Goberno.
E se, por desgraza chega a darse o caso de que a agresión sexual prodúcese, tamén teñen que recibir pautas de como actuar, de como derivar eses casos a través dun circuíto óptimo para a atención inmediata da vítima e para que o agresor poida ser posto a disposición xudicial.
SONORAMA
Na reunión mantida esta mañá en Aranda de Douro tivo especial presenza a celebración do festival Sonorama Ribeira que se celebrará entre o 9 e o 13 de agosto.
A aposta do Goberno de España na Xunta Local de Seguridade deste venres é un despregamento da Policía Nacional durante os cinco días do festival similar ao do ano pasado. “De tal maneira -segundo Barcones-, que a xente que asiste ten que saber que sempre vai haber un policía preto, aínda que non o identifiquen como tal. Ademais, non debe faltarlles en ningún caso atención sanitaria inmediata”.
É fundamental que a vítima denuncie canto antes mellor e, despois, é tamén básica a coordinación. Unha vez que se produza o aviso ou a denuncia, por parte da policía tentarase delimitar a contorna no que se produciu o presunto delito para identificar o autor ou autores.
Se a vítima decide acudir a calquera dos postos sanitarios que haberá polos lugares de celebración do festival, “alí haberá un policía para facer o seu traballo”, segundo a delegada.
As forzas e corpos de seguridade estarán moi pendentes da contorna do recinto de acampada. O dispositivo da Policía Nacional refórzase con outras unidades especializadas que se desprazarán a Aranda de Douro, por exemplo, de intervención, de vixilancia do subsolo e, como xa ocorrese o ano pasado, unha unidade especializada de policía dacabalo que estará polas rúas da cidade. E haberá tamén helicóptero.
Moitos efectivos que se complementarán cos da Garda Civil que, ademais da regulación e vixilancia do tráfico nas estradas adxacentes, realizará controis preventivos na entrada a Aranda de Douro para detectar sustancias estupefacientes ou armas. Para facilitar esta tarefa, a chegada de autobuses centralizarase na estación de autobuses.
Será moi importante contar coa colaboración da Policía Local e de voluntarios de Cruz Vermella e de Protección Civil.
OUTROS FESTIVAIS
Moitas destas medidas serán parecidas ás que se establezan nas xuntas locais de seguridade dos nosos principais pobos e cidades tanto con motivo da celebración de eventos especiais (concertos ou festivais), como nas festas patronais.
Virginia Barcones destacou que “non estamos aquí hoxe só polo Sonorama. Queremos que, a modo de protocolo, todos os festivais ou eventos musicais que se celebren na nosa comunidade autónoma réxanse por pautas de seguridade similares á vista de que funcionan e dan os seus froitos”.
Cada vez hai máis festivais musicais en Castela e León e cada vez reúnen a máis xente. O Enclave de Auga, en Soria, que se celebra este ano/este ano os días 27, 28 e 29 de xullo, foi seguido por 40.000 persoas o ano pasado. O festival Músicos na Natureza, de Hoyos del Espino, en Ávila, que aínda non ten data este ano/este ano, atraeu ata Gredos a 11.000 persoas. O Ebrovisión, en Miranda de Ebro congregará tamén a miles de persoas o 31 de agosto e 1 e 2 de setembro. O AbejaRock, de Béjar, en Salamanca roldará os 5.000 asistentes o 18 e 19 de agosto. Son só algúns exemplos que nos/nos falan da dimensión destes encontros.