Barcones: “Este Goberno destina unha cantidade de recursos ás comunidades como nunca se fixo na historia para que blinden os servizos públicos, protexan o emprego e o tecido produtivo”
Presentación de ‘Cumprindo’, o informe de rendición de contas do Goberno de España, correspondente ao segundo semestre de 2022
12 de xaneiro de 2023.- A delegada do Goberno en Castela e León, Virginia Barcones, presentou hoxe o último informe de ‘Cumprindo’, o estudo de rendición de contas do Goberno de España que permite facer balance do cumprimento dos compromisos adquiridos. Este informe, lembrou a delegada, está validado por un grupo de expertos independente. O presentado hoxe corresponde ao segundo semestre de 2022, polo que posibilita un balance da acción do Goberno na comunidade durante o ano completo.
“O Goberno asumiu un total de 1.513 compromisos. Destes, cumpríronse xa un 66,8% e prevese que no primeiro semestre de 2023 chéguese ao 72,9%. Se se suman os compromisos cumpridos a aqueles nos que se está traballando na actualidade, atópanse activados case a totalidade dos compromisos, concretamente o 98% do total”, sintetizou sobre o contexto nacional, para descender a seguir ao plano autonómico.
Acompañada pola subdelegada do Goberno en Valladolid, Alicia Villar, a representante do Goberno de España en Castela e León analizou os datos relativos á comunidade baseándose en sete bloques, “que recollen os eixos principais da acción do Goberno de España en Castela e León”. Dada a cantidade de datos que recolle o informe, a delegada remitiu ao documento oficial de ‘Cumprindo’ para coñecer ao detalle todas as achegas distribuídas na comunidade por parte do Goberno de España en 2022, se ben destacou algunhas das máis importantes
2.625 MILLÓNS DE EUROS DE FONDOS NEXT GENERATION
En primeiro lugar, Barcones puxo o foco no Plan de Recuperación Transformación e Resiliencia (PRTR), o Plan España Pode, “do que depende o noso presente e o futuro das próximas xeracións”, remarcou.
Ata o 30 de novembro de 2022, apuntou, a Xunta de Castela e León recibira 1.278 millóns de euros procedentes do PRTR “para lanzar licitacións, subvencións e axudas destinadas á modernización da economía da comunidade autónoma e a creación de emprego. Para responder os retos do presente pero sobre todo, do futuro”, xustificou.
“Son máis de 1.300 millóns para o despregamento de investimentos do PRTR nos ámbitos de competencia do Goberno autonómico: vivenda, mobilidade sustentable, promoción de renovables, restauración de ecosistemas, renovación de edificios públicos, educación e formación profesional, inclusión e servizos sociais, entre outros”, concretou, remarcando que “estamos ante unha transferencia de fondos ás comunidades autónomas sen parangón na nosa historia”. Ademais, avisou, esta achega de fondos á comunidade “vén cuns parámetros claramente definidos no Plan España Pode, para que ninguén quede atrás”. “Porque para este Goberno a cohesión social é irrenunciable”, aseverou.
Aos 1.300 millóns transferidos á Xunta hai que sumar o diñeiro que o Goberno de España executara directamente ata o 30 de novembro de 2022, que supera os 933 millóns de euros en Castela e León. E a eses máis de 2.200 millóns hai que engadir tamén os 415,5 millóns de euros asignados á comunidade ao abeiro dos fondos REACT-EU (a data 14 de decembro de 2022), de modo que esta comunidade suma 2.625,5 millóns de euros de fondos Next Generation.
DINAMIZACIÓN E IMPULSO ECONÓMICO
En materia de dinamización e impulso económico, a delegada do Goberno asumiu que “vivimos momentos de incerteza polas consecuencias da pandemia, a guerra en Ucraína ou o cambio climático que, como ben sabemos en Castela e León, é letal e estivo detrás dos incendios que arrasaron esta comunidade en 2022”. Por iso, explicou, “o Executivo que preside Pedro Sánchez aposta por medidas firmes e valentes que protexan á maioría dos españois, para que salgamos todos xuntos da crise e non só uns pouco co esforzo e os sacrificios do resto”.
Apoiándose nas últimas cifras de paro e afiliación coñecidas a semana pasada, a delegada puxo en valor que “este país está a saír da peor crise económica mundial da historia recente (a provocada pola covid-19), sen esquilmar o tecido produtivo”. No entanto, mostrouse intranquila polos datos autonómicos: “Paréceme preocupante que o ritmo de Castela e León non sexa o mesmo que os parámetros nacionais. Mentres en España a afiliación creceu en 2022 un 2,38%, nesta comunidade facer un 0,88%. E mentres o paro baixou en España un 8,64%, en Castela e León foi un 5,26%”.
En 2022, “Castela e León recibiu máis recursos que nunca do Goberno de España”, indicou, lembrando que, dos recursos do sistema de financiamento, percibiu a conta 6.900 millóns. En 2023, anunciou, “alcanzarase cífraa marca de máis de 8.100 millóns do sistema de financiamento”, en alusión aos tributos cedidos, o Fondo de Garantía de Servizos Públicos Fundamentais e o Fondo de Suficiencia Global.
Ademais, indicou a delegada, “en 2022 a Xunta recibiu 195 millóns para compensar o prexuízo económico que supuxo en 2017, con Cristóbal Montoro como ministro de Facenda, a implantación do Sistema de Subministración Inmediata de información no IVE”. Por esta mesma circunstancia, as entidades locais da comunidade autónoma han recibido 31,5 millóns. E polo Fondo de Financiamento para entidades locais recibiron outros 28.
A delegada remitiu ao documento oficial de ‘Cumprindo’ para coñecer o detalle as partidas que chegaron á comunidade en 2022 por parte do Goberno de España, se ben destacou algunhas das máis importantes, por contía, como os 51,1 millóns correspondentes á convocatoria extraordinaria do programa de Plans de Sustentabilidade Turística en Destino 2022, aos que adicionalmente se sumaron dous plans máis en Covaleda e Duruelo de la Sierra (Soria) -estes da convocatoria ordinaria-, con 2 millóns de subvención para un investimento de 4,1 millóns.
Barcones quixo recalcar tamén os 12 millóns de euros que recibiu Castela e León para a transformación dixital das comunidades autónomas, e os 4 para a modernización e dixitalización das entidades locais.
Foron autorizados á comunidade autónoma 2.358 millóns en operacións de crédito, e 3.525 pemes foron beneficiarias das axudas do Programa Kit Dixital, para apoiar a dixitalización de pemes e autónomos.
Entre as medidas para a dinamización e impulso económico, a delegada distinguiu tamén “as reducións de cotas á Seguridade Social para 2023, respecto dos traballadores por conta allea, na provincia de Soria (tamén nas de Bacía e Teruel)”. “Nestas provincias estableceuse ademais para 2023 unha cota reducida de 80 euros mensuais durante tres anos para os autónomos que inicien a súa actividade”, engadiu, lembrando que son medidas establecidas dentro do marco da Unión Europea que permiten axudas estatais para as zonas cunha densidade de poboación inferior a 12,5 habitantes por quilómetro cadrado.
Non quixo esquecer a delegada en materia de dinamización económica “a participación activa como mediador” que asumiu o Goberno “na reindustrialización das plantas de SIRO en Castela e León”.
COHESIÓN SOCIAL
A representante do Executivo en Castela e León referiuse a “a cohesión social e a igualdade de oportunidades” como “acenos de identidade deste Goberno”. Neste sentido, puxo en valor medidas como o Ingreso Mínimo Vital, que reciben 71.500 persoas na nosa comunidade, así como a revalorización das pensións conforme o IPC en 2022, unha medida que beneficiou a 600.000 casteláns e leoneses. “En 2018, a pensión media de xubilación en Castela e León era de 1.088 euros. En 2023 é de 1.358 euros, é dicir, 270 euros máis. Coa reforma do PP, esta pensión media habería subido 16 euros”, anotou. Aludiu tamén ás 24.340 persoas que se beneficiaron na comunidade do complemento de maternidade ou do complemento para reducir a brecha de xénero nas pensións.
A delegada lembrou tamén que máis de 165.000 empregados e empregadas públicos tiveron un incremento retributivo do 2%, ao que se engade un 1,5% adicional para paliar os efectos no poder de compra ocasionados pola inflación. “Este pago farase efectivo, en todo caso, con anterioridade ao 31 de marzo deste ano/este ano”, anunciou.
En materia de cohesión social, aludiu tamén aos 213 millóns que foron destinados polo Goberno de España para Castela e León a políticas activas de emprego, a corrixir os desequilibrios no mercado laboral e para garantir a formación e inclusión dixital da cidadanía.
No ámbito da loita contra a violencia de xénero, indicou que esta comunidade recibiu do Goberno 20 millóns en 2022, dos que 10 deben destinarse ao Plan ‘España protéxeche’, para a creación de Centros de Atención Integral 24 horas a vítimas de violencia sexual: 3 en 2021 e 7 en 2022, lembrou. E, respecto diso, avisou: “A Xunta recibiu o 16% dos fondos que se distribuíron en España para este fin, para crear un centro de atención integral as 24 horas do día. Para ningunha outra cousa”. “Non perdamos o norte e sigamos nese Pacto de Estado contra a Violencia de Xénero. Non retrocedamos nin un só paso”, remarcou, rexeitando as “mensaxes preocupantes, cando non vergoñosos, que chegan desde a Xunta”.
O Goberno da comunidade recibiu tamén 15,1 millóns para desenvolver o Plan Corresponsables. E “para educación, para os nosos nenos, novos e universitarios, para o impulso do Plan de Modernización da Formación Profesional e para a Formación Profesional para o Emprego, a Xunta recibiu en 2022 máis de 153 millóns do Goberno”, engadiu.
En materia de vivenda, esta comunidade autónoma contou o ano pasado con 56 millóns de euros: para o Bono Aluguer Novo, para construír vivendas sociais alcanzables, para subvencionar o aluguer de colectivos vulnerables, para incrementar o parque público de vivenda, entre outras cousas.
E dentro do PRTR, chegaron ademais 75,6 millóns de euros para desenvolver o Programa de rehabilitación para a recuperación económica e social en contornas residenciais e outros 36 máis para desenvolver o Programa de impulso á rehabilitación de edificios públicos (Pirep local).
Para preservar os dereitos sociais, a Xunta recibiu 253 millóns, no marco do Plan de Choque en Dependencia, ademais doutros 52 para financiar proxectos de políticas de coidados (coidados de longa duración, servizos sociais e accesibilidade universal). E a estes hai que sumar 17 millóns para protección á Familia e Atención á pobreza infantil.
“A Sanidade, outro campo que, como a Educación, xestiónao a Xunta, recibiu 17 millóns para desenvolver diferentes programas”, concluíu.
COHESIÓN TERRITORIAL E DESENVOLVEMENTO DE INFRAESTRUTURAS
En materia de infraestruturas, “un elemento imprescindible para a cohesión territorial”, a delegada puxo o foco na conectividade, na banda larga, que considerou “infraestrutura básica”. O obxectivo do Goberno é, repasou, “que toda a poboación de Castela e León teña conexión a Internet ultrarrápido antes de 2025 independentemente de onde vivan”.
“Este tipo de infraestruturas son absolutamente prioritarias para este Goberno que as impulsou desde 2018”, destacou. Co Programa UNICO, en 2021 aprobouse o despregamento de banda larga en máis de 2.800 núcleos de Castela e León, máis de 380.000 edificios e empresas, por un importe de 54 millóns de axuda para un investimento de 133. Co UNICO-Banda Larga 2022, chegaron outros 29 millóns de subvencións para executar un orzamento de 76 e levar Internet ultrarrápido a 205.000 empresas e fogares.
E a isto hai que sumar outros 52,5 millóns asignados á Zona 4, que inclúe á comunidade autónoma de Castela e León, para o UNICO-5G redes. Ademais, “o Programa UNICO Demanda Rural lanza axudas de 85 millóns para garantir o acceso á banda larga en zonas de baixa densidade de poboación, dispersas e remotas a, como máximo, 35 euros mensuais”.
Para proxectos exclusivos de reto demográfico hai habido 13 millóns en 2022, repartidos nas nove provincias da comunidade.
En materia de cohesión territorial e infraestruturas, a delegada quixo pór en valor o plan do Goberno para descentralizar centros estatais e a súa aposta por Castela e León para acoller diferentes sedes. “Un exemplo é o centro de proceso de datos para a Xerencia de Informática da Seguridade Social en Soria, cun valor estimado de 73,1 millóns de euros”, asentiu.
Ademais, incluíu, “xa están en marcha as primeiras obras para a reapertura do campamento militar de Monte a Raíña, na provincia de Zamora. Está cualificado de interese xeral, por afectar directamente á Defensa Nacional, así que non hai marcha atrás para este proxecto estratéxico”, confirmou. Os PGE 2023 recollen para executar este ano/este ano neste proxecto 20 millóns de euros.
En materia ferroviaria, mencionou someramente algunhas actuacións, remitindo ao documento de ‘Cumprindo’ para dispor da información detallada. Entre outras, destacou a inauguración da liña de Alta Velocidade Madrid-Burgos, “na que se investiron 760 millóns”. Ademais, “atópase en fase de probas a Variante de Palleiras da conexión León-Asturias; e estase avanzando nas obras do proxecto de Alta Velocidade entre Palencia e Aguilar de Campoo. Tamén se autorizou a ADIF a licitar por 87 millóns os servizos de mantemento de infraestrutura, vía e aparellos de vía na Liña de Alta Velocidade Madrid-Norte”, enumerou.
Á marxe da Alta Velocidade, pero tamén en materia ferroviaria, Barcones destacou a mobilización de máis de 75 millóns o ano pasado para renovar a liña Soria-Torralba, en Soria. Ademais, lembrou, incluíuse nos PGE-23 a declaración de Obriga de Servizo Público (OSP) de 13 liñas de alta velocidade de media distancia, 12 das cales conectan cunha cidade de Castela e León.
En canto a investimentos en estradas, detívose especialmente na A-11, a Autovía do Douro “porque esta vía, que vertebra non só esta comunidade autónoma senón España, é absolutamente prioritaria para este Goberno de España”, asegurou. “Desde 2018, este Goberno conseguiu pór en funcionamento catro tramos desta autovía (44 quilómetros) e iniciou obras noutros tres (outros 44 quilómetros). Un deles, o tramo El Burgo de Osma-Santo Esteban de Gormaz, en Soria, finalizará en 2023. Outros dous tramos, entre Quintanilla de Arriba e Oliveirais de Douro e Oliveirais de Douro e Tudela de Douro, en Valladolid (35 quilómetros) están tamén en obras”, avanzou.
“Aprobouse definitivamente o proxecto de trazado do tramo Langa de Douro-Aranda de Douro, cun orzamento estimado é de 167 millóns. Ademais, licitáronse as obras de construción do tramo da conexión da A-11 coa N-122 en Castrillo de la Vega por 14,9 millóns. Este pequeno investimento permite que non caduque o DÍA do tramo de 40 quilómetros entre Castrillo de la Vega e Quintanilla de Arriba”, explicou. E en Zamora, “está a ultimarse a revisión do proxecto de construción do tramo entre Santo Martín do Pedroso-Fronteira Portuguesa, tras a aprobación provisional do proxecto e a información pública practicada”, repasou.
A delegada advertiu que, aínda que o documento de balance “é moi completo, non pode recoller absolutamente todo”, asumindo que hai algúns investimentos a maiores que non aparecen no informe, como os 26 millóns de euros para humanizar as travesías de Soria capital, dos que 15 millóns vanse a empezar a executar xa este ano 2022.
TRANSICIÓN ECOLÓXICA, PROTECCIÓN DO MEDIO AMBIENTE E APOIO Á INNOVACIÓN
Barcones ha focalizado nos municipios pequenos, “pola importancia para a nosa terra”, e destacou os 131 millóns que en 2022 asignáronse a unhas 400 entidades locais de Castela e León dentro do programa DUS 5000 (para municipios de reto demográfico, ata 5.000 habitantes). “O programa ten unha dotación para toda España de 675 millóns e os nosos pobos van recibir un mínimo de case 148, o 22% do total, dos que se beneficiarán uns 450 concellos de Castela e León”, salientou.
Tamén ao abeiro do PRTR, enumerou “o PREE 500 ou o MOVES III, ou o diñeiro que esta comunidade recibiu dos fondos europeos: os 917 millóns do FEAGA ou os 185 do FEADER. E os 47 millóns de euros procedentes do PRTR para a modernización de regadíos”, resumiu.
A delegada dedicou unha mención especial “ao impresionante traballo que está a realizar o Instituto de Transición Xusta do MITECO para adoptar medidas que garantan a traballadores e territorios afectados pola transición cara a unha economía máis ecolóxica, baixa en carbono, un tratamento equitativo e solidario, minimizando os impactos negativos sobre o emprego e o despoboamento”, en alusión a “as importantes actuacións en León e Palencia, e tamén nas contornas de Garoña, en Burgos”. Así, lembrou actuacións lideradas polo Goberno na comunidade de relevancia como a restauración ambiental de minas ao descuberto e instalacións pechadas e abandonas en León e Palencia, cun investimento duns 85 millóns, así como outras actuacións como a Térmica Cultural ou o Centro Tecnolóxico da Castaña.
Ademais, ratificou “o compromiso firme, consolidado, orzado e activo do Goberno cO Bierzo e, desde alí, co resto de España, a través da Cidade da Enerxía, do CIUDEN”, en relación cos proxectos de Hidróxeno Verde e almacenamento enerxético, cunha dotación de 30 millóns de euros provenientes de PRTR, ao que se suma un soporte adicional que se porá a disposición desde os fondos propios de Transición Xusta.
FOMENTO DE CULTURA, DEPORTE E PROTECCIÓN DO PATRIMONIO
Das actuacións para fomentar a cultura, o deporte e a protección do patrimonio levadas a cabo polo Goberno de España na comunidade, a delegada destacou que “máis de 13.000 mozos nados en 2004 que cumpriron 18 anos en 2022 gozan xa do Bono Cultural Novo, 400 euros por beneficiario para investir en cultura”. “En total, 5,3 millóns de euros que revitalizarán tamén este sector especialmente castigado pola pandemia. Son máis do 63,3% dos mozos de Castela e León nados en 2004. En España esta porcentaxe de beneficiarios baixa ao 56%”, salientou.
En materia de cultura, Barcones puxo o foco en “outro exemplo de descentralización en aras a afrontar o reto demográfico”, en alusión ao investimento que o Ministerio de Cultura e Deporte proxecta no antigo edificio do Banco de España de Soria para convertelo no Centro Nacional de Fotografía. Ademais, lembrou o investimento de 10 millóns de euros do MITMA para a rehabilitación do Teatro Cervantes de Segovia, que se realiza con cargo aos créditos do Programa de Rehabilitación Arquitectónica.
RESPOSTA ANTE As CONSECUENCIAS POLA GUERRA EN UCRAÍNA
“Este Goberno de España ten como aceno de identidade apoiar aos colectivos máis vulnerables e aos sectores produtivos máis afectados polos embates das sucesivas crises que balizaron de incerteza o camiño. Adoptou medias decididas, solidarias e valentes para garantir as subministracións, para baixar os prezos dos combustibles e a electricidade e para repartir de forma xusta os efectos da guerra en Ucraína e preservar ao máximo a senda de crecemento e da creación de emprego que xa iniciamos en 2021”, destacou a delegada en alusión ao Plan Nacional de resposta ás consecuencias económicas e sociais da guerra en Ucraína.
Entre outras medidas, lembrou a gratuidade na adquisición dos abonos multiviaje de Renfe en Proximidades e media distancia, que desde o 1 de setembro ao 31 de decembro de 2022 beneficiou a 74.984 persoas na comunidade, aos que hai que sumar os 24.079 usuarios que adquiriron os abonos de servizos ferroviarios AVANT cun desconto do 50%. Son medidas, ademais, lembrou, que se prorrogaron en 2023.
Ademais, ata novembro aboáronse 288,5 millóns ás estacións de servizo e outros operadores do sector en Castela e León pola aplicación do desconto de 20 céntimos por litro de combustible aprobada polo Goberno desde o 1 de abril, que supuxo un aforro aos casteláns e leoneses (particulares, autónomos ou empresas) duns 325,0 millóns de euros.
“COMPROMETIDOS COA COHESIÓN SOCIAL E TERRITORIAL”
Á vista destes datos, a máxima responsable do Goberno en Castela e León, concluíu: “Este Goberno de España destina unha cantidade de recursos como nunca se fixo na historia ás comunidades autónomas para que blinden os servizos públicos, protexan o emprego e o tecido produtivo”. “A Xunta de Castela e León recibiu xa case 1.300 millóns de euros para que lance as súas convocatorias e distribúa este diñeiro. Esta terra non pode perder unha oportunidade semellante. O Goberno autonómico ten que estar á altura e ser responsable”, emprazou.
Ademais, quixo destacar que “as medidas tomadas polo Goberno de Pedro Sánchez para que poidamos sobrepornos para o efecto dunha pandemia e dunha guerra teñen un marcado carácter social. Son un escudo para que as clases medias traballadoras deste país e os máis necesitados poidan superar as consecuencias da crise”, argumentou.
“Desta maneira, avanzaremos cara á cohesión social, que é un aceno de identidade deste Goberno”, confiou. Pero, ademais, engadiu, “coas políticas progresistas postas en marcha, tamén conseguiremos a cohesión territorial, a dinamización económica, a transición ecolóxica, a protección do medio ambiente, a dixitalización, sen esquecernos do fomento da cultura e o deporte e a protección do noso patrimonio”. “E todo iso baixo o prisma da igualdade e da loita contra o despoboamento. Eses son os nosos obxectivos e veñen claramente explicados con actuacións e cifras na documentación que lles entregamos”, sentenciou.