Memoria Historikoaren Legea (abenduaren 26ko 52/2007 Legea)
JOAN KARLOS I.a
ESPAINIAKO ERREGEA
Honako hau ikusten eta ulertzen duten guztiei.
Jakizue: Gorte Nagusiek honako lege hau onetsi dutela eta nik berretsi egiten dudala.
Zioen azalpena
Trantsizioa gidatu zuen adiskidetze- eta adiskidetasun-espirituak, eta pluralismoarekiko eta ideia guztien defentsa baketsuarekiko errespetuak, aukera eman zigun Konstituzio bat izateko, 1978koa, espainiarrak berriz elkartzeko borondate hori juridikoki islatu zuena, eta bokazio integratzaile argia zuen zuzenbide-estatu sozial eta demokratiko bat artikulatu zuena.
Trantsizioaren espirituak zentzua ematen dio inoiz izan dugun bizikidetza-eredu konstituzional emankorrenari, eta azaltzen du zer neurri eta eskubide onartu diren, aldi demokratiko osoaren jatorritik bertatik, Konstituzioaren aurreko hamarkadetan gerra zibilaren eta haren ondorengo diktadura-erregimenaren ondorioak pairatu zituzten pertsonen alde.
Legeak egiteko ahalegin hori egin arren, oraindik ekimen batzuk egin behar dira herritar horien eskariei erantzun egokia eta behin betikoa emateko, bai parlamentu-eremuan, bai herritarren elkarteek planteatuta. Eskaera horiek bidezkoak eta bidezkoak dira, eta gure demokraziak, berriro ere bere konkordiaren espiritu sortzailera joz, eta Konstituzioaren esparruan, ezin dio jaramonik egin gabe utzi.
Horregatik, lege honek aintzat hartzen du Diputatuen Kongresuko Batzorde Konstituzionalak esandakoa; izan ere, 2002ko azaroaren 20an, aho batez onartu zuen legez besteko proposamen bat. Bertan, herritarren ordezkaritza-organoak berretsi zuen «inor ezin da legitimatuta sentitu, iraganean bezala, indarkeria erabiltzeko, bere uste politikoak inposatzeko eta herritar guztien askatasunaren eta duintasunaren aurkako araubide totalitarioak ezartzeko, eta horrek gure gizarte demokratikoaren gaitzespena eta gaitzespena merezi du». Lege honek bere egiten du adierazpen hau, bai eta frankismoaren gaitzespena ere, Europako Kontseiluaren Parlamentu-biltzarrak Parisen 2006ko martxoaren 17an sinatutako txostenean jasotakoa; txosten horretan, Espainian 1939tik 1975era bitartean izandako giza eskubideen urraketa larriak salatu ziren.
Garaia da, beraz, Espainiako demokraziak eta gaur egun horretaz gozatzen duten belaunaldi biziek gure historiako garai mingarri haietan arrazoi politiko edo ideologikoek edo erlijio-sinesmenek eragindako bidegabekeriak eta irainak zuzenean jasan zituzten guztiak ohoratzeko eta betiko berreskuratzeko. Bizia galdu zutenei, noski. Haiekin batera, haien familiak. Baita espetxealdia, deportazioa, ondasunen konfiskazioa, bortxazko lanak edo gure mugen barruko zein kanpoko kontzentrazio-esparruetan barneratzeak pairatzean askatasuna galdu zutenei ere. Baita, azken batean, atzerriratze luze, lazgarri eta, hainbeste kasutan, atzeraezin batera bultzatuta aberria galdu zutenak ere. Eta, azkenik, hainbat unetan balio demokratikoen alde borrokatu zutenak, hala nola Karabineroen Kidegoko kideak, nazioarteko brigadistak, gerrillari borrokalariak –horien birgaitzea aho batez eskatu zuen 2001eko maiatzaren 16ko Diputatuen Kongresuaren Osoko Bilkurak–, edo Batasun Militar Demokratikoko kideak, zeinak bere burua desegin baitzuen lehenengo hauteskunde demokratikoak egitean.
Zentzu horretan, legeak oinarriak ezartzen ditu botere publikoek gure historiaren ezagutzara eta memoria demokratikoaren sustapenera bideratutako politika publikoak gauzatu ditzaten.
Lege honen abiapuntua da memoria pertsonalarekin eta familiarrarekin lotutako hainbat alderdi, bereziki gatazka publikoek ukitu dituztenean, herritartasun demokratikoaren estatutu juridikoaren parte direla, eta hala lantzen direla testuan. Ildo horretan, herritar bakoitzaren oroimen pertsonal eta familiarrerako eskubide indibidual bat aitortzen da, eta eskubide horren lehen adierazpena legean bertan, 2. artikuluan, aldarrikatzen den aitorpen orokorrean aurkitzen da.
Izan ere, arau horretan, Gerra Zibilean, arrazoi politiko edo ideologikoengatik, izandako kondena, zehapen eta indarkeria pertsonal guztien bidegabekeriaren aldarrikapen orokorra egiten da, baita, arrazoi berberengatik, ondorengo diktaduran gertatutakoen bidegabekeriaren aldarrikapena ere.
2. artikuluan jasotako adierazpen orokor hori osatzeko, berariazko prozedura bat aurreikusi da, eduki errehabilitatzaile eta konpontzailea duen adierazpen pertsonal bat lortzeko. Prozedura hori kaltedun guztientzako eskubide gisa irekiko da, eta eurek edo euren senideek erabili ahal izango dute.
Legearen 3. artikuluan epaitegien, epaimahaien edo edozein administrazio-organoren ez-legitimitatea deklaratzen da, bidezko prozesu baterako eskubidearen berme oinarrizkoenak urratuz sortutakoak, bai eta arrazoi politikoengatik, ideologikoengatik edo erlijio-sinesmenengatik ezarritako zehapen eta kondena pertsonalen ez-legitimitatea ere. Horrela, zalantzarik gabe azpimarratzen da giza eskubideen aurkako xedapen eta ebazpenek gaur egun ez dutela indar juridikorik, eta laguntzen da hain zehapen eta kondena bidegabeak jasan zituztenen birgaitze morala egiten.
Alde horretatik, Legeak xedapen indargabetzaile bat jasotzen du, espresuki indarra kentzen diena diktadurapean emandako arau nabarmen zapaltzaileei eta oinarrizko eskubideen aurkakoei, bi helbururekin: ordenamendu juridikotik formalki kanporatzea aldarrikatzea eta edozein agintari administratibo eta judizialek arau horiek alegatzea eragoztea.
5. artikulutik 9. artikulura, gure ordenamenduan jada jasota dauden eskubide ekonomikoen zenbait hobekuntza aitortzea ezartzen da. Norabide berean, gaur egun denok dugun demokraziaren defentsan bizia galdu zuten eta orain arte behar bezalako ordaina jaso ez zuten pertsona guztien aldeko kalte-ordaina jasotzeko eskubidea aurreikusten da (1. artikulua). Minutua).
Hainbat agindu jasotzen dira (art. 11 a 14) eremu horretan ere eskaera oso bidezkoa denez, herritar askok ez baitakite non dauden euren senideak –batzuk hobi komunetan daude oraindik–, neurriak eta tresnak aurreikusten dituzte herri-administrazioek, hala eskatzen duten interesdunei, desagertutakoak lokalizatzeko eta, hala badagokio, identifikatzeko lanak eman diezazkieten, haiekiko errespetuaren azken proba gisa.
Era berean, zenbait neurri ezartzen dira (art. 15 eta 16) Gerra Zibilaren edo Diktaduraren oroitzapenezko sinbolo eta monumentuei dagokienez, altxamendu militarraren, Gerra Zibilaren eta Diktaduraren errepresioaren gorespen oro saihesteko printzipioan oinarritzen direnak, herritarrek hala izateko eskubidea dutela sinetsita, ikur publikoak elkartzeko aukera izan daitezen, eta ez liskar, irain edo laidorako aukera.
Legegileak bidezkotzat jotzen du errekonozimendu bikoitz berezitua egitea. Lehenik eta behin, Nazioarteko Brigadetako boluntarioak, espainiar nazionalitatea eskuratu ahal izango dutenak, orain arte izan dutenari uko egin beharrik gabe (Espainiako nazionalitatea Espainiako nazionalitatea Espainiako nazionalitatea Espainiako nazionalitatea Espainiako nazionalitatea izatea). 18); eta, halaber, lege honek aipatzen duen indarkeria politikoaren biktimen duintasunaren defentsan nabarmendu diren herritarren elkarteak (18. art.). (19. min).
Gerra Zibilari buruzko informazio historikoa biltzea eta informazio hori eskuratzeko eskubidea errazteko, legeak indartu egiten du Salamancan egoitza duen Espainiako Gerra Zibilaren Artxibo Nagusiaren egitekoa, Salamancan ere egoitza duen Memoria Historikoaren Dokumentu Zentroan integratuz, eta Estatuko beste zentro batzuetan dagoen dokumentazio guztia helarazteko agintzen du (art. 20 a 22).
Lege honek nazionalitate espainiarra eskuratzeko aukera zabaltzen die jatorriz espainiarrak zirenen ondorengoei, lehen mailaraino. Horrela, espainiar emigrazioaren bidezko asmo bat asetzen da, Gerra Zibilaren edo diktaduraren ondorioz erbesteratzeagatik espainiar nazionalitatea galdu zutenen ondorengoak barne hartzen dituena bereziki.
Azken batean, lege honek lagundu nahi du espainiarrengan oraindik zabalik dauden zauriak ixten eta Gerra Zibilaren tragediaren edo diktaduraren errepresioaren ondorioak zuzenean edo senideen pertsonarengan pairatu zituzten herritarrak asetzen. Horretan lagundu nahi du, ziur baitago ezen, berrelkartzearen eta trantsizioaren adostasunaren espirituan sakonduz, herritar horiek ez ezik, Espainiako demokrazia osoa ere aintzat hartzen eta ohoratzen dela. Ez da legegilearen zeregina memoria kolektibo jakin bat ezartzea. Baina legegilearen betebeharra da, eta legearen egitekoa, biktimak erreparatzea, oroimen pertsonal eta familiarrerako eskubidea –ahalik eta indar arauemaile handienarekin– kontsakratzea eta babestea erabateko herritartasun demokratikoaren adierazpen gisa, balio konstituzionalak sustatzea eta gure iraganari buruzko ezagutza eta hausnarketa sustatzea, garai hartan bizi izandako intolerantzia-egoerak eta giza eskubideen urraketak berriro gerta ez daitezen.
Konpromiso horri erantzuten diote lege-testuak eta haren ondorio juridikoek.
1. artikulua. Legearen xedea.
- Lege honen xedea da Gerra Zibilean eta diktaduran jazarpena edo indarkeria jasan zutenen aldeko eskubideak aitortzea eta zabaltzea, arrazoi politikoengatik, ideologikoengatik edo erlijio-sinesmenagatik, haien ordain morala sustatzea eta haien memoria pertsonala eta familiarra berreskuratzea, eta herritarren arteko banaketa-elementuak ezabatzeko neurri osagarriak hartzea, Espainiako belaunaldien artean kohesioa eta elkartasuna sustatzeko, printzipio, balio eta askatasun konstituzionalen inguruan.
- Lege honen bidez, politika publiko gisa, balio eta printzipio demokratikoak sustatu nahi dira, Gerra Zibilean eta diktaduran izandako gertaerak eta inguruabarrak ezagutzen lagunduz, eta aldi historiko horrekin zerikusia duten eta artxibo publikoetan gordailututa dauden dokumentuak babesten direla bermatuz.
2. artikulua. Aintzatespen orokorra.
- Herritar guztiek ordain morala jasotzeko eta oroimen pertsonala eta familiarra berreskuratzeko duten eskubidearen adierazpen gisa, Gerra Zibilean eta diktaduran arrazoi politikoek, ideologikoek edo erlijio-sinesmenek eragindako kondena, zigor eta indarkeria pertsonal guztiak erabat bidegabeak direla aitortzen eta adierazten da.
- Aurreko zenbakian aipatzen diren arrazoien artean honako hauek daude: alderdi politikoetako, sindikatuetako, erakunde erlijioso edo militarretako, gutxiengo etnikoetako, elkarte sekretuetako, logia masonikoetako eta erresistentzia-taldeetako kide izatea, haiekin elkarlanean aritzea edo haiekin harremanak izatea, bai eta kultura-aukerekin, hizkuntza-aukerekin edo joera sexualeko aukerekin lotutako jokabideak izatea ere.
- Era berean, Gerra Zibilean eta Diktaduran espainiar asko erbesteratu izanak ekarri zuen bidegabekeria aitortu eta aitortzen da.
3. artikulua. Ez-legitimitatea deklaratzea.
- Gerra Zibilean, arrazoi politiko, ideologiko edo erlijio-sinesmenagatik, izaera pertsonaleko kondenak edo zehapenak ezartzeko eratutako auzitegi, zinpekoen eta beste edozein zigor- edo administrazio-organoren ez-legitimitatea deklaratzen da, bai eta haien ebazpenena ere.
- Zuzenbidearen aurkakoak izateagatik eta bidezko epaiketa izateko eskubidearen eskakizun oinarrizkoenak urratzeagatik, Masoneria eta Komunismoaren Errepresiorako Auzitegiaren, Ordena Publikoaren Auzitegiaren eta arrazoi politiko, ideologiko edo erlijio-sinesmenagatik eratutako Erantzukizun Politikoetarako Auzitegien eta Gerra Kontseiluen ilegitimotasuna deklaratzen da, lege honen 2. artikuluan xedatutakoaren arabera.
- Era berean, legez kontrakotzat jotzen dira, forma- eta eduki-akatsak direla-eta, diktaduran, edozein auzitegik edo zigor- edo administrazio-organok arrazoi politiko, ideologiko edo sinesgarriengatik ezarritako kondenak eta zehapenak, baldin eta aurreko legalitate instituzionala defendatu bazuten, Espainian erregimen demokratiko bat berrezarri nahi izan bazuten edo gaur egun Konstituzioak aitortzen dituen eskubide eta askatasunek babestutako aukeren arabera bizi nahi izan bazuten.
4. artikulua. Kalte-ordainen aitorpena eta aitorpen pertsonala.
- Gerra Zibilean eta diktaduran, artikuluetan aipatzen diren ebazpenen ondorioak anteriores.Este jasan zituztenei aitortzen zaie Erreparazio eta Aitorpen pertsonala lortzeko eskubidea. Eskubide hori erabat bateragarria da aurreko arauetan aitortutako gainerako eskubide eta neurri zuzentzaileekin, bai eta justizia-auzitegietan egin beharreko ekintzekin ere.
- Deklarazioa eskatzeko eskubidea izango dute eragindako pertsonek eta, horiek hilez gero, ezkontideak edo antzeko afektibitate-harremanaren bidez lotutako pertsonak, horien aurrekoek, ondorengoek eta bigarren mailara arteko albokoek.
- Halaber, herri-erakundeek ere eska dezakete aitorpena, baldin eta, aurretiaz, kide anitzeko gobernu-organoaren erabakia badute, eta ezkontiderik edo aurreko paragrafoan aipatutako ahaiderik ez izan arren, erakunde horietan kargu edo jarduera garrantzitsuren bat bete badute.
- Aurreko zenbakietan aurreikusitako pertsonek edo erakundeek Justizia Ministerioari eskatu ahalko diote Adierazpena emateko. Horretarako, eskura duten egitateei edo prozedurari buruzko dokumentazio guztia aurkeztu ahal izango dute, baita egokitzat jotzen dituzten aurrekari guztiak ere.
- Lege honetan aipatutako Adierazpena bateragarria izango da ordenamendu juridikoan aurreikusitako beste edozein konponketa-formularekin, eta ez da Estatuaren edo edozein Administrazio Publikoren ondare-erantzukizuna aitortzeko titulu izango, eta ez du ondorio, konponketa edo kalte-ordain ekonomiko edo profesionalik eragingo. Justizia Ministerioak aitorpena emateari uko egingo dio Lege honetan xedatutakoarekin bat ez datorrenean.
5. artikulua. Gerra Zibilean edo gerra zibilaren ondorioz hildako espainiarren alargunen, seme-alaben eta gainerako senideen alde pentsioak, laguntza mediko-farmazeutikoa eta gizarte-laguntza aitortzeari buruzko irailaren 18ko 5/1979 Legeak aitortutako prestazioak hobetzea.
- Gerra Zibilean edo gerra zibilaren ondorioz hildako espainiarren alargunen, seme-alaben eta gainerako senideen alde pentsioak, laguntza mediko-farmazeutikoa eta gizarte-laguntza aitortzeari buruzko irailaren 18ko 5/1979 Legeak ezarritako babes-ekintza osatze aldera, lehen artikuluko 2. zenbakiko a) eta c) letrak aldatzen dira, eta honela geratzen dira idatzita:
- Aurreko zenbakian xedatutakoaren babesean aitortutako pentsioek lege hau indarrean jarri eta hurrengo hilaren lehen egunetik aurrera izango dituzte ondorio ekonomikoak, eta, hala badagokio, Estatuko Klase Pasiboen Araubidean ondorioak iraungitzea erregulatzen duten arauak aplikatuko dira.
a) Por heridas, enfermedad o lesión accidental originadas como consecuencia de la guerra.
c) Jardun edo iritzi politiko eta sindikalen ondorioz, Gerra Zibilaren eta heriotzaren artean kausalitate-harreman pertsonal eta zuzena ezarri ahal denean.»
6. artikulua. Zurztasun-pentsio jakin batzuen zenbatekoa.
- Irailaren 18ko 5/1979 Legearen eta ekainaren 26ko 35/1980 Legearen babesean langile ez-funtzionarioek eragindako hogeita bat urtetik gorako ezgaitu gabeko umezurtzen aldeko zurztasun-pentsioen zenbatekoa hilean 132,86 eurokoa izango da.
- Artikulu honetan aipatzen diren zurztasun-pentsioei indarreko osagarri ekonomikoen sistema aplikatuko zaie, eta Estatuko Aurrekontu Orokorren Legeek urte bakoitzerako ezartzen dituzten errebalorizazioak aplikatuko zaizkie.
- Aurreko bi zenbakietan xedatutakoak lege hau indarrean jarri eta hurrengo hilaren lehenengo egunetik aurrera izango du eraginkortasun ekonomikoa, Estatuko Klase Pasiboen Erregimenean efektuen iraungipenari buruz indarrean dauden arauei kalterik egin gabe.
7. artikulua. Amnistiari buruzko urriaren 15eko 46/1977 Legean jasotako kasuen ondorioz espetxealdia jasan zutenen aldeko kalte-ordainen aplikazio-eremua aldatzea.
- Bere garaian, diktaduran espetxean emandako denboragatiko kalte-ordainak ematetik kanpo geratu ziren kasuak gaineratzeko, 1990erako Estatuko Aurrekontu Orokorrei buruzko ekainaren 29ko 4/1990 Legearen hemezortzigarren xedapen gehigarriaren lehenengo eta bigarren paragrafoak aldatu dira, eta honela geratu dira idatzita: "Bat. Espetxeetan edo diziplina-batailoietan, edozein modalitatetan, urriaren 15eko 46/1977 Legean jasotako kasuen ondorioz hiru urte edo gehiagoz askatasunaz gabetuta egon direla egiaztatzen dutenek, baldin eta 1990eko abenduaren 31n hirurogei urte beteta badituzte, kalte-ordain bat jasotzeko eskubidea izango dute, behin bakarrik, honako eskala honen arabera:Hiru urte edo gehiagoko espetxealdia: 6.010,12 ".Gainerako hiru urte oso bakoitzeko: 1.202,02 ".Bi. Kalte-ordain hori jasotzeko eskubidea sortu duen ezkontidea hil bada, eta 1990eko abenduaren 31n hirurogei urte beteta izan baditzake, alargun geratu den ezkontideak izango du kalte-ordain hori jasotzeko eskubidea, baldin eta alargun-pentsioa jasotzen badu kausa horrengatik, edo ezkontide alarguna dela egiaztatzen badu, baldintza hori bete ez arren."
- Bi bis eta zazpi zenbakiak eransten zaizkio Estatuko Aurrekontuei buruzko ekainaren 29ko 4/1990 Legearen hemezortzigarren xedapen gehigarriari, honela idatzita: "Bi bis. 9.616,18 "kalte-ordaina aitortuko zaio ezkontide alargunari, baldin eta, urriaren 15eko 46/1977 Legean jasotako kasuen ondorioz, hiru urte baino denbora laburragorako askatasunaz gabetuta egon ondoren, haiengatik benetan betetako heriotza-zigorra jaso badu eta inguruabar horrengatik babes sozialeko sistema publikoetako baten konturako pentsio edo kalte-ordainik jaso ez badu. "Zazpi. Aurreko bat eta bi apartatuetan ezarritako onuretarako eskubidea dutela uste dutenek, bai kausatzaileek berek, bai haien ezkontide superstiteek edo arrazoi horrengatik alarguntza-pentsiodunek, espresuki eskatu beharko dizkiote onura horiek Langileen Kostuen eta Pentsio Publikoen Zuzendaritza Nagusiari".
8. artikulua. Amnistiari buruzko urriaren 15eko 46/1977 Legean jasotako kasuen ondorioz askatasun-gabetzea jasan zutenen aldeko kalte-ordainak Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergan tributatzea.
2005eko urtarrilaren 1etik aurrerako ondorioekin, u) idatz-zati berria gehitu zaio martxoaren 5eko 3/2004 Legegintzako Errege Dekretuak onartutako Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergaren Legearen testu bateginaren 7. artikuluari, eta honela geratu da idatzita:
"u) Amnistiari buruzko urriaren 15eko 46/1977 Legean jasotako kasuen ondorioz, espetxeetan askatasunaz gabetzea konpentsatzeko Estatuaren eta Autonomia Erkidegoen legerian aurreikusitako kalte-ordainak."
9. artikulua. Amnistiari buruzko urriaren 15eko 46/1977 Legean jasotako kasuen ondorioz askatasunaz gabetzeagatik 1999ko urtarrilaren 1etik jasotako kalte-ordainen zerga karga konpentsatzeko laguntzak.
- 1999ko urtarrilaren 1etik lege hau indarrean jartzen den egunera arte Estatuko eta autonomia-erkidegoetako legerian aurreikusitako kalte-ordainak jaso dituzten pertsonek, Amnistiari buruzko urriaren 15eko 46/1977 Legean jasotako kasuen ondorioz espetxeetan askatasunaz gabetzea konpentsatzeko, zergaldi horietako bakoitzean pertsona fisikoen errentaren gaineko zergaren aitorpenean kontzeptu horrengatik kontsignatutako zenbatekoen ehuneko 15eko laguntza eskatu ahal izango dute, zehaztutako moduan eta epeetan.
- Aurreko 1. apartatuan aipatzen diren pertsonak hil badira, haien jaraunsleek izango dute laguntza jasotzeko eskubidea, eta haiek eskatu ahal izango dute.
- Artikulu honetan xedatutakoaren indarrez jasotako laguntzak Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergatik salbuetsita egongo dira.
- Ekonomia eta Ogasuneko ministroaren agindu baten bidez zehaztuko dira prozedura, hura lortzeko baldintzak eta laguntza hori aitortzeko eta ordaintzeko organo eskuduna.
10. artikulua. 1968ko urtarrilaren 1etik 1977ko urriaren 6ra bitartean demokraziaren defentsan hildako pertsonen aldeko aitorpena.
- Heriotza eragin zuten salbuespenezko inguruabarrak kontuan hartuta, 1968ko urtarrilaren 1etik 1977ko urriaren 6ra bitartean hil zirenen onuradunei 135.000 euroko kalte-ordaina jasotzeko eskubidea aitortzen zaie, askatasun eta eskubide demokratikoen defentsan eta aldarrikapenean.
- Artikulu honen lehen apartatuan aipatzen den kalte-ordainaren onuradun izango dira hildakoaren seme-alabak eta ezkontidea, baldin eta legez bananduta edo ezkontza-deuseztasuneko prozesuan egon ez bada, edo hildakoaren aurreko bi urteetan, gutxienez, harekin ezkontzakoaren antzeko afektibitate-harreman batean bizi izan den pertsona, salbu eta elkarrekin seme-alabarik izan badute; kasu horretan, nahikoa izango da bizikidetza soila.
- Aurrekorik ez badago, ordezko gisa onuradun izango dira, hurrenez hurreneko ordena baztertzailean, hildakoaren gurasoak, bilobak, anai-arrebak eta bizikidearen seme-alabak, ekonomikoki hildakoaren mendean daudenean.
- Kalte-ordaina jasotzeko eskubidea dutenen talde bateko kide bat baino gehiago badago aldi berean, gehienezko zenbateko osoa zati berdinetan banatuko da egoera beragatik eskubidea duten guztien artean, salbu eta ezkontidea edo antzeko harreman afektiboa duen pertsona eta hildakoaren seme-alabak aldi berean badaude. Kasu horretan, laguntza ehuneko 50ean banatuko da ezkontidearen edo antzeko harreman afektiboa duen pertsonaren eta seme-alaba guztien artean.
- Kalte-ordaina ordainduko da, baldin eta egitate berberengatik kalte-ordainik edo konpentsazio ekonomikorik jaso ez bada, edo, jaso bada, kalte-ordainaren zenbatekoa artikulu honetan ezarritakoa baino txikiagoa bada.
- Gobernuak, errege-dekretu bidez, artikulu honetan aurreikusitako kalte-ordaina emateko baldintzak eta prozedura zehaztuko ditu.
- Artikulu honetan ezarritako kalte-ordainaren onuradunek urtebeteko epea izango dute, aurreko zenbakian aipatzen den errege-dekretua indarrean jartzen denetik kontatzen hasita, artikulu horretan aipatzen den Batzordeari eskaera aurkezteko.
11. artikulua. Administrazio publikoen eta partikularren arteko lankidetza biktimak aurkitu eta identifikatzeko.
- Herri-administrazioek, beren eskumenen esparruan, Gerra Zibilean edo ondorengo errepresio politikoan bortizki desagertutako pertsonak ikertzeko, aurkitzeko eta identifikatzeko jarduerak erraztuko dizkiete hala eskatzen duten biktimen zuzeneko ondorengoei, non dauden jakiterik ez badago. Aurreko paragrafoan aurreikusitakoa aplikatu ahal izango zaie 2004ko ekainaren 1a baino lehen eratu diren eta beren helburuen artean jarduera horien garapena duten erakundeei.
- Estatuko Administrazio Orokorrak lan-planak egingo ditu eta artikulu honetan jasotako jardueren ondoriozko gastuak ordaintzeko dirulaguntzak ezarriko ditu.
12. artikulua. Biktimak identifikatu eta lokalizatzeko neurriak.
- Gobernuak, administrazio publiko guztiekin lankidetzan, jarduera zientifikorako eta diziplina askotarako protokolo bat prestatuko du, instituzioen arteko lankidetza eta hobitik ateratzean esku-hartze egokia ziurtatuko dituena. Era berean, lankidetza-hitzarmenak egingo ditu, lanetan parte hartzen duten gizarte-erakundeak diruz laguntzeko.
- Administrazio publikoek, nork bere lurralde-eremuan, aurreko artikuluan aipatzen diren pertsonen gorpuzkiak dauden lursailak jasoko dituzten mapak egin eta interesdunen esku jarriko dituzte, baita lur horiei buruz eskuragarri dagoen informazio osagarri guztia ere.
Gobernuak prozedura zehaztuko du eta Espainiako lurralde osoa hartzen duen mapa integratu bat egingo du; mapa hori interesdun guztiek eskuratu ahal izango dute, eta administrazio publiko eskudunek igorri beharreko datuak gehituko zaizkio.
Mapetan sartutako eremuak beren titularrek bereziki zaindu beharko dituzte, erregelamendu bidez ezartzen diren baldintzetan. Era berean, botere publiko eskudunek hura behar bezala zaintzeko neurriak hartuko dituzte.
13. artikulua. Lokalizazio- eta identifikazio-jardueretarako administrazio-baimenak.
- Herri-administrazio eskudunek 11. artikuluko 1. paragrafoan aipatutako biktimen gorpuzkiak aurkitzeko prospekzio-lanak baimenduko dituzte, ondare historikoari buruzko araudiaren eta Gobernuak onartutako jardun-protokoloaren arabera. Aurkikuntzen berri berehala emango zaie agintari administratibo eta judizial eskudunei.
- Herri-administrazioek, beren eskumenak baliatuta, 11. artikuluaren 1. paragrafoan aipatutako biktimen zuzeneko ondorengoek edo haien izenean jarduten duten erakundeek dagozkien hobietan lurperatutako gorpuzkiak berreskuratzeko prozedura eta baldintzak ezarriko dituzte, identifikatu eta, hala badagokio, beste leku batera eraman ditzaten.
- Nolanahi ere, agintaritza eskudunak emandako administrazio-baimena beharko da gorpuzkiak hobitik ateratzeko. Baimen horretan, hobitik atera behar diren pertsonen zuzeneko edozein ondorengoren aurka dagoen aztertu beharko da. Ondorio horietarako, dagokion ebazpena eman aurretik, administrazio eskudunak behar bezala argitaratu beharko ditu aurkeztutako eskaerak, eta horien berri emango dio betiere Estatuko Administrazio Orokorrari, aurreko artikuluaren lehen apartatuan aipatutako mapan sar ditzan.
- Lekuz aldatu eta inork eskatzen ez dituen gorpuzkiak aurkitu diren udalerriko hilerrian ehortziko dira.
14. artikulua. Lokalizazio- eta identifikazio-lanek eragindako lurretarako sarbidea.
- 13. artikuluko 1. paragrafoan aipatutako pertsonen gorpuzkiak aurkitzeko, identifikatzeko edo lekualdatzeko jarduerak onura publikoko eta gizarte-intereseko jarduera gisa hartuko dira, hala badagokio eta Nahitaezko Desjabetzeari buruzko Legearen 108. artikulutik 119.era artekoekin bat etorriz, jarduera horiek egin behar diren lursailak aldi baterako okupatu ahal izateko.
- Aurreko zenbakian zehaztutako jardueretarako, agintari eskudunek titulartasun publikoko lursailak aldi baterako okupatzeko baimena emango dute, interes publikoko arrazoi justifikaturik ezean.
- Titulartasun pribatuko lurren kasuan, ondorengoek, edo aurreko zenbakiaren arabera legitimatutako erakundeek, eragindako eskubideen titularren adostasuna eskatu beharko dute hondakinak dauden lurren gainean. Adostasun hori lortzen ez bada, administrazio publikoek aldi baterako okupazioa baimendu ahalko dute, betiere ukitutako eskubideen titularrei entzun ondoren, haien alegazioak kontuan hartuta, eta okupatzaileek ordaindu beharreko kalte-ordaina ezarriz.
15. artikulua. Ikur eta monumentu publikoak.
- Herri-administrazioek, beren eskumenak baliatuta, neurri egokiak hartuko dituzte armarriak, intsigniak, plakak eta beste objektu edo aipamen batzuk kentzeko, hain zuzen ere, altxamendu militarraren, Gerra Zibilaren eta diktaduraren errepresioaren gorespen pertsonala edo kolektiboa dakartenak. Neurri horien artean, diru-laguntza edo laguntza publikoak kentzea egon daiteke.
- Aurreko zenbakian aurreikusitakoa ez da aplikatuko aipamenak oroimen pribatu hutsekoak direnean, aurrez aurre daudenak goraipatu gabe, edo legeak babestutako arrazoi artistiko, arkitektoniko edo artistiko-erlijiosoak daudenean.
- Gobernua autonomia-erkidegoekin eta toki-erakundeekin lankidetzan arituko da Gerra Zibilari eta diktadurari buruzko aztarnen katalogo bat egiteko, aurreko zenbakian aurreikusitako ondorioetarako.
- Administrazio publikoek dirulaguntzak edo laguntzak kendu ahal izango dizkiete artikulu honetako 1. paragrafoan aurreikusitako moduan jarduten ez duten jabe pribatuei.
16. artikulua. Erorien Harana.
- Erorien Harana zorrotz arautuko da gurtzarako tokiei eta hilerri publikoei oro har aplikatu beharreko arauen arabera.
- Gerra Zibila, haren protagonistak edo frankismoa goratzeko ekitaldi politikorik edo ekitaldi politikorik ezin izango da egin esparru horretan.
17. artikulua. Nahitaezko lanen bidez egindako eraikuntzak eta obrak.
Gobernuak, gainerako herri-administrazioekin lankidetzan, Soldadu Langileen Diziplina Batailoietako kideek, kontzentrazio-esparruetako presoek, Langileen Batailoietako kideek eta Militarizatutako Espetxe Kolonietako presoek egindako eraikuntzen eta obren errolda egingo du.
18. artikulua. Nazioarteko Brigadetako boluntarioei Espainiako nazionalitatea ematea.
- Urtarrilaren 19ko 39/1996 Errege Dekretuak 1936tik 1939ra Gerra Zibilean parte hartu zuten Nazioarteko Brigadetako boluntarioei aitortu zien eskubidea gauzatzeko, ez zaie aplikatuko aurreko nazionalitateari uko egiteko eskakizuna, Kode Zibilaren 23. artikuluko b) letran eskatutakoa, Espainiako nazionalitatea herritar-gutunaren bidez eskuratzeari dagokionez.
- Ministroen Kontseiluak onartutako errege-dekretu bidez, aurreko paragrafoan aipatutako pertsonek Espainiako nazionalitatea eskuratzeko bete beharreko baldintzak eta jarraitu beharreko prozedura zehaztuko dira.
19. artikulua. Biktimen elkarteei aitortza.
Lege honek aipatzen duen indarkeria politikoaren biktima guztien duintasunaren defentsan nabarmendu diren elkarte, fundazio eta erakundeen lana aitortzen da. Gobernuak, errege-dekretu bidez, egokitzat jotzen dituen sariak eman ahal izango dizkie erakunde horiei.
20. artikulua. Memoria Historikoaren Dokumentu Zentroa eta Gerra Zibilaren Artxibo Orokorra sortzea.
- Azaroaren 17ko 21/2005 Legean aurreikusitakoaren arabera, Memoria Historikoaren Dokumentazio Zentroa sortu da, egoitza Salamancan duena.
- Memoria Historikoaren Dokumentazio Zentroaren funtzioak dira:
- Memoria Historikoaren Dokumentu Zentroaren egitura eta funtzionamendua Ministro Kontseiluan adostutako Errege Dekretu bidez ezarriko da.
a) Espainiako Gerra Zibilaren Artxibo Orokorra, martxoaren 12ko 426/1999 Errege Dekretuaren bidez sortutakoa, mantentzea eta garatzea. Horretarako, eta erregelamendu bidez ezarritako prozeduraren bitartez, Artxibo honetan sartuko dira 1936-1939ko Gerra Zibilari eta horren ondoriozko errepresio politikoari buruzko dokumentu original guztiak edo horien kopia fidagarriak, Estatuaren titulartasuneko museo, liburutegi edo artxiboetakoak; horietan, aipatutako dokumentuen kopia digitalizatua gordeko da. Era berean, Estatuko Administrazio Orokorrak aipatutako aldi historikoari lotutako ahozko testigantza garrantzitsuak bilduko ditu, horiek Artxibo Orokorrera bidali eta bertan integratzeko.
b) Gerra Zibila, diktadura frankista, haren aurkako erresistentzia gerrillaria, erbestea, espainiarrak kontzentrazio-esparruetan barneratzea Bigarren Mundu Gerran eta trantsizioan aztertzeko interesgarriak izan daitezkeen dokumentu-funtsak eta bigarren mailako iturriak berreskuratzea, biltzea, antolatzea eta interesdunen eskura jartzea.
c) Gerra Zibilari, frankismoari, erbestealdiari eta trantsizioari buruzko ikerketa historikoa sustatzea, eta horien emaitzak zabaltzen laguntzea.
d) Zentroko funtsen hedapena sustatzea, eta erabiltzaileen eta horiek ordezkatzen dituzten erakundeen parte-hartze aktiboa bultzatzea.
e) Ikertzaileei laguntzak ematea, sarien eta beken bidez, Gerra Zibilari eta diktadurari buruzko ikerketa- eta ikasketa-lanak egiten jarrai dezaten.
f) Beste herrialde batzuetan izandako antzeko prozesuei buruzko informazioa eta dokumentazioa biltzea eta interesdunen eskura jartzea.
21. artikulua. Gerra Zibilari eta diktadurari buruzko dokumentuak eskuratzea eta babestea.
- Estatuaren Administrazio Orokorrak, urtero, eta Estatuaren Aurrekontu Orokorretan kasu bakoitzean ezartzen den zuzkidurarekin, hitzarmen-programa bat onartuko du Gerra Zibilari edo horren ondoriozko errepresio politikoari buruzko dokumentuak eskuratzeko, horiek estatuko edo atzerriko artxibo publiko edo pribatuetan badaude, jatorrizko bertsioan edo hitzak, datuak edo zifrak jatorrizkoari fideltasunez artxibatzea, ezagutzea edo erreproduzitzea ahalbidetzen duen edozein tresnaren bidez. Aipatutako dokumentu-funtsak Espainiako Gerra Zibilaren Artxibo Orokorrean sartuko dira.
- Espainiako Ondare Historikoari buruzko ekainaren 25eko 16/1985 Legean xedatutakoari jarraituz, Gerra Zibilari eta diktadurari buruz artxibo pribatu eta publikoetan dauden dokumentuak Dokumentu eta Bibliografia Ondarea osatzen dutela deklaratzen da, 22. artikuluan xedatutakoa alde batera utzi gabe.
22. artikulua. Artxibo publiko eta pribatuetako funtsetara jotzeko eskubidea.
- Lege honetan aurreikusitakoaren ondorioetarako, artxibo publikoetan gordailututako dokumentu-funtsetara jotzeko eskubidea eta eskatutako kopiak eskuratzekoa bermatzen dira.
- Aurreko zenbakian aurreikusitakoa osorik edo partzialki funts publikoekin finantzatutako artxibo pribatuei aplikatuko zaie, baldintza beretan.
- Herri-aginteek beharrezko neurriak hartuko dituzte agiri horiek babestu, osatu eta katalogatzeko, bereziki narriadura edo degradazio-arrisku handieneko kasuetan
Lehenengo xedapen gehigarria. Espainiako Gerra Zibilaren Artxibo Orokorra egokitzea.
Gobernuari baimena ematen zaio Espainiako Gerra Zibilaren Artxibo Orokorra antolatzeko eta berregituratzeko beharrezkoak diren ekintzak egin ditzan.
Bigarren xedapen gehigarria.
Lege honetan jasotako aurreikuspenak bateragarriak dira akzioak egitearekin eta legeetan edo Espainiak sinatutako nazioarteko tratatu eta hitzarmenetan ezarritako prozedura judizial arruntetara eta ezohikoetara sartzearekin.
Hirugarren xedapen gehigarria. Erakunde-esparrua.
Lege hau indarrean sartu eta urtebeteko epean, Gobernuak esparru instituzionala ezarriko du memoria demokratikoa kontserbatu eta sustatzeko politika publikoak bultzatzeko.
Laugarren xedapen gehigarria. Gobernua gaitzea, aparteko kalte-ordainak aitor ditzan.
- Baimena ematen zaio Gobernuari 6 hilabeteko epean, Errege Dekretu bidez, lege honen 10. artikuluaren Bat paragrafoan aipatutako gertaerak direla eta ezgaitzen duten lesioak jasan dituztenen aldeko ezohiko kalte-ordainak emateko irismena, baldintzak eta prozedura zehaztu ditzan.
- Xedapen honetan aurreikusitako kalte-ordainak onartu egingo dira, baldin eta egitate horiengatik kalte-ordainik edo konpentsazio ekonomikorik jaso ez bada gizarte-babeseko sistema publikoren baten kargura.
- Xedapen honetan ezarritako kalte-ordainak zuzenean ordainduko zaizkie ezgaituei, eta besterenezinak izango dira.
Bosgarren xedapen gehigarria.
Urriaren 22ko 37/1984 Legea aplikatzearen ondorioetarako, 1936ko uztailaren 18tik aurrera Armada Errepublikanoan sartu ziren merkataritza-ontzidiko langileak itsas erreserban sartzea ezartzen zuen 1937ko martxoaren 13ko Dekretuan sartutzat joko dira 1937ko ekainaren 12ko Dekretua, aurrekoa aplikatzen zuena, erreserba horretan sartzea eta mailakatzea finkatzen zituena, eta 1937ko urriaren 10eko Agindu zirkularra, aurreko etapak garatzeko erregelamendua onartzen duena. Dagokion pentsioa ordainduko da, baldin eta, kasu berarengatik, inolako konpentsazio ekonomikorik jaso ez bada, edo, jaso arren, aipatu xedapenetan ezarritakoa baino zenbateko txikiagokoa bada.
Seigarren xedapen gehigarria.
Erorien Harana kudeatzen duen fundazioak bere helburuen artean izango du 1936-1939ko Gerra Zibilaren eta haren ondorengo errepresio politikoaren ondorioz hildako pertsona guztien memoria ohoratzea eta birgaitzea, aldi historiko hori eta balio konstituzionalak sakonago ezagutzeko. Era berean, gure gizartean dauden adiskidetze eta bizikidetza nahiak sustatuko ditu. Hori guztia 16. artikuluan xedatutakoari bete-betean lotuta.
Zazpigarren xedapen gehigarria. Espainiako nazionalitatea eskuratzea.
- Aita edo ama jatorriz espainiarra dutenek jatorriko nazionalitate espainiarra lortu ahal izango dute, baldin eta deklarazioa xedapen gehigarri hau indarrean jarri eta bi urteko epean formalizatzen badute. Epe hori urtebetez luza daiteke, gehienez ere, Ministroen Kontseiluak hala erabakiz gero.
- Erbestearen ondorioz Espainiako nazionalitatea galdu edo uko egin behar izan ziotenen bilobei ere aitortuko zaie eskubide hori.
Zortzigarren xedapen gehigarria. Erregistro Zibiletako heriotza-akten liburuak kontsultatzeko sarbidea.
Gobernuak, Justizia Ministerioaren bitartez, lege honen aurreikuspenak betetzeko beharrezkoa den guztian, behar diren xedapenak emango ditu Erregistroen eta Notariotzaren Zuzendaritza Nagusiaren mendeko erregistro zibilen heriotza-akten liburuak kontsultatu ahal izateko.
Xedapen indargabetzailea.
Konstituzioaren Xedapen Indargabetzailearen 3. puntuan ezarritakoarekin bat etorriz, espresuki indargabetutzat jotzen dira honako hauek: Defentsa Nazionaleko Batzordearen 1936ko uztailaren 28ko Gerra Bandoa, 79. Dekretuaren bidez onartua; 1936ko abuztuaren 31ko Bandoa, eta, bereziki, Franco jeneralaren 1936ko azaroaren 1eko 55. Dekretua: Estatuaren Segurtasun Legeak, uztailaren 12koak, 1940ko uztailaren 12koak, 1942ko 1940/1941 Lege Legea, 1939/1939 Legea, Zigor Auzitegiaren Legea aldatzekoa, 1942ko martxoaren 15eko Zigor Kode Militarra aldatzekoa, eta 1943ko martxoaren 15eko Zigor Legea aldatzekoa, Legea aldatzekoa, eta 1942ko martxoaren 15eko Zigor Kode Militarra aldatzekoa, eta Erreboltatzeari buruzkoa; Militarra aldatzekoa, eta 1943ko martxoaren 15eko 19
Azken xedapenetatik lehena. Garapenerako gaikuntza.
Gaikuntza ematen zaie Gobernuari eta haren kideei, beren eskumenen esparruan, lege honetan ezarritakoa garatzeko eta aplikatzeko beharrezkoak diren xedapen guztiak eman ditzaten.
Azken xedapenetatik bigarrena. Indarrean jartzea.
Lege hau Estatuko Aldizkari Ofizialean argitaratu eta hurrengo egunean jarriko da indarrean, zazpigarren xedapen gehigarria izan ezik, argitaratu eta urtebetera jarriko baita indarrean.
Beraz,
Lege hau bete eta betearaz dezatela agintzen diet espainiar guztiei, partikular zein agintariei.
Madrilen, 2007ko abenduaren 26an.
JUAN CARLOS E.
Gobernuko presidentea,
JOSE LUIS RODRIGUEZ ZAPATERO
Informazio gehiago
52/2007 Legea, abenduaren 26koa
Gerra zibilaren eta diktaduraren garaian jazarpena edo indarkeria jasan zutenen eskubideak aitortzen eta zabaltzen eta haien aldeko neurriak ezartzen dituena
Nazioarteko Brigadetako boluntarioei espainiar nazionalitatea emateari buruzkoa
Gerra Zibilean eta diktaduran jazarpena edo indarkeria jasan zutenei Erreparazio eta Aitortza Pertsonalerako Adierazpena