O próximo 1 de xullo entrarán en funcionamento 315 Tribunais de Instancia (TI), pertencentes á primeira fase da implantación da Lei de Eficiencia do Servizo Público de Xustiza, aprobada polas Cortes Xerais o pasado mes de xaneiro. Esta transformación organizativa impulsada polo Ministerio da Presidencia, Xustiza e Relacións coas Cortes marca o inicio da maior reforma estrutural da Xustiza en décadas.
Nesta Fase I, actívanse 236 Tribunais de Instancia en comunidades autónomas con competencias transferidas en materia de Xustiza e 79 no territorio xestionado polo Ministerio, o que representa o 100% dos previstos, cumprindo así co establecido na Lei. Ao longo do ano completaranse outras dúas fases: 16 novos tribunais o 1 de outubro e 100 adicionais o 31 de decembro, ata alcanzar os 431 Tribunais de Instancia en todo o territorio nacional.
Cada Tribunal de Instancia contará ademais cun novo modelo de Oficina Xudicial, que centralizará os servizos comúns, permitindo aproveitar de maneira óptima os recursos dispoñibles. A experiencia deste novo modelo de Oficina Xudicial nun xulgado de Badaxoz permitiu constatar unha mellora dos tempos de resolución de xuízos, baixando os asuntos pendentes máis dun 40% e aumentando a execución de resolucións nun 70%.
O 1 de xullo poranse en marcha tamén 4.818 Oficinas de Xustiza no Municipio, nos partidos xudiciais que forman parte desta primeira fase. Estas oficinas permitirán achegar a Xustiza a toda a cidadanía, mesmo en localidades sen sede xudicial, facilitando trámites como a obtención de documentación xudicial, presentación de escritos, atención a vítimas ou conexión por videoconferencia con xulgados. Trátase dun novo modelo de atención descentralizada e dixital, que garante o acceso igualitario ao servizo público de Xustiza.
Desagregación en Navarra
Navarra pon en marcha nesta primeira fase 4 Tribunais de Instancia, un por cada partido xudicial. Respecto das Oficinas de Xustiza no Municipio, entran en funcionamento un total de 182, correspondentes aos partidos xudiciais desta primeira fase.
Estrutura máis flexible, máis capacidade de resposta e maior aforro
A nova estrutura xudicial transforma 3.900 xulgados unipersonales en 431 Tribunais de Instancia organizados por xurisdicións e seccións especializadas, o que permite unha mellor xestión dos recursos humanos, maior axilidade procesual, máis capacidade de resposta ante aumentos de carga de traballo e aforro para as arcas públicas. Isto permite, por exemplo, que en lugar de ter que crear un novo xulgado coa súa sede e persoal completo, bastará con incorporar novas prazas xudiciais dentro dun Tribunal de Instancia xa existente, o que reduce de 400.000 a 86.000 euros o custo por cada nova praza de xuíz.
En total, as comunidades autónomas con competencias transferidas lograrán un aforro acumulado de 290 millóns de euros nos próximos dez anos. E para facilitar esta transformación, o Ministerio transferiu máis de 325 millóns de euros procedentes de fondos europeos, aos que se suman 25 millóns destinados a solucións tecnolóxicas.
Reforzo en violencia sobre a muller
O Ministerio tamén aprobou a creación de 50 novas prazas de xuíces e 42 de fiscais especializados para reforzar as Seccións de Violencia sobre a Muller, que se integrarán nos Tribunais de Instancia e asumirán desde outubro todos os delitos de violencia sexual, cumprindo así o Convenio de Istambul. Ademais, créanse tres novas seccións especializadas en violencia sobre a infancia e adolescencia en Madrid, Barcelona e Málaga.