Huesca.- Garraio eta Mugikortasun Jasangarriko ministro Óscar Puente buru zela, martxan jarri da Siétamo eta Huesca lotzen dituen A-22 errepidea, eta ia 69 milioi euroko inbertsioa egin da (BEZa barne). 12,7 kilometro horiekin amaituko da Huesca eta Lleida arteko lotura, autobiatik.
Óscar Puentek nabarmendu duenez, A-22 autobia osoa izateak “Ebro bailararen alternatiba handia bihurtzen du; Nafarroa, Euskal Autonomia Erkidegoa, Aragoi eta Katalunia azpiegitura moderno, seguru eta eraginkor baten bidez lotuta geratzen dira”.
Horrez gain, ministroak iragarri du urtea amaitu baino lehen kontratazio plataforman argitaratuko dutela Jacako Saihesbideko obren lizitazioa. Halaber, ministroak aurreratu du A-21 autobidea gorantz doala, Gares-Fago tartearen proiektua idazten ari baitira, eta laster gauzatuko da.
Bisitan zehar, Garraioetako titularrak nabarmendu duenez, “2018ko ekainetik 2025eko abuztura bitartean, Espainiako Gobernuak 1.830 milioi euro inbertitu ditu Aragoiko errepide sarean, eta horietatik inbertsioaren %53 kontserbazioan eta mantentze-lanetan izan da”. Ministerioaren inbertsioen barruan, Aragoi da autonomia erkidegoa “BPGrekiko eta biztanleko errepideetan egiten den inbertsio totalean liderra”.
Halaber, honako hau azpimarratu du: “Aragoi da errepideetan egiten den inbertsio totalean eskualde liderra, Gaztela eta Leonek soilik gainditzen duena, biztanleko km gehien dituena baita”.
Siétamo-Huesca tartea
Gaur martxan jarri duten A-22 errepidearen azken zati horrek galtzada bikoitza, noranzko bakoitzeko bi errei, 2,5 metroko bazterbideak, 16 egitura (Botella eta Flumen ibaien gaineko biaduktuak barne) eta lau lotura ditu: Siétamo, Loporzano, Montearagón eta A-23rekiko lotura.
“Autobia honetako metro bakoitzak erabaki tekniko zehatzak eta inprobisaziorik onartzen ez zuen koordinazioa behar izan ditu, horregatik da garrantzitsua exekuzioaren konplexutasuna azpimarratzea eta pedagogia egitea”, azaldu du Puente ministroak.
Ia 69 milioi euroko inbertsioaren ondoren, azpiegitura hori aurrerapauso bat da Iruñea, Jaca, Huesca eta Lleida arteko ardatz egituratzaile handi bat eraikitzeko. Ardatz horren barruan sartzen dira A-21 eta A-23 autobideak, eta Ministerio horrek horien gainean lanean jarraitzen du. Ebroko korridorearen ordezko ardatza izango da ibilbide luzeko zirkulaziorako.
Jarduketa hori garatu ahal izateko gainditu behar izan diren zailtasun teknikoen artean, nabarmentzekoak dira Huesca bezalako hiri baten inguruko zirkulazioari ahalik eta kalte gutxien egitea, hiri-inguruetan dauden zerbitzu ugari kaltetu izana, edo Ayarezesko aztarnategi arkeologiko erromatarrari eragin izana; izan ere, autobiaren 3.000 m²-ko azalera kaltetu du eta kontu handiz induskatu da.
Ildo horretan, Óscar Puentek azpimarratu du “ondo diseinatutako autobia seguruagoa eta azkarragoa izateaz gain, geldialdi eta aurreratze arriskutsuz gainezka dagoen ohiko errepidea baino iraunkorragoa” dela.
A-22aren kasuan, “despopulazioa saihesteko apustua” dela zehaztu du ministroak, “nekazaritzako elikagaien sektoreko enpresek euren produktuak mugi ditzaten errazteko, turismoa gerturatzeko eta Pirinioak Europako merkatuekin lotzeko”.
Jardueraren ezaugarri teknikoak
Ibilbideak Siétamo, Loporzano, Quicena eta Huescako udalerriak zeharkatzen ditu. Lehenengo 8 km-etan trazadura berriko autobia bat eraikiko da, eta N-240 errepide zaharra zerbitzu-bide gisa mantenduko da. Trazaduraren gainerako zatian, berriz, N-240 errepidearen iparraldetik bitan banatu da, Huescako iparraldeko ingurabidean zehar, A-23 autobiarekiko lotuneraino. Horretarako, jatorrizko galtzadaren peraltea eta bide-zorua egokitu behar izan dira, autobia-galtzada gisa funtziona dezan.
Zatiak honako lotura hauek ditu:
-Siétamoko lotunea: partzialki martxan zegoen, eta bi adar eraiki behar izan dira mugimendu guztiak egin ahal izateko.
-Loporzanoko lotunea: eraiki berria eta diamante tipologiakoa, bi pisukoa. Guarako mendilerroaren ingurune naturalarekin lotzea ahalbidetuko du. Bertatik Montearagoiko gaztelua eta Errolanen jauzia ikus daitezke.
-Huescako ekialdeko lotunea: gaineko pasabide bat aprobetxatu da hura eraikitzeko, eta haren diamante-tipologiak bi pisu ditu.
-Poligonoen lotura: lehendik dagoen lotunea egokitu da.
-Ipar Huescako lotunea: A-23rekin lotzeko lehendik zegoen lotunea da, eta zati berriaren konexioa baino ez da egin.
Bestalde, baldintzatzaile geografikoak gainditzeko, hainbat egitura nabarmen gauzatu behar izan dira:
-N-240 errepidearen birjartze-biaduktua, autobia azpitik trazatzeko aukera ematen duena. Bihurgunedun egitura da, 4 bao eta 72 metroko luzerarekin.
-Biaduktu bikiak Botella ibaiaren gainean. Bakoitzak 3 bao ditu eta 45 metroko luzera.
-Flumen ibaiaren gaineko biaduktuak, 103 eta 97 metrokoak, hurrenez hurren.
Lurraldearen iragazkortasuna zeharkako bideak eraikiz bermatzen da. Horretarako, gaineko eta azpiko 10 pasabide egin behar izan dira, eta ohiko errepidea zerbitzu-bide gisa mantendu da.
Ministerioak lurraldearen jasangarritasunarekin duen konpromisoaren barruan, ingurumen-integrazioa diseinatu da, eta, horren barruan, hidroereintza bidezko birlandatze-tratamenduak eta zuhaixka- eta zuhaitz-espezieak landatzea trazadura osoan, bai eta nahasketa bituminoso iraunkorrak erabiltzea ere, ibilgailuen zirkulazioak sortzen duen zarata murrizten laguntzeko.
Guztira, 69 milioi euro inguruko inbertsioa egin da, eta indartu egin du Garraio eta Mugikortasun Jasangarriko Ministerioak lurraldearen egitura jasangarriarekin, mugikortasunarekin, segurtasunarekin eta garapen ekonomikoarekin duen konpromisoa.
