O Goberno, a través do Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación e do Fondo Español de Garantía Agraria (FEGA), coordinou o pago de máis de 84 millóns de euros a Navarra (84.368.363 euros) das axudas directas da Política Agraria Común (PAC) da campaña 2023.
Trátase dos primeiros pagos da nova PAC 2023-2027, que entrou en vigor o 1 de xaneiro de 2023 e que deixa un total de máis de 3.475 millóns de euros para todas as comunidades autónomas durante a campaña de 2023, ata o pasado 31 de decembro e cuxo prazo de pago anticipado iniciouse o 16 de outubro.
O importe global de máis de 3.475 millóns, pagado ao 31 de decembro, é similar ao efectuado noutras primeiras campañas nas que se puxo en marcha unha nova Política Agraria Común, debido ás especificidades que implican estes anos de transición.
No caso concreto da campaña da PAC 2023, o período de presentación de solicitudes comezou en marzo, un mes despois do habitual, xa que a normativa esixía realizar a conversión de dereitos de pago básico a dereitos de axuda básica á renda para a sustentabilidade antes de realizar a apertura do prazo de presentación.
El plazo inicialmente previsto se amplió en un mes, hasta el 30 de junio de 2023, a solicitud de las comunidades autónomas y del sector, para facilitar su adaptación a las novedades en la gestión de las solicitudes. Esto ha conllevado también ampliaciones de plazos para la modificación de solicitudes, la presentación de fotografías georreferenciadas y la gestión de incidencias derivadas de los controles por monitorización.
Aspectos da nova PAC
A nova PAC incorporou novas intervencións, como os ecorregímenes; ou novos requisitos, como os establecidos neste período de face ao cumprimento da condición de agricultor activo, que requiren controis adicionais a realizar por parte das comunidades autónomas con anterioridade ao pago das axudas, co fin de garantir así o uso adecuado dos fondos da Unión Europea.
De igual forma, se han reforzado los controles para evitar que se puedan solicitar ayudas directas de forma fraudulenta sobre superficies que el solicitante no tiene a su disposición (ya sea en propiedad o en régimen de usufructo, arrendamiento o aparcería).
Todas estas cuestións implicaron adaptacións no calendario de pagos das diferentes intervencións, polo que resulta preciso esperar a que finalice o período de pago das axudas directas, o 30 de xuño de 2024, para que se completen os 4.875 millóns de euros que deben percibirán os 622.400 agricultores e gandeiros que presentaron a súa solicitude única en 2023.
A partir do 1 de decembro autorizouse o abono de ata o 90% da axuda básica á renda e os seus pagos complementarios. Tamén desde o 1 de decembro púidose transferir ata o 90% do pago dos ecorregímenes e os réximes de axudas asociadas á produción sustentable de proteínas de orixe vexetal, arroz, remolacha azucreira, tomate para transformación, froitos secos en áreas con risco de desertificación, produción tradicional de uva pasa e oliveiral con dificultades específicas e alto valor ambiental, así como de axudas asociadas á gandaría, excepto as axudas ao engorde de tenreiros.
Só poderán ser beneficiarias dos estes pagos as solicitudes para as que se finalizaron todos os controis.
Unha vez levouse a cabo a asignación de dereitos procedentes da Reserva Nacional de Axuda Básica á Renda (o 1 de abril de 2024 como data límite), así como o cálculo de importes unitarios definitivos, remanentes e transferencias entre intervencións (antes do 1 de maio de 2024), autorizarase o abono do 10% restante, cuxo prazo para facerse efectivo conclúe o 30 de xuño de 2024.
Respecto do pago específico ao algodón e as axudas ao engorde de tenreiros, os requisitos de admisibilidad destas axudas non poderán ser verificados ata o inicio do ano 2024, xa que o cálculo do importe unitario baséase nas unidades de produción (hectáreas e número de animais) que cumpren todos os requisitos destes réximes de axudas. Do mesmo xeito que nos demais réximes, o prazo para facer efectivos os pagos destas dúas axudas conclúe o 30 de xuño de 2024.