Espainiako Gobernuak LGTBI+ kolektiboari eskainitako gure herrialdeko lehen Memoria Demokratikoaren Leku izendatu du gaur Fuerteventurako Tefiako Nekazaritza Espetxe Kolonia ohia.
Gune hori, gaurtik hasita, Kanarietako lehen Memoria Lekua da, eta diktadura garaian (1954 eta 1966 artean) homosexualentzat eta transexualentzat lan behartuen eremu bat hartu zuen. Handik igaro ziren dozenaka preso, baldintza penagarrietan, gosez, jipoiz eta umilazioz bizirik iraun zutenak.
“Tefia erregimen faxista baten lotsaren sinboloa izan zen, supremazismo zuri heteropatriarkalaren ustela, askatasunak ernatu ezin zuen Espainia itogarri eta patxadatsu batean”, adierazi du Lurralde Politika eta Memoria Demokratikoko ministro Angel Victor Torresek, gaur Tefian egindako ekitaldian; bertan, Errekonozimendu eta Erreparazioko hamar adierazpen eman dizkie zentro horretatik igaro ziren biktimei, bai eta LGBI+ mugimenduaren esanahian dauden kolektiboei ere.
Besteak beste, Fernando Clavijo Kanarietako presidentea, Lola Garcia Fuerteventurako Kabildoko presidentea, Anselmo Pestana Gobernuak Kanarietan duen ordezkaria eta Fernando Martinez Memoria Demokratikorako Estatu idazkaria izan ditu lagun Torresek, eta adierazi du erregimen frankistak “ez zekiela zer egiten zuen Kanarietan aniztasunarekiko gorrotoaren hazia erein nahi zuenean”.
Ministroak gogorarazi du uharteetako LGTBI+ kolektiboa izan dela historikoki herrialdean errotuenetakoa. “Gure Trans Legea aho batez onartu zuten Legebiltzar autonomikoan ordezkatuta dauden indar politiko guztiek, guztiek”, adierazi nahi izan du Torresek, eta ohartarazi du une hartan oraindik ez zegoela ultraeskuinaren ordezkaririk Kanarietako Parlamentuan.
Hitzaldian, Angel Victor Torresek omenaldia jaso duten pertsonen konpromisoa goraipatu du. “Haien historiak, haien bizitzak, gure erregaia dira, eskubideak zabaltzera dedikatutako bizitzak, bizitza eredugarri eta errepikaezinak, eta horiek ere lagundu ziguten gauetik goizera, odolez eta suz, lapurtu ziguten demokrazia berreskuratzen”, adierazi du.
Horrez gain, “doilorkeriarako espazio” hori Memoria Leku izendatu arteko bidearen ibilbidea egin du. Ministroak azaldu duenez, “kargua hartu bezain laster”, argi izan zuen Kanariar Uharteek euren Memoria Lekuak izan behar zituztela eta euren biktimak aitortuak izan behar zirela, izan ere, “Uharteetan Gerra fronterik egon ez bazen ere, milaka pertsona atxilotu, desagertu edo hil zituzten”.
Tefiaren ondoren, Kanarietako hurrengo Memoria Lekua, espedientea jada abiarazita duena, Tenerifeko Tenplu Masonikoa izango da, Espainiako lurralde osoan jada deklaratuak edo abiaraziak izan diren 37ei gehituko zaiena.
Demokrazia ahuldu nahi dutenen alde egiteko deia egin du ministroak, batez ere, “jende gazteari gertatutakoa kontatzeko”. Torresek aitortu du “ebidentzia bat” dela “postulatu inboluzionistak isiltzen” ari direla eta sare sozialetan “bolboraren pare” egiten dutela korrika. “Ezin dugu berriro gertatzea onartu; libre jaiotzea ez da libre hiltzeko bermea”, esan du.
Lluis Guilera eta Fatima Hernandez kazetariek aurkeztu dute ekitaldia eta eztabaida mahaia izan da, Celeste Gonzalezek moderatua eta Victor Ramirez (LGTBI+ historialari eta aktibista), Gracia Trujillo (LGTBI+ aktibista eta Complutense Unibertsitateko irakaslea) eta Miguel A. Fernandez (Pedro Zerolo Fundazioko LGTBI+ aktibista). Hitzorduan, gainera, Julia Rodriguezek eta Pasio Vegak musika emanaldia eskaini dute.
