• Enpresa onuradunek 100.000 eta milioi bat euro bitarteko diru-laguntzak jasoko dituzte.
• Onuradun gehienak erkidegoaren hegoaldeko lerroan daude. 6.601.861,43 inbertituko dira 9 enpresatan.
• Proiektuen helburua da ingurumenaren babesa areagotzea eta hirugarrenengandik datozen hondakinen kudeaketa hobetzea, baita ekodiseinurako eta digitalizaziorako I+G ere, prozesuen eta antolamenduaren arloan berrikuntzak egiteko.

Trantsizio Ekologikorako eta Erronka Demografikorako Ministerioaren (MITECO) Biodiversidad Fundazioak “Suspertze, Transformazio eta Erresilientzia Planaren Ekonomia Zirkularraren PERTE esparruaren barruan plastikoaren sektorean Ekonomia Zirkularra bultzatzeko diru-laguntzak norgehiagoka bidez emateko deialdiaren behin-behineko ebazpen-proposamena” argitaratu du. Bertan, 6 milioi eurotik gorako diru-laguntzak jasotzen dira Madrilgo Erkidegoko 12 enpresentzat.

Madrilgo enpresen proiektu gehienak plastikoan kontzentratzen dira, 10 guztira. ROBERT BOSCH ESPAÑA multinazionalaren beste bi proiektuek, Aranjuezeko lantegian, ibilgailu elektrikoaren osagaien fabrikazioan balio industriala duten teknologia berritzaileen garapenak egiten dituzte. Horretarako, 564.430,36 euro jasoko ditu.

Bestalde, Valdemoron egoitza duen Enplast ETEak hiru proiektu onartu ditu, eta horietan Perteren laguntzen 1.438.149,41 inbertitu ahal izango ditu plastikoari buruzko teknologiak garatzeko.

FCC Medio Ambiente enpresak ere fondoen laguntza (1.170.654,74 euro) izango du Madrilgo Erkidegoko hondakin hutsal, komertzial eta industrialetatik polimero plastikoak berreskuratzeko lerro berritzaile bat sortzeko.

Zuzkidura handitzea

Deialdiak eskaera handia izan du plastikoaren sektorean, eta jasotako eskaera kopurua handia izan denez, hasiera batean 97,5 milioiz hornituta zegoen deialdia beste 57 milioi gehiagoz handitu da.

Jasotako 201 eskaeretatik 125 proiektu hautatu dira (horietatik zazpi 14 enpresa biltzen dituzten taldeek egiten dituzte). Izaerari dagokionez, % 48,12k ETEak dituzte buru (% 24,82k enpresa txikiak eta % 23,31k enpresa ertainak), eta gainerakoak, % 51,87, ez daude ETEtzat katalogatuta.

Guztira, beren proiektuen zirkulartasunarekin duten konpromisoagatik nabarmentzen diren 132 enpresak gauzatuko dituzte ekimen horiek, eta 100.000 euro eta 9 milioi euro arteko laguntzak jasoko dituzte proiektu bakoitzeko. Gehienez ere, 2027ko urriaren 31rako egon beharko dute bukatuta proiektuek.

KATEGORIEN ARABERAKO BANAKETA

Laguntza gehien jasotzen duen kategoria hirugarren batzuei hondakinen kudeaketa hobetzera zuzendutako jarduera da; 45 proiektu aurkeztu ditu, 84,2 milioi euroko ekarpenarekin, eta horrek agerian uzten du plastikoaren sektorean ekonomia zirkularra sustatzeko aukera ematen duten teknologia berritzaileen ezarpena hartzen ari den papera. Onuradunen ingurumen-babeseko maila handitzea biltzen duten proiektuek (erakundearen ingurumen-hobekuntzak, beren produktuen edo hondakinen inpaktuak gutxituko dituztenak) 62 proiektu eta 61,6 milioi laguntza dituzte, eta agerian uzten dute enpresen kezka handienetako bat dela lehengai birjinen erauzketa eta kontsumoa, hondakinen sorrera, mikroplastikoen emisioa edo ingurumen-inpaktu txikiagoko polimeroen eta materialen erabilera murriztea.

Ildo horretan, nabarmendu du onuradunen artean ekodiseinurako ikerketa eta garapenerako 13 proiektu (3,1 milioi) eta prozesuen eta antolaketaren alorrean berritzeko bost digitalizazio-proiektu daudela, antolaketa eta prozesuen berrikuntzetarako, zirkulartasun handiagoan eragiten dutenak (2,8 milioi).

PROIEKTUEN TIPOLOGIA

Onuradunen artean, honako hauek nabarmentzen dira: automobilgintzaren alorrean osagai plastikoen lotura-prozesuaren hobekuntza produktiboa; lehengai birjinaren kontsumoa murriztea eta materialen erabileraren eraginkortasuna handitzea; plastiko birziklatua erabili ahal izateko ontziratze-lerroak egokitzea; lehengai birjinen kontsumoa murriztea, kontsumitu aurreko eta ondorengo hondakinak berrerabiliz; plastikoaren hondakinen birziklapena eta balorizazioa; industria logistikorako ekonomia zirkularrean oinarritutako enbalaje-irtenbide berriak; plastikoen trazabilitatean oinarritutako hondakinen kudeaketa integraleko plataformak garatzea, eta material ez biodegradagarrien fabrikazioan ahalik eta gehien birziklatzea, plastikoen trazabilitatea ahalik eta gehien murrizteko.

Proposatutako proiektuak 14 autonomia-erkidegotan banatuta daude: Andaluzia, Aragoi, Balear Uharteak, Gaztela eta Leon, Gaztela-Mantxa, Katalunia, Madrilgo Erkidegoa, Nafarroako Foru Erkidegoa, Valentziako Erkidegoa, Extremadura, Galizia, Euskal Autonomia Erkidegoa, Asturiasko Printzerria eta Murtziako Eskualdea.

EKONOMIA ZIRKULARREKO ARAZOAK

Ekonomia Zirkularraren PERTE funtsak, Next Generation UE funtsek finantzatua, Ekonomia Zirkularraren Espainiako Estrategiarekin eta Europako estrategiekin lerrokatua, 492 milioiko laguntza publikoak ditu, eta, horien bidez, 1.200 milioi eurotik gorako baliabideak mobilizatzea espero da.

Plastikoaren sektoreak garrantzi handia du Espainian. Horren erakusgarri da plastikoak forma primarioetan fabrikatzeko azpisektorearen negozio-zifra, industria kimiko osoaren % 17 baino zertxobait gehiago baita.

Plastikoa, beraz, material garrantzitsua da gure ekonomiarako; izan ere, zeregin garrantzitsua du prozesu eta sektore askotan (elikagaigintzan eta osasunean, adibidez), baina, askotan, behar ez bezala erabiltzen dugu, haren ezaugarrietatik aldenduta. Munduko plastiko ekoizpenaren bi heren inguru bizi ziklo laburreko produktuetarako erabiltzen da, eta plastikoaren herena erabili eta botatzekoa da.

Plastikoaren ekoizpen- eta kontsumo-eredu jasanezinak, ekonomia linealean ainguratuak, eta haien hondakinen kudeaketa egokirik eza direla eta, plastikoek eragindako kutsadura gure garaiko ingurumen-erronketako bat bihurtu da.

PLASTIKOEK ERAGINDAKO POLUZIOA GELDIARAZTEA

IPBESen (Dibertsitate Biologikoari eta Ekosistemen Zerbitzuei buruzko Gobernu arteko Plataforma Zientifiko-Arautegiaren) arabera, 1980. urteaz geroztik, plastikoek eragindako kutsadura 10 aldiz biderkatu da gure itsasoetan, eta itsas zaborraren % 80 baino gehiago da jada. Horrek eragin handia du ekosistemetan eta, bereziki, arriskuan dauden espezieetan, hala nola itsas dortoketan (% 86 kaltetu dira) eta ugaztun eta itsas hegaztietan (% 43 eta % 44, hurrenez hurren). Baina baita arrantza edo turismoa bezalako sektore ekonomikoei ere, eta mikroplastikoen bidez gure osasunerako kalteak ditu.

Bigarren mailako lehengaiak erabiltzeak baliabideak erauztearen eta hondakinak sortzearen ingurumen-inpaktuak minimizatzen ditu, baina material horien barneratzea ez da erritmo konstantean finkatzen, eta merkatu zatikatu batek mugatzen du, ez baitago lehengai birjinen prezioen portaeratik kanpo, plastikoaren erabileraren testuinguruan materialaren ezaugarriekin loturarik ez duten funtzioetarako eta plastikoaren alferrikako erabileraren gehiegikerietarako.

Horri gehitu behar zaizkio plastikoen bilketa, tratamendu eta kudeaketa kostuak, polimero plastiko birziklatuen eskuragarritasun baxua eta zenbait polimero, gehigarri edo geruza anitzeko produktu balioztatzeko eskuragarri dauden teknologien gabezia. Bestalde, enpresa gehienen tamaina txikiak zaildu egiten du berrikuntza, ekoizpena eredu zirkular berrietara egokitzeko gaitasuna, baita kudeaketa profesionalizatzea ere.

Beraz, beharrezkoa da laguntza publikoa, sektorea eredu jasangarri eta zirkular baterantz eraldatzea sustatzeko, arreta berezia jarriz baliabideen erauzketaren murrizketan, hondakinen sorreran eta berrerabiltze- eta birziklatze-tasen igoeran.