O Goberno de España e o Goberno de Navarra subscribiron hoxe un Protocolo de colaboración para a divulgación da memoria do Forte de Santo Cristóbal, que é un símbolo da represión franquista e será declarado como Lugar de Memoria Democrática. Ángel Víctor Torres, ministro de Política Territorial e Memoria Democrática, asinou este acordo, xunto á presidenta da Comunidade Foral, María Chivite. A seguir, o ministro acudiu ao Parlamento navarro para entregar declaracións de Reconocimiento e Reparación ás familias de 32 homes e mulleres desta rexión, que foron vítimas da Guerra e a ditadura.
El Fuerte de San Cristóbal foi utilizado como penal tras o Golpe de Estado. Miles de persoas foron encarceradas, sen procedemento xudicial. “A que fose concibida como fortaleza militar tornouse nun penal da vergoña, onde o frío, o hacinamiento, a fame e enfermidades como a tuberculose camparon polos seus respectos”, sinalou o ministro.
Este emprazamento viviu unha das fugas colectivas máis importantes da Europa contemporánea. Preto de 800 reclusos escaparon, o 22 de maio de 1938. “Algún deles chegou a dicir: ‘Prefiro que me peguen un tiro no monte a este lento morrer”; o que nos/nos dá a talla do inferno que lles fixeron padecer”, agregou Torres. Só tres dos fuxidos lograron cruzar a fronteira a Francia, foron asasinados por decenas e moitos outros volveron ser recluídos.
O ministro sinalou que o pasado 2 de xullo incoouse o expediente para declarar este simbólico emprazamento como Lugar de Memoria Damocrática e a súa declaración definitiva será publicada no BOE proximamente. “Debémosllo a aqueles valentes e a todas as persoas que foron encarceradas e silenciadas”, engadiu.
Reconocimientos a traballadores e traballadoras
Tras a firma, o ministro fixo entrega de declaracións persoais de Reconocimiento e Reparación ás familias de 32 homes e mulleres de Navarra, que foron vítimas da represión franquista. “As persoas ás que hoxe rendemos homenaxe eran, sobre todo, traballadores e traballadoras. Labraban a terra, daban forma á madeira, á pedra e ao metal; eran empregados públicos, tendervos; obreiros e obreiras, militantes ou non en partidos políticos e sindicatos”, enumerou Torres, que se preguntou: “Que dereito tiña ninguén a cernar o seu camiño?”.
Torres indicou que “hoxe os principios democráticos e os dereitos humanos están a verse comprometidos en moitas partes do mundo”, e recalcou que o mellor “antídoto” contra ese retroceso é “a Memoria”. E fixo un chamamento a explicar á “o que custou construír a liberdade que gozan”.
Ao acto de recoñecemento, ademais do ministro, acudiron, entre outros, a presidenta de Navarra, María Chivite, o presidente do Parlamento de Navarra, Unai Hualde, o secretario de Estado de Memoria Democrática, Fernando Martínez, a delegada do Goberno en Navarra, Alicia Echeverría, e a presidenta da Asociación de Familiares de Fusilados de Navarra (AFFNA-36), Amaia Lerga.