2024an, 5.000 biztanletik beherako udalerriek 22.020 biztanle gehiago izan zituzten, Estatistikako Institutu Nazionalak (INE) gaur argitaratu duen Biztanleen Udal Erroldaren berrikuspenaren arabera, eta horrek esan nahi du landa eremuko biztanleria hazi egin dela zazpigarren urtez jarraian.
2018tik, udalerri txikietan 163.027 pertsona gehiago bizi dira. Igoera hori, batez ere, udalerri horietara egoiliar berriak iritsi direlako gertatu da.
2024an, landa-inguruneak 68.814 biztanle erakarri zituen, aurreko urtean baino 10.405 gehiago, jardunaldi honetan ere argitaratu diren Migrazioen eta Bizileku Aldaketen Estatistikaren emaitzek adierazten dutenez.
Azken zazpi urteetan biztanle gutxien dituzten udalerriek 447.667 biztanle erakarri dituzte, eta horietatik %40 inguru herrialdeko beste udalerri batzuetatik etorri dira. 2018a inflexio-puntua izan zen landa-eremuko udalerrietako biztanleriaren galeran eta emigrazioan. Urte horretan, Espainiako 6.832 udalerrik 5.000 biztanle baino gutxiago zituzten eta 5.700.024 pertsona biltzen zituzten. Gehienek saldo begetatibo negatiboa zuten, eta horri gehitu behar zitzaion biztanleriaren irteera, batez ere emakumeak eta gazteak.
2011 eta 2017 artean, autonomia-erkidego guztiek, Euskal Autonomia Erkidegoak eta Madrilek izan ezik, biztanleria galdu zuten udalerri txikietan, % 6,1eko murrizketarekin, 405.371 biztanle gutxiago 7 urtean.
Hala ere, egungo zifrek agerian uzten dute, 2018az geroztik, saldo begetatiboa negatiboa izan arren, herriek biztanleria nazionala eta atzerritarra erakarri dutela, pertsona okupatuen kopurua hazi dela, bereziki emakumeak, eta soilik Galiziak, Asturiasek, Extremadurak eta Gaztela eta Leonek jarraitzen dutela biztanleria galtzen udalerri txikien multzoan.
LANDA-INGURUNEKO BIZTANLERIAREN HAZKUNDEA
2018 eta 2024 arteko migrazio-saldo positiboa ez da udalerri gutxi batzuetan kontzentratzen, oro har erregistratzen da. 2018an 5.000 biztanle baino gutxiagoko 6.832 terminoetatik 5.398k (%79ak) migrazio-saldo positiboa dute gaur egun, baita udalerri txikienetan ere, 100 biztanle baino gutxiagokoetan, edo urrunagokoetan.
Biztanleria landa-ingurunera heltzea herrialdearen hazkunde demografikoari lotuta dago, eta migrazio-saldo positiboak, neurri handi batean, atzerritarren etorreraren ondorio dira. Hala ere, 5.000 biztanle baino gutxiagoko udalerrietako biztanlerian duen pisua txikia da: biztanleriaren % 10,2, Espainiako % 14,1en aurrean.
Udalerri txikien % 83k populazio atzerritarra du estatuko batez bestekoaren azpitik, eta % 43an biztanleriaren % 5 baino gutxiago da.
ERRONKA DEMOGRAFIKOARI AURRE EGITEKO POLITIKAK
Erronka Demografikorako Idazkaritza Nagusia sortu zenetik, 2020an, neurri ugari jarri dira martxan, gainerako ministerioekin eta administrazioko beste maila batzuekin koordinatuta, eta Erronka Demografikoari aurre egiteko 130 Neurriak Planean sartuta daude. Plan horrek 13.000 milioi euro baino gehiago mobilizatu ditu 2021etik 2024ra.
Ekimenen artean, despopulazio arazoak dituzten eremuen suspertze sozial eta ekonomikorako laguntza deialdiak inplementatu dira, eta 2022tik 700 proiektu baino gehiago finantzatzea ahalbidetu dute, 69,8 milioi euro guztira. Gaur egun, proiektu berritzaileak finantzatzeko eta despopulazioari aurre egiteko diru-laguntza deialdi berri bat zabalik du MITECOk.
Era berean, Lurralde Berrikuntzako Zentroen Sarea (RedCIT) sortu da. Sare hori, administrazioko hainbat mailarekin koordinatuta eta lankidetza publiko-pribatuan oinarrituta, landa-ekimen berritzaileak sustatzen ari dira une honetan Sarea osatzen duten 23 zentroetan.
Erronka demografikoko udalerrietan talentua erakartzea eta hari eustea da Landa Campusaren Programaren helburua. Programa horren lau edizioetan, 2.000 unibertsitariok baino gehiagok egin dituzte curriculum-praktikak 5.000 biztanletik beherako landa-inguruneko udalerrietan.
Horrez gain, MITECOk landa-inguruneari laguntzeko beste neurri batzuk jarri ditu martxan, hala nola DUS 5000 eta PREE 5000 programak, tokiko energia-komunitateei bultzada ematea, tokiko bioekonomia sustatzea, eta udalerri txikietako saneamendu-, arazketa- eta ur-hornikuntzako proiektuak, 1.200 milioi euro baino gehiagoko hornidura bateratuarekin.
