Errepideetako hilkortasunak behera egin zuen 2023an, baina kezkagarria da aurtengo lehen hilabeteetako goranzko joera
Trafikoko Batzorde Autonomikoa
2024ko apirilaren 17a. Espainiako Gobernuak Gaztela eta Leonen duen ordezkariak, Nicanor Senek, Trafikoko, Bide Segurtasuneko eta Mugikortasun Jasangarriko Batzorde Autonomikoaren buru izan da asteazken honetan. Batzorde horretan, joan den ekitaldian Autonomia Erkidegoko errepideetan hildakoen kopuruak behera egin duela jakinarazteaz gain, adierazi du oso kezkatuta dagoela urte honetako lehen hilabeteetan izan den goranzko joerarekin, aurreko urtean baino zazpi pertsona gehiago hil baitziren.
Datu horiek errepideek dakartzaten arriskuei eta arauak errespetatzearen garrantziari buruzko zaintza neurriak eta sentsibilizazio kanpainak areagotzera behartzen dutela uste du Senek. “Gure betebeharra da dauzkagun baliabideak indartzea errepideko heriotzak ahalik eta gehien murrizteko”, nabarmendu du ordezkariak.
2023ko datuekin alderatuta, Erkidegoko errepideetan hildakoak eragiten dituzten ezbeharren kopurua % 12,7 murriztu dela egiaztatu du Batzordeak. Izan ere, iaz 119 pertsona hil ziren, 2022an baino 17 gutxiago, 107 heriotza eragin zituzten istripuetan (-% 11,57). Hala ere, DGTk Gaztela eta Leonen duen koordinatzaile autonomikoak, Inmaculada Matíasek, zehaztu duenez, datu horiek lotu behar dira aurreko ekitaldia “bereziki beltza izan zelako gure errepideetan”.
Probintzia guztietan 2022ko datuekin alderatuta zifrak jaitsi ziren bitartean, Leonen eta Sorian joera kontrakoa izan zen. Lehenengoak 25 hildako izan ditu bere errepideetan, %78 gehiago, Erkidegoko hilkortasun tasaren buru, eta Sorian bi hildako gehiago izan dira, 16raino.
Burgosek, errepideetan hildako gehien izan dituen bigarren probintzia izan arren (18), jaitsiera zazpi probintzietako bat izan da, lau gutxiagorekin; Salamancak, bat gutxiago (13); Zamorak, bost gutxiago (12); Valladolidek, zazpi gutxiago (11); Avilak, lau gutxiago (11); Segoviak, hiru gutxiago (11), eta Palentziak, sei gutxiagorekin (2).
“Gaztela eta Leonek 2023an zenbatu dituen hildakoen %21 Leongo errepideetan erregistratu dira. Beharrezkoa da zergatia aztertzea eta zaintza eta kontzientziazio neurriak areagotzea, lurralde bakoitzeko ezbehar-arrazoi nagusiak azpimarratzeaz gain”, nabarmendu du Senek.
Istripuen % 90ean pertsona bat hil zen, eta 2023ko urriaren 23an Ceguillan (Segovia) gertatu zen istripua izan zen Europako Erkidegoko larriena. Istripuaren ondorioz, lau pertsona hil ziren (gidaria eta hiru bidaiari) turismo baten eta kamioi baten arteko aurrez aurreko talkan, eta arreta galtzea izan zen istripuaren eragile nagusia.
FAKTOREAK
59 lagunek bizia galdu zuten distrakzioa nagusi izan zen ezbeharretan. Abiadura desegokiak 17 hildako utzi zituen eta nekeak edota loak 11. Bide-motari dagokionez, hiriarteko errepideetan 92 pertsona hil ziren, eta gaitasun handiko errepideetan 27 pertsona hil ziren.
Bide-irteera da Gaztela eta Leonen erregistratutako bide-istripu motarik ohikoena (62 pertsona hil dira), eta, ondoren, aurrez aurreko talka (27). 2022ko datuekin alderatuta, nabarmentzekoa da %40 jaitsi dela alboko talken ondorioz hildakoen kopurua (12).
Adinari dagokionez, hildakoak 45 eta 54 urte bitartekoak dira gehienbat, 37 biktima izan dira guztira, eta 55 eta 64 urte bitartekoak dira hurrengoak (21). 15 eta 24 urte bitartekoek eta 65 eta 74 urte bitartekoek 12 hildako izan zituzten. %76 gizonezkoak izan ziren.
IBILGAILUA
Hildakoak zeramatzan ibilgailu motari dagokionez, %56 (67) turismoan zihoazen, zortzi kamioian eta sei furgonetan. Erabiltzaile zaurgarriak hildakoen %29 izan ziren (35); horietatik 21 motorrean zihoazen, zortzi oinezkoak ziren, lau txirrindulariak eta bi ziklomotorrean zihoazen. Puntu horretan, agerian geratu zen Avilako probintzian biktima zaurgarrien tasa handia dagoela, errepidean hildakoen % 50 baino gehiago baitira.
Oinezkoei dagokienez, hildakoetako 6 ohiko bideetan izan ziren, eta horietako bi (Burgos eta Leon) autobian.
Bestalde, Leon izan zen hildako motorzale gehien deitoratu zituen probintzia (bost), ondoren Avila (4), Burgos, Salamanca eta Valladolid (3), eta Soria eta Zamora (1).
SEGURTASUN-SISTEMAK
Bileran bereziki kezkagarritzat jo zuten ezbehar moraletan antzemandako segurtasun gailu ezberdinen erabilerarik eza, batez ere Haurren Erretentzio Sistemari dagokionez.
Hildako gidarien %9k ez zeramaten segurtasun-uhala jarrita, eta txaleko islatzailea erabiltzeko obligazioa zuten hildako sei oinezkoetatik bakarrak erabiltzen zuen uhala.
Bestalde, hildako motorzaleen, ziklomotoristen eta txirrindularien %100ek kasua jarrita zuten.
Abuztua, iraila eta urria izan ziren hildakoak eragin zituzten istripu gehien izan zituzten hilabeteak, hildakoen %40 inguru pilatu baitziren. Guztira, 266 egunetan ez zen ezbehar hilgarririk izan Euskal Autonomia Erkidegoan.
Nicanor Sen Trafikoko Batzorde Autonomikoaren buru izan da, Inmaculada Matias DGTko koordinatzaile autonomikoarekin eta Francisco Iturralde Gaztela eta Leongo Guardia Zibilaren Trafiko Taldeko (ATGC) sektoreko buruarekin batera.