O Consello de Ministros aprobou un Real Decreto que regula a concesión directa de 2,4 millóns de euros á Federación Española de Municipios e Provincias (FEMP) e distintas entidades locais para a realización de actuacións de procura, localización, exhumación e, no seu caso, identificación, de restos de vítimas da guerra de España e a ditadura.

Entre as entidades beneficiarias atópanse as deputacións de Cáceres, Badaxoz, Xaén, Sevilla e A Coruña; e os concellos de Sevilla, Xaén, Huelva e Córdoba, cidades que contan con grandes fosas.

Este Real Decreto, que se aproba no marco do II Plan Cuatrienal de Exhumaciones 2025-2028, contempla tamén 100.000 euros para erixir memoriales de dignificación nos que poder depositar os restos mortais que non se poidan identificar. Trátase de 50.000 euros para o concello de Nerva (Huelva), onde se recuperaron restos de 266 vítimas; e 50.000 euros para o concello de Víznar (Granada), onde se recuperaron restos de 171 vítimas.

Balance dos Plans Cuatrienales

O ministro de Política Territorial e Memoria Democrática, Ángel Víctor Torres, fixo un repaso na roda de prensa do Consello de Ministros dos logros obtidos cos dous Plans Cuatrienales despregados polo Goberno de España desde 2019 ata hoxe para exhumar fosas comúns en todo o país.

Los plans establecen como obxectivos prioritarios a erradicación das fosas que son susceptibles de exhumación, coa localización, exhumación e identificación das vítimas, a divulgación dos traballos efectuados e a dignificación das vítimas baixo os principios de verdade, xustiza e reparación.

Desde 2019, cos gobernos presididos por Pedro Sánchez “realizáronse 8.941 exhumaciones de vítimas en toda España” das cales 6.000 foron financiadas directamente polos plans cuatrienales.

O ministro lembrou así mesmo que, en 2019, un estudo da Sociedade Aranzadi situaba en 20.000 o número de cadáveres de vítimas que nese momento eran susceptibles de exhumar. “Con estas case 9.000 exhumaciones en cinco anos avanzamos moito. Estamos a falar de case a metade das susceptibles exhumaciones, e foi grazas ás entidades memorialistas, as administracións públicas en todos os seus niveis e á achega do Goberno de España cos plans cuatrienales”, sinalou.

Entidades beneficiarias

▪ FEMP, para financiar as actuacións das entidades locais relativas á investigación, localización, exhumación e identificación de persoas desaparecidas en fosas da Guerra de España e a ditadura, así como as destinadas á súa dignificación, por importe de 1.000.000 euros.

▪ 5 Diputaciones Provinciales para a exhumación de diversas fosas:

❖ Deputación provincial de Cáceres, por importe de 150.000 euros.

❖ Deputación provincial de Badaxoz, por importe de 100.000 euros.

❖ Deputación provincial de Xaén, por importe de 100.000 euros.

❖ Deputación provincial de Sevilla, por importe de 150.000 euros.

❖ Deputación Provincial da Coruña, por importe de 150.000 euros.

▪ 4 concellos que teñen grandes fosas en proceso de exhumación ou se van a iniciar en breve, en concepto de primeira achega estatal para a exhumación de grandes fosas:

❖ Concello de Sevilla por importe de 200.000 euros, para a exhumación da fosa común de Monumento do cemiterio de San Fernando, na que se atopan os restos de máis de 2.000 persoas, resultado dos fusilamentos como consecuencia dos bandos de Guerra de Queipo de Chairo e consellos de guerra.

❖ Concello de Xaén, por importe de 200.000 euros, para exhumación Fosa 702 do cemiterio de San Eufrasio, no que se atopan os restos dunhas 1.800 persoas, resultado das execucións de condénalas á morte dos Consellos de Guerra sumarísimos.

❖ Concello de Huelva, por importe de 150.000 euros, para continuar coa exhumación de fosas comúns do cemiterio dA Soidade, no que se atopan os restos de 1.100 persoas, resultado das execucións de condénalas á morte dos Consellos de Guerra sumarísimos e dos bandos de guerra.

❖ Concello de Córdoba, por importe de 150.000 euros, para continuar coa exhumación das fosas comúns dos cemiterios dA Saúde e Santo Rafael, nos que pode haber unhas 4.500 persoas, resultado dos consellos de guerra sumarísimos e bandos da guerra.

▪ 50.000 euros aos Concellos de Nerva (Huelva) e Víznar (Granada) para erixir memoriales de dignificación onde se poidan depositar os cadáveres que non se identifiquen e, por tanto, non poidan entregarse por agora aos familiares para que lles dean digna sepultura. Nas actuacións de exhumación de fosas desenvolvidas con financiamento estatal en ambos os municipios recuperáronse 266 vítimas en Nerva e 171 (deles 5 xa identificados xeneticamente) en Víznar.