O Goberno de España deu o primeiro paso para a recuperación ambiental dos terreos ocupados pola antiga fábrica de SIMSA en Pontejos, Mariña de Cudeyo, coa licitación do contrato para a redacción do proxecto de desmantelamento das instalacións e a restauración do dominio público marítimo-terrestre.
Así o anunciou este mércores a delegada do Goberno en Cantabria, Eugenia Gómez de Diego, durante unha visita á zona xunto ao alcalde do municipio, Pedro Pérez Ferradas, e o xefe da Demarcación de Costas en Cantabria, José Antonio Osorio, onde detallou que a actuación se desenvolverá en dúas fases e afectará a unhas 20 hectáreas, das que aproximadamente 85.000 metros cadrados están ocupadas por construcións industriais en estado ruinoso.
Ante os medios de comunicación, Gómez de Diego subliñou que "o Goberno de España dá un paso firme e tanxible para a recuperación ambiental dun espazo degradado durante décadas, que volverá integrarse na contorna natural do municipio e do litoral cántabro".
A delegada destacou ademais a implicación do Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico, dirixido por Sara Aagesen, "cuxa receptividade foi total desde o primeiro momento, atendendo á solicitude de execución subsidiaria trasladada por esta Delegación por instancia do Concello".
Segundo lembrou, esta demolición foi "unha das prioridades” que o alcalde expuxo á delegada nunha das primeiras reunións que mantiveron tras a súa chegada á Delegación do Goberno. "Hoxe ese compromiso convértese en acción administrativa concreta", engadiu.
O alcalde, pola súa banda, mostrou a súa satisfacción por este primeiro paso na recuperación da zona. Neste sentido, quixo agradecer tanto ao Ministerio para a Transición Ecolóxica como á propia delegada a súa implicación desde o primeiro momento. "É unha zona con condicións pésimas, que levaba demasiado tempo abandonada e supuña un problema, ademais dunha mala imaxe para un dos accesos principais ao noso municipio”, subliñou.
En canto ao futuro do espazo, o alcalde apostou por unha recuperación baseada no respecto ambiental. "Son bastante humilde na miña reivindicación: confórmome con que sexa un espazo natural onde pasear, facer deporte, gozar da contorna. Non busco grandes infraestruturas, senón un lugar digno e natural", afirmou.
Dúas fases
A primeira fase, xa iniciada coa licitación do contrato, contempla a redacción do proxecto para a demolición das estruturas existentes e a retirada de residuos, como tamén a caracterización de chans e augas para determinar o alcance dunha posible contaminación derivada das actividades fabrís históricas. Isto inclúe traballos técnicos como topografía, geotecnia, e un plan de mostraxe que permita analizar o nivel de contaminación dos chans.
Esta actuación, impulsada tecnicamente pola Demarcación de Costas en Cantabria, conta cun orzamento basee de licitación de 44.038,56 euros e un prazo de execución de seis meses.
"Trátase dunha actuación esperada polos veciños e veciñas, e que hoxe comeza a materializarse coa licitación dos servizos para a redacción do proxecto de demolición e recuperación do dominio público marítimo-terrestre. Este é o primeiro contrato que permitirá iniciar unha actuación que, se ben será complexa e desenvolverase en varias fases, xa comezou a dar pasos firmes e decididos, con vontade política", expresou.
Os terreos, situados na marxe dereita da ría de Tijero, estaban baixo concesión desde 1909 á sociedade Minas de Complemento. En 2018, a Dirección Xeral da Costa e o Mar declarou a caducidade da concesión e ordenou o levantamento das instalacións, o que foi recorrido pola empresa Sociedade Ibérica de Molturación SA (SIMSA), sen éxito. A Audiencia Nacional desestimou o recurso en sentenza de maio de 2022, confirmada como firme tras a inadmisión do recurso de casación por parte do Tribunal Supremo en febreiro de 2023.
Ante a falta de cumprimento por parte da empresa -que non presentou o proxecto de demolición nin depositou a fianza de 872.835 euros esixida, o alcalde de Mariña de Cudeyo solicitou ao Goberno a execución subsidiaria, un pedimento que foi trasladada pola delegada ao Ministerio para a Transición Ecolóxica que encabeza Sara Aagesen e que deu lugar á licitación agora anunciada.
Unha vez redactado e executado o proxecto da primeira fase, darase paso a unha segunda que incluirá o deseño definitivo da recuperación dos chans, en función do grao de contaminación detectado. Deste xeito, a segunda fase consistirá na redacción e execución dun proxecto integral de recuperación ambiental, que restaurará por completo este espazo natural e devolverá este dominio público ao seu estado legal e ecolóxico adecuado.